Xadimə, dayə, bərbər, aşıqların ödənişi artır: NİYƏ?

Azərbaycanda bir sıra şəxslər üçün məcburi dövlət sosial sığorta haqqı artırılır. 

Bu barədə məlumat “Sosial sığorta haqqında” Qanuna dəyişiklik layihəsində öz əksini tapıb. Hazırda toylarda, şənliklərdə və digər tədbirlərdə aparıcılıq, çalğıçılıq, rəqqaslıq, aşıqlıq, məzhəkəçilik və digər oxşar fəaliyyət növlərində, eləcə də fərdi foto, audio-video xidmətləri (fotostudiyalar istisna olmaqla) sahəsində çalışanlar minimum aylıq əməkhaqqının 5 faizi miqdarında dövlət sosial sığorta haqqı ödəyirsə, 2026-cı ilin yanvarın 1-dən bu məbləğ 8 faiz olacaq. 

Yanvarın 1-dən çəkməçi, pinəçi, bərbər, dərzi fəaliyyəti, saat, televizor, soyuducu və digər məişət cihazlarının təmiri, nəqqaşlıq emalatxanalarının fəaliyyəti, fərdi yaşayış evlərində və mənzillərdə ev qulluqçusu, xəstələrə, qocalara və uşaqlara qulluq xidməti, dayə, fərdi sürücülük, ev təsərrüfatında təmizlik, bağban, aşpaz, gözətçi və iaşə obyektlərində müştərilərə xidmət göstərən (ofisiant), fərdi baytarlıq xidməti praktikası ilə məşğul olan fiziki şəxslər minimum aylıq əməkhaqqının 5 faizi miqdarında məcburi dövlət sosial sığorta haqqı ödəyəcək. Hazırda bu məbləğ 3 faiz təşkil edir. 

Qeyd edək ki, mülkiyyətində olan kənd təsərrüfatına yararlı torpaqları istifadə edən fiziki şəxslərin (digər sahələrdə işləyib məcburi dövlət sosial sığorta haqqı ödəyənlər istisna olmaqla) və ailə kəndli təsərrüfatlarının əmək qabiliyyətli (orqanizmin funksiyalarının 61-100 faiz pozulmasına görə əlilliyi müəyyən edilmiş şəxslər və əlilliyi olan uşaqlar istisna olmaqla, 15 yaşından “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 7-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş yaş həddinədək olan şəxslər) ailə üzvlərinin hər biri üçün məcburi dövlət sosial sığorta haqqı torpağın sahəsindən asılı olaraq, minimum aylıq əməkhaqqının aşağıda göstərilən dərəcələri üzrə hesablanır: 

5 hektaradək olduqda – 2 faiz miqdarında; 
5 hektardan 10 hektaradək olduqda – 6 faiz miqdarında; 
10 hektardan yuxarı olduqda – 10 faiz miqdarında. 
Layihəyə əsasən, bu ödənişlər yanvarın 1-dən müvafiq olaraq 5, 7.5, 12.5 faiz olacaq. 

Maraqlıdır, bu sahədə çalışanlar indiyədək DSMF ödəyirdimi və bu artım onlara necə təsir edəcək? 

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, ümumiyyətlə, hər sahədə vergi və ödənişlər artırılır: 

“Onun da əsas səbəbi odur ki, gəlirlər azalır. Neftdən asılılığımız çox yüksək idi. Bunu etiraf etməsələr də, neft hasilatı aşağı düşdükcə, gəlirlər azalır. Azalan gəlirlərin yerini vergi və rüsumlar, ödənişlər, cərimələr tutur. Bu yanaşmanın fəlsəfi olaraq özü yalnışdır. Vətəndaş nə qədər rüsum, nə qədər çox DSMF ödəyirsə, onun xərcləməyə pulu azalır”. 

Bu halda vətəndaş daha az istehlak edir:

“Daha az istehlak etdikcə, istehsal və xidmət sahələrinin, ticarətin dövriyyəsi azalır ki, bu da əksinə ÜDM-yə daha mənfi təsir göstərir. İqtisadiyyatın stimullaşdırılması əvəzinə iqtisadiyyatın daralmasının şahidi oluruq. Bu qərar da o qəbildəndir”. 

Nigar Abdullayeva 
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin