“Ukrayna üzrə danışıqlarda ABŞ nümayəndə heyətinə rəhbərlik edəcək“ “The Wall Street Journal“

"Budapeşt sammitinə hazırlıq və ABŞ-Rusiya danışıqlarının gedişi..."

Putin və Trampın Budapeştdəki sammitindən əvvəl ABŞ və Rusiya arasında daha çox ilkin görüşlər keçiriləcək.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Wall Street Journal" nəşri məlumat yayıb.

Məlumata görə, bu dəfə ABŞ nümayəndə heyətinə prezident Trampın xüsusi elçisi Stiv Uitkoff yox, Dövlət katibi Marko Rubio rəhbərlik edəcək. Bu qərar həm Ukrayna, həm də Avropa rəsmiləri tərəfindən müsbət qarşılanıb. Trampın komandası iki liderin görüşünü daha güclü diplomatik vasitələrlə dəstəkləməyə çalışır. Jurnalistlərin fikrincə, Trampın Putinin iştirakı ilə əlavə sammit təşkil etmək qərarı "risksiz deyil".

Çünki əvvəlki görüş Ağ Ev və Kremlin başçıları arasında ciddi nəticə verməyib və "geniş şəkildə Moskvanın qələbəsi" kimi qiymətləndirilib. 16 oktyabr gecəsi, Ukrayna prezidenti Zelenski ABŞ-a səfər etməzdən bir gün əvvəl, Tramp Putinlə iki saatlıq telefon danışığı aparıb. Danışıqların sonunda ABŞ prezidenti Budapeştdə görüşməyi razılaşdırıb. Sammitə hazırlıq növbəti həftə ABŞ və Rusiya nümayəndə heyətlərinin iclasında davam etdiriləcək.

ABŞ Rusiya ilə bağlı sanksiya layihəsi üzərində işləyir

Nəşrin məlumatına görə, Ağ Ev "özəl şəkildə" Nümayəndələr Palatasının üzvləri ilə əməkdaşlıq edərək Tramp üçün Rusiyaya qarşı sanksiyaları tətbiq etmək üçün geniş səlahiyyətlərin verilməsi üzrə qanun layihəsini irəli sürməyi planlaşdırır. Qanun layihəsi növbəti 30 gün ərzində səsverməyə çıxarıla bilər. 

Tramp isə sammit hazırlığını ABŞ-ın Rusiya əleyhinə sanksiyalar tətbiq etməsi üçün "ən münasib vaxt" hesab etmir. Jurnal qeyd edir ki, Rusiya ilk dəfə bəyan edib ki, bəzi əvvəlki tələblərindən imtina edərək, Ukraynanın dörd şərqi bölgəsi - Luqansk, Donetsk, Xerson və Zaporojye üzərində tam nəzarət iddialarını yumşaldıb.

Alyaska sammiti və Tramp-Putin qarşılaşması

"Financial Times" nəşri yazır ki, Alyaskada Tramp və Putin görüşü fiasko ilə nəticələnib, çünki gözlənilən sülh razılaşması əvəzinə Tramp Kreml rəhbərindən "geniş tarix dərs" alıb. Qapalı qapılar arxasında Putin orta əsrlər knyazları Ryurik, Yaroslav Mudrı və XVII əsrin atamanı Boqdan Xmelnitski daxil olmaqla tarixi şəxslərin adlarını gətirərək Ukrayna və Rusiyanın "bir millət" olduğunu isbat etməyə çalışıb. Trampın reaksiyası kəskin olub, o, bir neçə dəfə səsini qaldırıb və görüşü tərk etmək təhdidini verib. Nəticədə görüş erkən başa çatdırılıb və planlaşdırılan nahar ləğv edilib.

Tramp və Putin nəyi təklif edib?

Nəşrin məlumatına görə, Alyaskada Tramp ABŞ-ın Krımı Rusiyanın ilhaqını tanımağa hazır olduğunu və Ukraynanın şərq bölgələrində, o cümlədən Donbasda bəzi mövqelərdən geri çəkilməsini təşviq edə biləcəyini bildirib, əvəzində Rusiya döyüş əməliyyatlarını dayandırmalıdır.

Putin isə hər hansı razılaşmanın "Ukrayna konfliktinin əsas səbəblərini" aradan qaldırmadığı təqdirdə mümkün olmadığını bildirib. O, atəşkəs müqabilində Moskva ilə sanksiyaların yumşaldılması təklifini rədd edib və Ukraynanın hələ işğal olunmamış şərq torpaqlarının Rusiyaya verilməsini tələb edib.

Putin bunu Kiyevdə rejim dəyişməsi, NATO-nun genişlənməsinin dayandırılması və Qərb silahlarının Ukraynaya tədarükünün bitməsi kimi şərtlərlə əlaqələndirib. Nəşr qeyd edir ki, Trampın təklifləri uğursuzluğa məhkum olub və Putin Ukraynanın kapitulyasiyasını istəyib.