Xəzər dənizi dayazlaşma təhlükəsi altındadır: Qazaxıstanın hesabat təqdim edib

Qazaxıstanın Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi Xəzərin dəniz mühitinin mühafizəsi üzrə beynəlxalq öhdəliklərin icrasının gedişatı haqqında ətraflı hesabat təqdim edib.

Oxu.Az-ın Baigenews.kz-yə istinadən xəbərinə görə, bu barədə vitse-nazir Mels Oşurbayev Milli Məclisin Ekologiya və təbiətdən istifadə üzrə komitəsinin iclasında məruzə ilə çıxış edib.

Onun sözlərinə görə, Qazaxıstan Xəzər ekosisteminin qorunmasına yönəlmiş beynəlxalq müqavilə olan Tehran Konvensiyasının - Xəzər ekosisteminin qorunmasına yönəlmiş beynəlxalq müqavilənin fəal iştirakçısıdır. Bu günə qədər respublika tərəfindən Konvensiyaya dörd protokol, o cümlədən neft sızmalarına reaksiyalar, qurudan çirklənməyə qarşı mühafizə və biomüxtəlifliyin qorunması haqqında sənədlər ratifikasiya edilib.

Nazirliyin prioritet vəzifələrindən biri də dənizin vəziyyətinin effektiv monitorinq sisteminin yaradılmasıdır. Ətraf Mühitin Monitorinqi Proqramının əlaqələndirilməsi üzrə işlər aparılır, həmçinin Xəzər dənizinin Qazaxıstan sektorunda ekoloji həssaslıq xəritəsi hazırlanır. Bu tədbirlər ekoloji təhlükələrə, o cümlədən neft sızmalarına operativ reaksiya verməyə imkan verəcək.

Xəzər dənizinin dayazlaşmasının davam etməsi xüsusi narahatlıq doğurur. "Kazhidromet"in məlumatına görə, 2050-ci ilə qədər suyun səviyyəsi kritik mənfi 33 metr həddinə düşə bilər. Bununla əlaqədar olaraq, 2024-cü ildə Qazaxıstan Xəzər Dənizinin Elmi-Tədqiqat İnstitutu yaradılıb. Onun vəzifələri elmi-tədqiqat, monitorinq və beynəlxalq əməkdaşlıq olacaq. Hazırda institutun maliyyələşdirilməsi ilə bağlı hökumətin qərarı gözlənilir.

Eyni zamanda, Tehran Konvensiyasının daimi katibliyinin yaradılması istiqamətində də işlər davam etdirilir. Qazaxıstan strukturun rotasiya əsasında yaradılması təşəbbüsü ilə çıxış edib, razılaşma layihəsini hazırlayıb və ekspert qrupunun ikinci iclasının iyun ayında Astanada keçirilməsini təklif edib.

Bundan əlavə, Qazaxıstan beynəlxalq tərəfdaşlarla birlikdə dəniz ekosisteminin bərpasına yönəlmiş layihələrdə iştirak etməyi planlaşdırır. Qlobal Ekoloji Fondun iştirakı ilə belə layihələrdən biri də 12 milyon ABŞ dolları məbləğində qrant maliyyələşdirilməsini nəzərdə tutur. Paralel olaraq, 8 milyon ABŞ dolları dəyərində ayrıca milli layihənin hazırlanması üzrə işlər aparılır, həmçinin sahillərin mühafizəsi üçün Adaptasiya Fondundan 10 milyon ABŞ dollarının mümkün cəlb edilməsi də müzakirə edilir.