Viktoriya dövrünün ehtişamı Ceyms Tissotun məşhur tablosunda

Bu gün rəssam Ceyms Tissotun anım günüdür.

Kulis.az onun məşhur "Çox tez" ( "Too Early") tablosu haqqında materialı təqdim edir.

Ceyms Tissonun 1873-cü ildə qələmə aldığı "Çox tez" ("Too Early") əsəri Viktoriya dövrünün təmtəraqlı, lakin bir o qədər də rəsmi sosial həyatını incə psixoloji məqamlarla əks etdirən məşhur bir əsərdir.

Tablonun diaqonal kompozisiyası baxışı sağ ön plandakı utancaq qonaqlardan sol arxa planda ziyafətə hazırlaşan orkestrə doğru apararaq zaldakı gərginliyi addım-addım hiss etdirir.
Sol tərəfdəki açıq qapı və geniş mənfi məkan zalın hələ boş olduğunu vurğulayır, vaxtından əvvəl gəlməyin verdiyi o yüngül tənhalıq və xəcalət hissiyatını vizual olaraq qabardır.
Zalı bürüyən sərt şaquli sütunlar və memarlıq panelləri məkandakı rəsmi duruşu, soyuq atmosferi və cəmiyyətin dəyişməz etiket qaydalarını simvolizə edir.

Cilalanmış parket döşəmənin üzərində süzülən incə işıq əks olunmaları perspektiv xətlərini dərinləşdirir və məkanda təzə təmizlənmiş bir saray ab-havası formalaşdırır.

Qadınların ipək və tül donlarındakı zərif, dalğalı büzmələr zalın sərt geometrik xətləri ilə qarşılaşaraq, incəliklə intizamın vizual dialoqunu yaradır.

Geyimlərdəki bəyaz və çəhrayı tonlar kişilərin tünd frakları ilə kəskin kontrast əmələ gətirir ki, bu da kübar cəmiyyətin geyim qaydalarını bədii dildə vurğulayır.

Pəncərələrdən daxil olan yumşaq təbii işıq personajların üzərinə düşərək, dəbdəbəli geyimlərin arxasında gizlənən insani durğunluğu və tərəddüdü aydınlığa çıxarır.

Rəssamın yapon qravürlərindən bəhrələndiyi asimmetrik kadr quruluşu kətana təbii bir canlılıq və fotoqrafik bir anlıq nəfəs bəxş edir.

Ön plandakı toxuma zənginliyi arxa plana doğru getdikcə yumşalır, bu da məkandakı havanın varlığını və zalın sükutunu izləyiciyə birbaşa hiss etdirir.

Personajların bir-birindən qaçan baxışları və donuq duruşları formal xətlər vasitəsilə dövrün sosial sədlərini və daxili narahatlıqlarını üzə çıxarır.

Əsərdəki parlaq və zəngin rəng palitrası Viktoriya dövrünün ehtişamını gözlər önünə sərsə də, kətanın mərkəzindəki geniş boşluq bu dəbdəbənin içindəki soyuqluğu xatırladır.

Tisso psixoloji baxımdan son dərəcə güclü bir kadr seçərək, sosial təbəqənin təmtərağı ilə fərdi insani utancaqlığı eyni müstəvidə qarşı-qarşıya qoyur.

Kompozisiyanın işıq və kölgə balansı izləyicini rəsmin xaricində saxlamır, sanki onu da zalın qapısından içəri təzəcə daxil olmuş növbəti qonağa çevirir.

Bütün bu vizual xətlər, ton fərqləri və incə bədii detallar birləşərək, bal zalında başlayan, lakin insan ruhunun dərinliklərinə nüfuz edən mənzərəli bir roman təşkil edir.