Yağış yığan magistrallar ... Azərbaycanda hələ ki, yağış sularının idarə edilməsi ilə bağlı hansısa addım atılmır

Almaniyada bəzi avtomobil yolları artıq su mənbəyidir. Bu barədə Türkiyənin Medya TV saytı sosial şəbəkədə video paylaşıb. Beləliklə, "yağış yığan magistrallar" adlanan bu dahiyanə sistem xüsusi məsaməli asfaltın altına nəhəng filtr və anbar yerləşdirməyi nəzərdə tutur. Səthə düşən yağış suları bu sistemdə toplanaraq təmizlənir və suvarma parklarında və ya kənd təsərrüfatında istifadə üçün təkrar istifadəyə verilir.

Azərbaycanda bu sistem tətbiq oluna bilərmi?

Məsələ ilə bağlı Bizimyol.info xəbər portalına ekoloq Sadiq Həsənov bildirib ki, bu sistem bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə var.

Sadiq Həsənov

“Almaniyada, Fransada, digər Avropa ölkələrində, hətta Seulda, Yaponiyada bu sistem bir müddətdir ki qurulub. Həm yağış sularını yollarda idarə edirlər, eyni zamanda yağış sularından səmərəli məqsəd üçün istifadə edirlər.

Qeyd edim ki, yağış suları içməli suyun tərkibində olan bir sudur. Yəni onun pH səviyyəsi 7-dən yuxarıdır. Bizim evlərdə içməli su kimi istifadə etdiyimiz suyun pH səviyyəsi 7-8 arasındadır. Yəni burda elə bir fərq yoxdur. Sadəcə yağan yağış atmosferi çirkləndirir və tökülür. Onu toplayıb filtrasiyadan keçirdib texniki məqsədlər üçün, hətta içməli su üçün də istifadə etmək olar. Amma içməli su üçün müəyyən dezinfeksiya işləri aparılmalıdır. Çünki havada xəstəliklər, mikroblar və bakteriyalar ola bilər. Bu mənada Almaniyada, digər Qərb ölkələrində bu sistem tətbiq olunub. Yollarda axın yaradırlar, xüsusi olaraq yolların altında boru xətləri quraşdırılır. Həmin axınla su boru xətlərinə axır və boru xətləri yekunda anbara toplanır və anbardan da istənilən sahəyə yönəltmək mümkündür.

Azərbaycanda hələ ki, yağış sularının idarə edilməsi ilə bağlı hər hansı addım atılmır. Düşünürəm ki, yaxın vaxtlarda hələ gözlənilmir. Çünki su ehtiyatlarımız əsasən Kür və Araz çayının üzərində yerləşib. Biz də suyu geninə-boluna istifadə etmişik. İsrafçılıq etməyə öyrənmişik. Yəni bizim yenidən o qənaətli sistemə, təbii mənbələrə, yağış suyuna, zaman-zaman ehtiyacımız olmayıb. Çətinliyimiz olsa da, buna meyl etməmişik.

Düşünürəm ki, bizim su ehtiyatlarımız get-gedə sürətlə azalır. Hətta Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin direktoru Umayra Tağıyeanın rəsmi açıqlamasına görə 30 %-ə qədər suyun azalması baş verib. Bundan sonra da bu azalma davam edəcək. Çünki həm iqlimdə baş verən kəskin dəyişikliklər, su ehtiyatlarının azalması, qonşu ölkələrlə su idarə edilməsində hər hansı bir konvensiyada birlikdə əməkdaşlıq mümkün olmadığı bir təqdirdə, bizim su ehtiyatlarımızın azalması baş verəcək. Yəqin ki, yaxın illərdə məcbur olub yağış sularının idarə edilməsinə qayıdacağıq. Bu sistemin yollarda tətbiq etməsi ən asan üsullardan biridir və dövlət bu istiqamətdə müəyyən qədər investisiya qoymaqla, kifayət qədər su əldə edə bilər, həmçinin onu texniki məqsədlər və yaşıllaşdırma üçün istifadə edə bilər”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info