Icma.az
close
up
RU
Trampın Karib planı, narkotik bəhanədir, növbəti hədəf Meksikadır

Trampın Karib planı, narkotik bəhanədir, növbəti hədəf Meksikadır

Olke.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

ABŞ Venesueladan sonra Karib hövzəsində və bütövlükdə Latın Amerikasında geosiyasi mövqelərini möhkəmləndirmək üçün ardıcıl və sərt siyasi xətt həyata keçirir. Donald Tramp administrasiyasının ritorikası və praktiki addımları göstərir ki, Vaşinqton bölgədə yalnız diplomatik təsir deyil, həm də birbaşa nəzarət mexanizmləri qurmaq niyyətindədir. Bu prosesdə əsas məqsəd Rusiyanın və Çinin Karib hövzəsi və Latın Amerikasında artan təsir imkanlarını zəiflətmək, mümkün qədər bölgədən sıxışdırıb çıxarmaqdır.

Trampın istifadə etdiyi əsas alətlər isə təhdid diplomatiyası, hərbi-psixoloji təzyiq, sanksiya dili və seçki proseslərinə dolayı müdaxilədir. Venesueladan sonra Kolumbiya, Kuba, Panama və indi də Meksika Vaşinqtonun təzyiq hədəflərinə çevrilib. Bu, ABŞ-ın regiona baxışının artıq klassik “yumşaq güc” mərhələsini keçdiyini və daha aqressiv mərhələyə daxil olduğunu göstərir.

Kolumbiya: dialoq pərdəsi arxasında fikir ayrılığı

Kolumbiya prezidenti Qustavo Petro ilə Tramp arasında telefon danışığı zahirən yumşalma effekti yaratsa da, əslində tərəflər arasında ciddi strateji fikir ayrılıqları mövcuddur. Tramp narkotik qaçaqmalçılığı və təhlükəsizlik məsələlərini ön plana çıxararaq Kolumbiyanı ABŞ təhlükəsizliyi üçün vacib həlqə kimi təqdim edir. Petro isə ABŞ-ın Latın Amerikası siyasətini köklü şəkildə tənqid edir və regionun yalnız neft və xammal mənbəyi kimi görülməsinin qlobal təhlükələr yaratdığını vurğulayır. Kolumbiya prezidentinin Trampa zəngi  həm gerişəkilmə kimi dəyərləndirmək olar. O öz hakimiyyətini sığortalamaq üçün hətta Trampa bazarlıq etməyə hazır olduğunu da açıqlayıb.

Bu məqsələ Prezident Petronun Latın Amerikasının 1400 GVt-lıq təmiz enerji potensialı ilə bağlı arqumentləri əslində ABŞ-ın enerji təhlükəsizliyi üçün alternativ və daha dayanıqlı yol  kimi təklif edib. Onun fikrincə, ABŞ-ın illik 840 GVt-lıq enerji tələbatı Latın Amerikasının yaşıl enerji resursları hesabına tam ödənilə bilər. Lakin Tramp administrasiyasının bu vizyona maraq göstərməməsi Vaşinqtonun hələ də fosil yanacaq və enerji üzərindən geosiyasi nəzarət modelinə üstünlük verdiyini göstərir. Bu yolla Kolumbiya prezidenti Trampın ona qarşı olan qəzəbini yumşaltmağa çalışır. Bu isə o deməkdir ki, nə istəyirsənsə biz onu verməyə hazırıq. 

Kuba və Panama: boğma və nəzarət strategiyası
Trampın Kubaya yönəlik açıqlamaları iqtisadi boğma siyasətinin daha da sərtləşəcəyindən xəbər verir. Kubanın Venesueladan enerji və maliyyə asılılığının kəsilməsi fonunda Vaşinqton bu ölkəni tamamilə zəif vəziyyətə salaraq siyasi güzəştlərə məcbur etmək niyyətindədir. Bu, klassik “iqtisadi tənəzzül-siyasi kapitulyasiya” modelidir.
Panama məsələsi isə daha strateji xarakter daşıyır. Panama kanalı qlobal ticarət və enerji daşımaları baxımından kritik nöqtədir. Trampın Panamanın “ABŞ-ın bir parçası” olmasının vacibliyini vurğulaması Vaşinqtonun bu nəqliyyat arteriyasını tam nəzarətə götürmək niyyətini açıq şəkildə ortaya qoyur. Burada əsas hədəflərdən biri də Çinin Panama üzərindən artan iqtisadi və logistika təsirinin qarşısını almaqdır.

Seçkilər və siyasi mühəndislik
ABŞ-ın Karib hövzəsində və Mərkəzi Amerikada təsirini artırmaq üçün seçkilərdən alət kimi istifadə etməsi də diqqətdən kənarda qalmır. Hondurasda Trampın dəstəklədiyi namizədin qalib gəlməsi Vaşinqtonun regionda “idarəolunan demokratiya” modelini tətbiq etdiyini göstərir. Bu yanaşma ABŞ-a formal demokratik çərçivə daxilində öz maraqlarına uyğun hökumətlərin formalaşdırılmasına imkan verir.

Meksika: təhlükəsizlik pərdəsi altında enerji savaşı
Trampın Meksikaya qarşı ən sərt ritorika nümayiş etdirməsi təsadüfi deyil. Rəsmi arqumentlər narkotik kartelləri və qanunsuz miqrasiya ilə mübarizə olsa da, əsas strateji səbəb Meksika körfəzinin zəngin enerji resurslarıdır. Bu region ABŞ üçün həm enerji təhlükəsizliyi, həm də qlobal enerji bazarlarında təsir imkanları baxımından həyati əhəmiyyət daşıyır.
Meksikaya mümkün quru əməliyyatı ehtimalı Trampın “təhlükəsizlik problemi” adı altında suveren dövlətə birbaşa hərbi müdaxilə modelini istisna etmədiyini göstərir. Bu isə Latın Amerikasında beynəlxalq hüququn zəifləməsi və regional sabitliyin pozulması risklərini ciddi şəkildə artırır.

Bütün proseslər onu göstərir ki, Tramp administrasiyası Karib hövzəsini və Latın Amerikasını qlobal geosiyasi rəqabətin əsas cəbhələrindən birinə çevirib. Burada əsas məqsəd enerji resurslarına, strateji nəqliyyat xətlərinə və siyasi qərarvermə mexanizmlərinə nəzarəti təmin etməkdir. Narkotiklərlə mübarizə, miqrasiya təhlükəsi və demokratiya çağırışları isə bu böyük geosiyasi planın icrasında yalnız vasitə rolunu oynayır.

Bu strategiya qısa müddətdə ABŞ-ın regional təsirini artıra bilsə də, uzunmüddətli perspektivdə Latın Amerikasında antiamerikan əhval-ruhiyyəni gücləndirə, regionu daha dərin geosiyasi qarşıdurmaların mərkəzinə çevirə və qlobal miqyasda yeni təhlükəsizlik riskləri yarada bilər.

Mürtəza

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 09 Yanvar 2026 17:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri