Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

Tünd şokolad yaddaşı həqiqətən yaxşılaşdırırmı? Yeni araşdırma

Tünd şokolad yaddaşı həqiqətən yaxşılaşdırırmı? Yeni araşdırma

Icma.az, Olke.az portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Yaponiyadan olan tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, kakao və giləmeyvələrdə olan bəzi acı birləşmələr beynin təbii ritmləri ilə uyğunlaşaraq yaddaşı gücləndirə bilər. Burada təkcə maddələrin özü deyil, həm də orqanizmin onlara hansı vaxtda reaksiyaya verdiyi mühüm rol oynayır. 

Ölkə.az xəbər verir ki, nəticələr "Current Research in Food Science" jurnalında dərc olunub.

Mütəxəssislərin izahına görə, insan beyni məlumatları kompüter kimi saxlamır – bu proses mərhələli şəkildə gedir. Yeni məlumat alındıqdan dərhal sonra beyin onun yadda saxlanılıb-saxlanılmayacağına qərar verir. Bu proses yaddaşın möhkəmlənməsi (konsolidasiyası) adlanır. Bu mərhələdə qısamüddətli xatirələr ya silinir, ya da uzunmüddətli yaddaşa keçir.

Bu "imkan pəncərəsi” zamanı noradrenalin adlı maddə aktivləşir və vacib informasiyaların saxlanmasına yardım edir.

Tədqiqat zamanı siçanlara flavanollar (tünd şokolad və giləmeyvələrdə olan maddələr) yaddaş testindən təxminən bir saat əvvəl verilib. Nəticədə, yalnız su qəbul edən siçanlara nisbətən onların göstəriciləri 30 faiz daha yaxşı olub.

Neyrovizualizasiya vasitəsilə aparılan müşahidələr göstərib ki, flavanollar qəbulundan sonra siçanlarda noradrenalin səviyyəsi artıb. Bu artım beynin yaddaş mərkəzi olan hipokampda, həmçinin oyanıqlıq və motivasiya ilə bağlı sahələrdə qeydə alınıb. Yüksək noradrenalin səviyyəsi təxminən bir saat davam edib — bu da yaddaşın formalaşması üçün əsas dövrdür.

Əvvəlki tədqiqatlar sübut edib ki, noradrenalinin səviyyəsini azaltmaq yaddaşı zəiflədir, artırmaq isə gücləndirir. Yeni araşdırma isə göstərir ki, flavanollar bu sistemi təbii şəkildə aktivləşdirir – dərman kimi deyil, orqanizmin öz stress reaksiyasını işə salan mexanizm kimi.

Beyin kötüyünün dərinliyində yerləşən kiçik neyron qrupu – mavi ləkə (locus coeruleus) beynin "həyəcan mərkəzi” sayılır. Vacib bir şey baş verdikdə, bu sahə aktivləşir və noradrenalin ifraz edərək beynin diqqət və yaddaşla bağlı fəaliyyətini artırır.

Tədqiqat zamanı bu sistem flavanollara açıq şəkildə reaksiya verib: yüksək doza alan siçanlarda adrenalinin və noradrenalinin səviyyəsi sidikdə 24 saat ərzində yüksək qalıb. Stresslə bağlı genlər aktivləşib, heyvanların davranışı dəyişib — daha çox hərəkət edib və daha diqqətli olublar.

Yaddaşla yanaşı, motivasiya və mükafatla bağlı beyin sahələrində də aktivlik artıb. Bu da flavanolların təkcə yaddaşı deyil, həm də informasiyanı qavrama marağını artırdığını göstərir.

Flavanolların qan dövranına zəif sorulmasına baxmayaraq, alimlər hesab edirlər ki, təsirin səbəbi onların ağız və mədədə yaratdığı dad və hissiyyat reaksiyalarıdır. Bu acı və büzücü birləşmələr sinir uclarını aktivləşdirərək siqnalları birbaşa beyin kötüyünə ötürür. Bu proses saniyələr içində baş verir — həzm yolu ilə sorulmadan xeyli daha sürətli.

Əvvəlki işlərdə alimlər göstəriblər ki, bu hissiyyat reseptorlarını bloklamaq flavanolların beyinə təsirini tamamilə aradan qaldırır. Deməli, məsələ maddələrin özündə deyil, beynin onlara reaksiyasında ola bilər.

Tünd şokolad almazdan əvvəl bəzi məqamları nəzərə almaq lazımdır.

Tədqiqatda siçanlara adi şokolad porsiyasından daha yüksək flavanol dozası verilib. Buna görə də bir neçə parça şokoladın eyni təsirə malik olub-olmayacağı hələ məlum deyil. Bundan başqa, yalnız bir dəfə qəbulun qısamüddətli təsiri araşdırılıb; zamanla orqanizm uyğunlaşa və təsir zəifləyə bilər. Beynin "həyəcan sistemi”nin həddindən artıq stimullaşdırılması isə yuxu pozuntuları və narahatlıq kimi yan təsirlərə səbəb ola bilər.

Tədqiqat böyüklərdən ibarət kişi siçanlarda və kiçik nümunələrdə aparıldığı üçün alimlər nəticələrin daha geniş qruplarda və insanlar üzərində yoxlanmasına ehtiyac olduğunu bildiriblər.

Bununla belə, müəyyən nikbinlik üçün əsas var. 2023-cü ildə yaşlı insanlar arasında aparılmış araşdırma göstərib ki, flavanolların bir il ərzində gündəlik qəbulu hipokampın fəaliyyəti ilə bağlı yaddaş növünü yaxşılaşdırıb.

Yeni araşdırma bu effekti izah etməyə kömək edir: əgər hər bir doza yaddaşın əsas "pəncərəsini” aktivləşdirirsə, bu təsir zamanla toplanaraq xüsusən flavanolları az qəbul edən insanlarda daha güclü ola bilər.

İndi alimlər "flavanollar beyinə necə çatır” sualını yox, "beyin onlara necə reaksiya verir” sualını araşdırırlar. Bu yanaşma orqanizmin təbii mexanizmlərindən səmərəli istifadə etməyin yeni yollarını aça bilər.

Əgər bu elmi nəticələr təsdiqlənsə, deməli, öyrənmədən və ya vacib görüşdən bir saat əvvəl yedikləriniz beyninizin yaddaş gücünə birbaşa təsir göstərə bilər.(qaynarinfo)

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:200
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 10 Noyabr 2025 08:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see315

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see286

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see284

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see279

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see231

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see227

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see221

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see219

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see211

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see209

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see202

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see199

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see195

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see192

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see187

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see184

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see176

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see176

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see175
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri