Uşağınız “darıxıram” deyəndə necə davranmalısınız?

Uşaqların darıxması onların yaradıcılığını və müstəqilliyini inkişaf etdirməyə kömək edə bilər. Mütəxəssislər valideynlərə hər dəfə uşağın darıxmasına müdaxilə etməməyi, eyni zamanda bu sözün arxasında dayanan ehtiyacları nəzərə almağı tövsiyə edirlər.

Uşağınızın tez-tez “Darıxıram” dediyini eşidirsinizsə, hər dəfə ona məşğuliyyət tapmaq məcburiyyətində deyilsiniz.

Sherg.az xəbər verir ki,  klinik psixoloq Eşli Kastronun sözlərinə görə, planlaşdırılmamış boş vaxt uşaqlara öz maraqlarını kəşf etmək, yaradıcı düşünmək və problemləri müstəqil həll etmək imkanı verir. Bu, həm də onların özünəinamının və müstəqilliyinin inkişafına töhfə verir.

Pediatrik psixoloq Dayan Frans da hesab edir ki, darıxmaq uşaqlarda çətinliklərin öhdəsindən gəlmək bacarığını gücləndirə bilər. Narahatlıq və hər zaman özünü yaxşı hiss etməmək həyatın təbii hissəsidir. Uşaqların bu duyğularla qarşılaşması onların gələcəkdə oxşar vəziyyətlərə uyğunlaşmasına kömək edir.

“Darıxıram” sözünün arxasında nə dayanır?

Mütəxəssislər bildirirlər ki, uşağın “Darıxıram” deməsi hər zaman məşğuliyyət çatışmazlığı ilə əlaqəli olmaya bilər. Xüsusilə kiçik yaşlı uşaqlar bu sözlə aclıq, diqqət ehtiyacı və ya kədər kimi hisslərini ifadə edə bilərlər. Buna görə valideynlər uşağın emosional vəziyyətini və davranışındakı digər əlamətləri də nəzərə almalıdırlar.

Uşağın darıxmasına necə yanaşmalı?

Psixoloq Eşli Kastro uşaqlara öz düşüncələri ilə baş-başa qalmaq və ətraf aləmi sərbəst şəkildə kəşf etmək üçün vaxt ayrılmasını tövsiyə edir. Bununla belə, hər uşaq müstəqil şəkildə məşğuliyyət tapmağı bacarmır. Belə hallarda valideynlər rəsm çəkmək, əl işləri hazırlamaq və ya parkda oyun oynamaq kimi seçimlər təklif edə bilərlər.

Daha böyük uşaqların darıxması isə söhbət üçün fürsət ola bilər. Valideyn uşağın nə etmək istədiyini öyrənməli, ehtiyac olduqda kitabxanaya getmək və ya evdə bir layihə üzərində işləmək kimi praktik həllər təklif etməlidir. Əsas məqsəd darıxmaq hissini dərhal aradan qaldırmaq deyil, uşağın bu vəziyyətlə müstəqil şəkildə baş etməsinə kömək etməkdir.

Boş vaxtı fürsət kimi təqdim edin

Mütəxəssislər valideynlərə uşaqlarla ünsiyyətdə istifadə etdikləri ifadələrə də diqqət yetirməyi məsləhət görürlər. Boş vaxtı mənfi hal kimi təqdim etmək əvəzinə, onu yaradıcılıq və kəşf imkanı kimi dəyərləndirmək daha faydalıdır.

Məsələn, “Heç nə etmirsən” demək əvəzinə, “İndi yaradıcı vaxtındır” və ya “Ətrafı kəşf edə bilərsən” ifadələrindən istifadə etmək olar. Çünki uşağın hər anının fəaliyyətlə doldurulması vacib deyil. Düzgün yanaşma ilə darıxmaq hissi yeni maraqların, yaradıcılığın və müstəqil düşüncənin inkişafına şərait yarada bilər.