Ürək piylənmədən yorulur

Con Hopkins Universiteti Tibb Məktəbinin tədqiqatçıları ağır piylənmədən əziyyət çəkən insanlarda ürək çatışmazlığı haqqında anlayışımızı dəyişdirə biləcək mühüm bir kəşf barədə məlumat veriblər.

Azpost.info bildirir ki, “Science” elmi jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmada alimlər ürək çatışmazlığı olan və ağır piylənmədən əziyyət çəkən xəstələrdə ürək əzələsinin əvvəllər düşünüldüyü kimi nəinki “sərt” olduğunu, həm də əhəmiyyətli dərəcədə zəiflədiyini nümayiş etdiriblər. Üstəlik, çəki itkisi bu dəyişiklikləri qismən geri qaytara bilər.

Söhbət ürək çatışmazlığı kimi tanınan (HFpEF) vəziyyətdən gedir. Bu vəziyyətdə ürək normal miqdarda qan çıxarmağa davam edir, lakin çox yavaş rahatlaşır və döyünmələr arasında daha az doldurulur. Bu gün bütün ürək çatışmazlığı xəstələrinin demək olar ki, yarısı xəstəliyin bu formasından əziyyət çəkir. Bu, xüsusilə piylənmədən əziyyət çəkən insanlarda geniş yayılıb.

Kardioloq Devid Kassın rəhbərlik etdiyi bir qrup HFpEF olan 80 xəstədən ürək toxuması nümunələrini araşdırıb. Alimlər müxtəlif dərəcəli piylənmədən əziyyət çəkən insanların ürək əzələ hüceyrələrini müqayisə ediblər və gözlənilməz bir nümunə aşkar ediblər: bədən kütlə indeksi 40-dan yuxarı olan xəstələrdə ürək hüceyrələri daha zəif yığılıb. Bundan əlavə, bu hüceyrələrin xüsusiyyətləri ürək nəqli gözləyən ağır ürək çatışmazlığı olan xəstələrin xüsusiyyətlərinə bənzəyirdi.

Tədqiqat həmçinin problemin ürəyin yığılma mexanizminin əsas komponenti olan troponin-I zülalındakı dəyişikliklərlə əlaqəli olduğunu ortaya qoyub. Ağır piylənmə olan xəstələrdə bu zülal fosforlaşma adlanan artan kimyəvi dəyişikliyə məruz qalır. Tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, bu dəyişiklik ürək əzələsinin yığılma gücünü zəiflədib.

Arıqlama terapiyası alan xəstələrin müşahidəsinin nəticələri xüsusilə əhəmiyyətli idi. Əksəriyyəti GLP-1 dərmanları qəbul edən 16 nəfərdən ibarət alt qrupda orta müşahidə müddəti təxminən bir il yarım olub. Bədən çəkisinin ən azı 10%-ni itirənlərdə ürək hüceyrəsinin yığılma gücü demək olar ki, normal vəziyyətinə qayıdıb. Başqa sözlə, ürək əzələsinin zədələnməsinin bəziləri potensial olaraq geri dönə bilər.

Müəlliflər nəticələrin müalicə yanaşmalarına da təsir göstərə biləcəyini vurğulayırlar. Mavakamten və afikamten kimi ürək çatışmazlığının digər formalarında istifadə edilən bəzi dərmanlar, ürək yığılmalarının gücünü daha da azaltdıqları üçün, nəzəri olaraq ağır piylənmə və HFpEF olan xəstələr üçün arzuolunmaz ola bilər.

Alimlər hesab edirlər ki, bu cür xəstələrin gələcək müalicəsi yalnız təhlükəsiz və davamlı çəki itkisini deyil, həm də ürək əzələsi zülallarında molekulyar dəyişiklikləri birbaşa hədəf alan dərmanların hazırlanmasını əhatə edə bilər.

AzPost.az

Paylaş