Trampın yeni tarif qərarı ABŞ iqtisadiyyatına necə təsir edəcək? Analiz

Məlum olduğu kimi, ABŞ Prezidenti Donald Trampın imzaladığı fərmana əsasən Kanada və Meksikadan gətirilən məhsullara 25%, Çindən idxal olunan mallara isə 10% rüsum tətbiq ediləcək.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, Donald Trampın tarifləri artırmaq qərarı ölkə iqtisadiyyatında bir sıra dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Ekspertlər bildirirlər ki, bu qərarın nəticələri müxtəlif sahələrdə fərqli şəkildə özünü göstərəcək.
İdxal tariflərinin artırılması ilk növbədə xarici məhsulların ABŞ bazarında daha baha satılmasına gətirib çıxaracaq. Bu, xüsusilə gündəlik istifadə olunan istehlak mallarında, texnoloji avadanlıqlarda və avtomobil sektorunda özünü göstərəcək. Nəticədə, amerikalı istehlakçılar daha yüksək qiymətlərlə üzləşəcək, bu isə alıcılıq qabiliyyətini azalda bilər.
Bundan başqa tarif artımları Kanada, Meksika və Çin kimi əsas ticarət tərəfdaşları ilə münasibətləri gərginləşdirə bilər. Bu ölkələr ABŞ-nin qərarına cavab olaraq öz idxal tariflərini artıra və ya ABŞ məhsullarına qarşı sanksiyalar tətbiq edə bilərlər. Xüsusilə Çinlə “ticarət müharibəsinin” dərinləşməsi ABŞ-nin kənd təsərrüfatı və texnologiya sahələrinə mənfi təsir göstərə bilər.
İdxal olunan məhsulların qiymətlərinin bahalaşması ümumi inflyasiyanın yüksəlməsinə də səbəb ola bilər. Bu, xüsusilə ərzaq məhsulları və istehlak mallarında qiymət artımını sürətləndirə bilər ki, bu da ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) monetar siyasətinə təsir edərək faiz dərəcələrinin artırılmasına gətirib çıxara bilər.
Tariflərin artırılması bir tərəfdən yerli sənayeləri qorumaqla yeni iş yerləri yarada bilər, lakin digər tərəfdən xarici malların qiymət artımı nəticəsində xərclərin yüksəlməsi və istehsalın azalması bəzi sahələrdə iş yerlərinin itirilməsinə səbəb ola bilər. Xüsusilə idxaldan asılı olan sahələrdə mənfi təsirlər gözlənilir.
ABŞ-nin bu addımı qlobal ticarət sistemində qeyri-sabitlik yarada bilər. Dünya Ticarət Təşkilatının qaydalarına zidd olaraq tətbiq olunan yüksək tariflər beynəlxalq bazarlarda inamı azalda və ticarət münaqişələrinin artmasına səbəb ola bilər.
Tariflərin artırılmasının müsbət tərəfi isə odur ki, yerli istehsalçıları xarici rəqabətdən qoruya bilər.  Bu qərar ABŞ-də fəaliyyət göstərən sənaye sahələrinə, xüsusilə polad, alüminium və avtomobil istehsalçılarına fayda verə bilər. Yerli məhsulların rəqabət qabiliyyəti artdığından, bu sahələrdə istehsal genişlənə və yeni iş yerləri açıla bilər.
Elnur Əli