Ukraynanın atəşkəsə razılığı fonunda avro beş ayın maksimum həddinə yüksəldi

Çərşənbə günü, martın 12-də, Ukraynanın bir aylıq atəşkəsə razılaşmağa hazır olduğu xəbərləri fonunda avronun məzənnəsi son beş ayın maksimum həddinə çatıb. Bununla yanaşı, ABŞ-ın polad və alüminium idxalına tətbiq edəcəyi tariflər fonunda səhmlər qeyri-sabitlik nümayiş etdirib.  

Qaynarinfo "Reuters"ə istinadla xəbər verir ki, Avropa səhmlərinin fyuçersləri 1,1%, FTSE indeksinin fyuçersləri isə 0,5% artıb. Bu artım ABŞ-ın Ukraynaya hərbi yardımı və kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsini bərpa edəcəyi xəbəri ilə əlaqələndirilir. Bildirilir ki, Kiyev ABŞ-ın atəşkəslə bağlı təklifini qəbul edib.  

Martın 11-də avronun məzənnəsi oktyabr ayından bəri ən yüksək səviyyə olan 1,0947 dollara çatıb, Asiya bazarında isə 1,0913 dollar səviyyəsində sabit qalıb. Rusiya rublu da yeddi ayın maksimum həddinə yüksəlib.  

Çərşənbə günü ABŞ-ın polad və alüminiuma tətbiq etdiyi 25%-lik gömrük tarifləri qüvvəyə minib. Lakin bu addım Asiya polad sənayesində qiymətlərə ciddi təsir etməyib, Avropadan isə cavab tarifləri ilə qarşılanıb.  

Asiyadakı vəziyyət qeyri-sabit olub. MSCI indeksinə görə, Asiya-Sakit Okean regionunun (Yaponiya istisna olmaqla) ən geniş səhmlər indeksi sabit qalsa da, qeyri-müəyyənlik müşahidə edilib. Avstraliya bazarı fevral rekordundan 9,6% aşağı bağlanıb.  

Digər bazarların reaksiyaları:  

- Honq-Konq və Çin bazarlarında ümumilikdə sabitlik müşahidə edilib.  

- Cənubi Koreya və Tayvan indeksləri bərpa olunub.  

- Yaponiya Nikkei indeksi əvvəlki gün altı ayın minimum səviyyəsinə düşdükdən sonra stabilləşib.  

- Wall Street-də S&P 500 indeksinin 0,8% azalması qeydə alınıb.  

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Kanadadan polad və alüminium idxalına tətbiq edilən tarifləri 50%-ə qaldıracağını bildirsə də, sonradan bu qərarından imtina edib. Buna səbəb, Ontarionun ABŞ-a ixrac olunan elektrik enerjisinin qiymətini qaldırmaq planından imtina etməsi olub.  

ABŞ dollarının məzənnəsi düşüb, dövlət istiqrazlarının dəyəri artıb, səhmlər isə son aylarda ən kəskin satış dalğasına məruz qalıb. Tranzaksiya iştirakçıları tariflərin və siyasi qeyri-müəyyənliyin ABŞ iqtisadi artımına mənfi təsir göstərəcəyindən ehtiyatlanırlar.  

J.P. Morgan-ın baş iqtisadçısı Bryus Kasman deyib:  

"Hazırda ABŞ iqtisadiyyatı ilə bağlı ciddi narahatlıq var. Proqnozu endirməsək də, resessiya ehtimalını illik qiymətləndirməmizə 40% daxil edirik".  

Səhmlər və bazar təsirləri:  

- Dick's Sporting Goods şirkətinin səhmləri 5,7% ucuzlaşıb.  

- Kohl’s Corp səhmləri satışların azalması ilə bağlı hesabatdan sonra 24% düşüb.  

- Turizm sektoru da zərər görüb: Delta Air Lines mənfəət proqnozunu iki dəfə azaldıb, United və American Airlines isə sifarişlərin və dövlət kontraktlarının azalması barədə xəbərdarlıq ediblər.  

Digər valyutalar və əmtəə bazarları:  

- Kanada dolları gecə ərzində bir həftənin minimum səviyyəsinə düşsə də, sonradan 1,445 səviyyəsində sabitləşib.  

- ABŞ səhmlərinin fyuçersləri 0,2% artıb.  

- Yaponiya iyeni beş ayın maksimum həddindən geri çəkilərək 148 dollar səviyyəsində ticarət edilib.  

- Riskə həssas Avstraliya dolları 63 ABŞ sentindən bir qədər aşağı səviyyədə qərarlaşıb.  

- Brent markalı neftin fyuçersləri 70 dollardan bir qədər aşağı qiymətlə satılıb.  

ABŞ fond bazarında çöküş:  

- Nasdaq 100 indeksi 3,8% geriləyib – 2022-ci ildən bəri ən böyük azalma.  

- S&P 500 2,6% düşüb.  

- Trampın Kanada, Meksika və Çinə qarşı tariflər tətbiq etməsi bu enişə təsir edib.  

- İqtisadçılar ABŞ-da iqtisadi durğunluq proqnozlarını artırırlar.  

Ağ Evin reaksiyası:  

Ağ Ev bazar düşüşünü izah etməyə çalışıb. Administrasiya ölkədə iqtisadi vəziyyətin pisləşməsinə görə qismən əvvəlki hökuməti günahlandırıb.

Alpər