Trampın ultimatumunun və Aİ nin yeni sanksiyalar paketinin geosiyasi hesabı

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Rusiyaya “50 gün” vaxt verdiyini bəyan etməsi və Avropa İttifaqının Rusiyaya qarşı tətbiq etdiyi 18-ci sanksiya paketi, Qərbin Moskva ilə münasibətlərində yeni, daha sərt bir mərhələnin başladığını göstərir.

Trampın bu açıqlaması, bir tərəfdən Rusiya üzərində təzyiqlərin artdığını, digər tərəfdən isə Ukrayna ilə bağlı geosiyasi razılaşma üçün pəncərənin hələ açıq saxlanıldığını nümayiş etdirir. 50 günlük zaman çərçivəsi Moskvanı fakt qarşısında qoyur: ya danışıqlara razı olub müəyyən güzəştlərə getməli, ya da daha sərt sanksiyalarla üzləşməli olacaq.

Eyni zamanda Avropa İttifaqının yeni sanksiya paketi Rusiyanın texnologiya idxalına, enerji daşıyıcılarına və müdafiə sənayesinə hədəflənir. Bu, yalnız iqtisadi deyil, həm də strateji izolyasiya siyasətinin davamı kimi qiymətləndirilə bilər. Yeni məhdudiyyətlər süni intellekt texnologiyalarına, çip sənayesinə və neft məhsullarının dolaylı yollarla ötürülməsinə qarşı yönəlib ki, bu da Rusiyanın müharibə imkanlarını zəiflətməyə hesablanıb.

Hazırda Tramp administrasiyası Ukrayna məsələsində bir tərəfdən NATO üzvü ölkələri daha aktiv olmağa məcbur edir, digər tərəfdən isə Rusiya ilə qarşılıqlı təsir imkanlarını əlində saxlayır. Bu iki paralel strategiya həm Vaşinqtonun beynəlxalq masada təsirini artırmaq, həm də seçki ərəfəsində daxili və xarici auditoriyaya güclü lider obrazı təqdim etmək məqsədi daşıyır. Trampın 50 günlük “sayğacı” əslində təkcə Rusiya üçün deyil, həm də NATO və Aİ üçün bir sınaqdır: Qərb bu müddətdə nə qədər koordinasiyalı və effektiv davrana biləcək?

Ümumilikdə, Aİ-nin 18-ci paketi və Trampın siyasi ultimatumları Rusiyanı daha dərin iqtisadi və diplomatik təcridə aparır, lakin Kremlin bu təzyiqlərə necə reaksiya verəcəyi hələlik açıq qalır. Bu səbəbdən qarşıdakı 50 gün təkcə Rusiya üçün deyil, həm də Ukrayna müharibəsinin gedişi və Avro-Atlantik məkanın vahid mövqeyinin formalaşması baxımından həlledici ola bilər.

Ruslan Zəngəzur