Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Tünd şokolad yaddaşı həqiqətən yaxşılaşdırırmı? Yeni araşdırma

Tünd şokolad yaddaşı həqiqətən yaxşılaşdırırmı? Yeni araşdırma

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumat verir.

Yaponiyadan olan tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, kakao və giləmeyvələrdə olan bəzi acı birləşmələr beynin təbii ritmləri ilə uyğunlaşaraq yaddaşı gücləndirə bilər. Burada təkcə maddələrin özü deyil, həm də orqanizmin onlara hansı vaxtda reaksiyaya verdiyi mühüm rol oynayır. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, nəticələr "Current Research in Food Science" jurnalında dərc olunub.

Mütəxəssislərin izahına görə, insan beyni məlumatları kompüter kimi saxlamır – bu proses mərhələli şəkildə gedir. Yeni məlumat alındıqdan dərhal sonra beyin onun yadda saxlanılıb-saxlanılmayacağına qərar verir. Bu proses yaddaşın möhkəmlənməsi (konsolidasiyası) adlanır. Bu mərhələdə qısamüddətli xatirələr ya silinir, ya da uzunmüddətli yaddaşa keçir.

Bu "imkan pəncərəsi” zamanı noradrenalin adlı maddə aktivləşir və vacib informasiyaların saxlanmasına yardım edir.

Tədqiqat zamanı siçanlara flavanollar (tünd şokolad və giləmeyvələrdə olan maddələr) yaddaş testindən təxminən bir saat əvvəl verilib. Nəticədə, yalnız su qəbul edən siçanlara nisbətən onların göstəriciləri 30 faiz daha yaxşı olub.

Neyrovizualizasiya vasitəsilə aparılan müşahidələr göstərib ki, flavanollar qəbulundan sonra siçanlarda noradrenalin səviyyəsi artıb. Bu artım beynin yaddaş mərkəzi olan hipokampda, həmçinin oyanıqlıq və motivasiya ilə bağlı sahələrdə qeydə alınıb. Yüksək noradrenalin səviyyəsi təxminən bir saat davam edib — bu da yaddaşın formalaşması üçün əsas dövrdür.

Əvvəlki tədqiqatlar sübut edib ki, noradrenalinin səviyyəsini azaltmaq yaddaşı zəiflədir, artırmaq isə gücləndirir. Yeni araşdırma isə göstərir ki, flavanollar bu sistemi təbii şəkildə aktivləşdirir – dərman kimi deyil, orqanizmin öz stress reaksiyasını işə salan mexanizm kimi.

Beyin kötüyünün dərinliyində yerləşən kiçik neyron qrupu – mavi ləkə (locus coeruleus) beynin "həyəcan mərkəzi” sayılır. Vacib bir şey baş verdikdə, bu sahə aktivləşir və noradrenalin ifraz edərək beynin diqqət və yaddaşla bağlı fəaliyyətini artırır.

Tədqiqat zamanı bu sistem flavanollara açıq şəkildə reaksiya verib: yüksək doza alan siçanlarda adrenalinin və noradrenalinin səviyyəsi sidikdə 24 saat ərzində yüksək qalıb. Stresslə bağlı genlər aktivləşib, heyvanların davranışı dəyişib — daha çox hərəkət edib və daha diqqətli olublar.

Yaddaşla yanaşı, motivasiya və mükafatla bağlı beyin sahələrində də aktivlik artıb. Bu da flavanolların təkcə yaddaşı deyil, həm də informasiyanı qavrama marağını artırdığını göstərir.

Flavanolların qan dövranına zəif sorulmasına baxmayaraq, alimlər hesab edirlər ki, təsirin səbəbi onların ağız və mədədə yaratdığı dad və hissiyyat reaksiyalarıdır. Bu acı və büzücü birləşmələr sinir uclarını aktivləşdirərək siqnalları birbaşa beyin kötüyünə ötürür. Bu proses saniyələr içində baş verir — həzm yolu ilə sorulmadan xeyli daha sürətli.

Əvvəlki işlərdə alimlər göstəriblər ki, bu hissiyyat reseptorlarını bloklamaq flavanolların beyinə təsirini tamamilə aradan qaldırır. Deməli, məsələ maddələrin özündə deyil, beynin onlara reaksiyasında ola bilər.

Tünd şokolad almazdan əvvəl bəzi məqamları nəzərə almaq lazımdır.

Tədqiqatda siçanlara adi şokolad porsiyasından daha yüksək flavanol dozası verilib. Buna görə də bir neçə parça şokoladın eyni təsirə malik olub-olmayacağı hələ məlum deyil. Bundan başqa, yalnız bir dəfə qəbulun qısamüddətli təsiri araşdırılıb; zamanla orqanizm uyğunlaşa və təsir zəifləyə bilər. Beynin "həyəcan sistemi”nin həddindən artıq stimullaşdırılması isə yuxu pozuntuları və narahatlıq kimi yan təsirlərə səbəb ola bilər.

Tədqiqat böyüklərdən ibarət kişi siçanlarda və kiçik nümunələrdə aparıldığı üçün alimlər nəticələrin daha geniş qruplarda və insanlar üzərində yoxlanmasına ehtiyac olduğunu bildiriblər.

Bununla belə, müəyyən nikbinlik üçün əsas var. 2023-cü ildə yaşlı insanlar arasında aparılmış araşdırma göstərib ki, flavanolların bir il ərzində gündəlik qəbulu hipokampın fəaliyyəti ilə bağlı yaddaş növünü yaxşılaşdırıb.

Yeni araşdırma bu effekti izah etməyə kömək edir: əgər hər bir doza yaddaşın əsas "pəncərəsini” aktivləşdirirsə, bu təsir zamanla toplanaraq xüsusən flavanolları az qəbul edən insanlarda daha güclü ola bilər.

İndi alimlər "flavanollar beyinə necə çatır” sualını yox, "beyin onlara necə reaksiya verir” sualını araşdırırlar. Bu yanaşma orqanizmin təbii mexanizmlərindən səmərəli istifadə etməyin yeni yollarını aça bilər.

Əgər bu elmi nəticələr təsdiqlənsə, deməli, öyrənmədən və ya vacib görüşdən bir saat əvvəl yedikləriniz beyninizin yaddaş gücünə birbaşa təsir göstərə bilər.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:184
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 09 Noyabr 2025 19:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see344

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see337

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see336

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see285

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see273

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see266

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see263

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see263

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see236

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see233

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see225

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see218

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see217

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see214

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see206

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see198

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see192

Evinin sökülməməsi üçün altından yol çəkdi

19 Noyabr 2026 01:37see173

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see173
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri