Icma.az
close
up
RU
Menu

Forumu mühüm diplomatik toplantı kimi qiymətləndirmək lazımdır

“8 Noyabr zəfəri dövlətçilik tariximizin ən böyük nailiyyəti, ən şanlı qələbəsidir”

Kəpəz Baku Sportinq i belə məğlub etdi İCMAL

“Ən azı üç günlük ərzaq və su ehtiyatı toplayın” Onlar da əhaliyə xəbərdarlıq etdi

Xalq artisti ilə quda olan Əməkdar artist: Qızıma deyirəm ki, döz...

Mərkəzi Gömrük Hospitalında qadın sağlamlığı sahəsində yeni əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub

Bakterial meningit daha çox pnevmokokk infeksiyası zamanı yaranan ağırlaşmalardandır PULMONOLOQ

A Seriyası: 19 illik rekord təkrarlandı

İnfeksiyaya nəzarət tədbirləri xüsusi diqqət mərkəzindədir

Sahibkarların iştirakı ilə “44” bədii filminin xüsusi nümayişi keçirildi FOTOLAR

II Elizabetin cəngavər elan etdiyi aktyor VƏFAT ETDİ

Qadınların kişilərdən az maaş almasının səbəbi budur AÇIQLAMA

Mədinə Gülgünün ölməz misraları səhnədə yenidən canlandı 100 illik yubiley gecəsi (Foto)

Uşaqda insultu necə tanımalı?

2026 cı ildə səhiyyəyə 2 milyard manat ayrılacaq

MİDA bu obyektlərini hərraca çıxarır: Qiymətlər 1 milyon manatdan başlayır

“Tamstore” müştəriləri aldatdığına görə ən çox cərimələnən şəbəkə olub

QARDAŞLIQ MÜNASİBƏTLƏRİ BELƏ QORUNUR... Bakı və Ankara arasında qarşılıqlı anlayışın diplomatik nümunələri

Səhiyyə Nazirliyində yeni təyinat

Maşın ailə büdcəsindən nə qədər pul aparır? Avtomobilin bilinməyən XƏRCLƏRİ

Yalnız 4 ölkə tam nüvə triadasına malikdir (SİYAHI)

Yalnız 4 ölkə tam nüvə triadasına malikdir (SİYAHI)

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Yalnız kiçik bir dövlət qrupu təkcə nüvə silahlarına malik deyil, həm də ən güclü və ən sabit çəkindirici mexanizmə - nüvə triadasına malikdir. Bu, qurudan, dənizdən və havadan zərbə endirmək qabiliyyətidir ki, bu da belə bir sistemi praktik olaraq toxunulmaz edir: hətta bir halqanın məhv edilməsi belə ölkəni geri zərbə endirmək qabiliyyətindən məhrum etmir.

Qayanrinfo xəbər verir ki, bu barədə "Wion" yazıb.

Üçlüyün yaradılması onilliklər boyu texnologiya, böyük investisiyalar və aydın strateji doktrina tələb edir, buna görə də yalnız dünyanın hərbi nəhəngləri buna imkan verə bilər. Bu gün yalnız dörd ölkənin tam triadası var. Müasir dövrdə qlobal güc balansını əsasən formalaşdıran nüvə triadalarının olmasıdır.

Nüvə triadası nədir?

Nüvə triadası ən davamlı və sabit maneə sistemi hesab olunur. Əgər onun komponentlərindən biri ilk zərbə ilə məhv edilərsə, digər ikisi geri zərbə endirmək qabiliyyətini saxlayacaq. Quruda yerləşən raketlər döyüş hazırlığı, sualtı qayıqlar gizlilik, aviasiya isə istifadə rahatlığı təmin edir. Buna görə də, triadaya malik dövlətlər onun hər üç komponentini daim modernləşdirirlər.

ABŞ: İlk formalaşmış triada

Amerika Birləşmiş Ştatları Soyuq müharibə dövründə tam hüquqlu nüvə triadasını yerləşdirən ilk ölkə olub. Quruda yerləşən komponentə "Minuteman III" qitələrarası ballistik raketləri, dənizdə yerləşən komponentə "Trident II" raketləri olan Ohayo sinifli strateji sualtı qayıqlar, havada yerləşən komponentə isə nüvə bombaları və qanadlı raketlər daşıyan B-52H və B-2 strateji bombardmançı təyyarələri daxildir.

ABŞ hazırda hər üç hissəni modernləşdirir: yeni qitələrarası ballistik raketlər üçün "Sentinel" proqramı, Kolumbiya sinifli sualtı qayıqlar və yeni B-21 bombardmançı təyyarəsi.

Rusiya: Ən böyük nüvə arsenalı

Rusiya dünyada ən böyük nüvə başlıqları ehtiyatına və tam işləyən nüvə triadasına malikdir. Onun quru hissəsinə "RS-24 Yars" və "Sarmat" kimi minalanmış və mobil qitələrarası ballistik raketlər daxildir.

Dəniz hissəsinə "Bulava" raketləri olan Borey sinifli sualtı qayıqlar daxildir. Hava hissəsinə uzun mənzilli nüvə qanadlı raketləri daşıya bilən Tu-95MS və Tu-160 daxildir. Rusiya ənənəvi olaraq nüvə çəkindirici qüvvəsini müdafiə doktrinasının əsası hesab edir ki, bu da onun bütün dünyanı vaxtaşırı təhdid etməsinə mane olmur.

Çin: Ən son tam hüquqlu triada

Çin, xüsusən də son on ildə onu genişləndirərək, sürətlə nüvə triadası qurub. Quru komponenti "Dongfeng-41" raketləri və digər mobil qitələrarası ballistik raketlərdir.

Dəniz komponenti JL-2/JL-3 raketləri olan Jin sinifli sualtı qayıqlardır. Hava komponenti H-6 bombardmançıları və inkişaf mərhələsində olan H-20-dir. Ölkə döyüş başlıqlarının sayını artırır və dənizdən geri zərbə endirmək qabiliyyətini inkişaf etdirir.

Hindistan: "Nüvə triadası klubu"nun yeni üzvü

Hindistan sualtı komponentinin istismara verilməsindən sonra triadasının formalaşdırılmasını başa çatdırıb. Quru komponenti "Agni" seriyalı raketlər, hava komponenti isə nüvə silahı daşıya bilən təyyarələrdir.

Dəniz komponenti ballistik raketlərlə təchiz olunmuş "INS Arihant" sualtı qayığı ilə tam hüquqlu hala gəlib. Hindistan triadasının rəsmi "ilk istifadə etməmək" doktrinası ilə dəstəklənən azsaylı ölkələrdən biridir.

Tam üçlüyə sahib olmaq istəyən ölkələr

Bəzi dövlətlərin iki komponenti var və tam təchizatlı triada yaratmağa yaxındırlar:

* Fransanın sualtı qayıqlardan buraxılan raketləri və təyyarələri var, lakin 1990-cı illərdə quru əsaslı komponentdən imtina edib.

* Britaniya yalnız sualtı qayıqlara güvənir, lakin genişləndirmək üçün texniki potensiala malikdir.

* Şimali Koreyanın quru əsaslı nüvə raketləri var və sualtı qayıqlardan buraxılan raketləri sınaqdan keçirib, lakin davamlı triadası yoxdur.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 19:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Forumu mühüm diplomatik toplantı kimi qiymətləndirmək lazımdır

29 Oktyabr 2026 11:24see484

“8 Noyabr zəfəri dövlətçilik tariximizin ən böyük nailiyyəti, ən şanlı qələbəsidir”

29 Oktyabr 2026 13:37see455

Kəpəz Baku Sportinq i belə məğlub etdi İCMAL

29 Oktyabr 2026 01:56see332

“Ən azı üç günlük ərzaq və su ehtiyatı toplayın” Onlar da əhaliyə xəbərdarlıq etdi

29 Oktyabr 2026 03:20see329

Xalq artisti ilə quda olan Əməkdar artist: Qızıma deyirəm ki, döz...

29 Oktyabr 2026 17:45see263

Mərkəzi Gömrük Hospitalında qadın sağlamlığı sahəsində yeni əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub

29 Oktyabr 2026 10:33see246

Bakterial meningit daha çox pnevmokokk infeksiyası zamanı yaranan ağırlaşmalardandır PULMONOLOQ

29 Oktyabr 2026 14:04see245

A Seriyası: 19 illik rekord təkrarlandı

30 Oktyabr 2026 01:51see237

İnfeksiyaya nəzarət tədbirləri xüsusi diqqət mərkəzindədir

29 Oktyabr 2026 12:05see229

Sahibkarların iştirakı ilə “44” bədii filminin xüsusi nümayişi keçirildi FOTOLAR

29 Oktyabr 2026 15:36see224

II Elizabetin cəngavər elan etdiyi aktyor VƏFAT ETDİ

30 Oktyabr 2026 02:40see223

Qadınların kişilərdən az maaş almasının səbəbi budur AÇIQLAMA

29 Oktyabr 2026 15:36see218

Mədinə Gülgünün ölməz misraları səhnədə yenidən canlandı 100 illik yubiley gecəsi (Foto)

29 Oktyabr 2026 22:41see212

Uşaqda insultu necə tanımalı?

29 Oktyabr 2026 17:48see210

2026 cı ildə səhiyyəyə 2 milyard manat ayrılacaq

29 Oktyabr 2026 18:21see207

MİDA bu obyektlərini hərraca çıxarır: Qiymətlər 1 milyon manatdan başlayır

29 Oktyabr 2026 20:15see204

“Tamstore” müştəriləri aldatdığına görə ən çox cərimələnən şəbəkə olub

29 Oktyabr 2026 15:28see195

QARDAŞLIQ MÜNASİBƏTLƏRİ BELƏ QORUNUR... Bakı və Ankara arasında qarşılıqlı anlayışın diplomatik nümunələri

29 Oktyabr 2026 19:38see182

Səhiyyə Nazirliyində yeni təyinat

29 Oktyabr 2026 12:25see174

Maşın ailə büdcəsindən nə qədər pul aparır? Avtomobilin bilinməyən XƏRCLƏRİ

29 Oktyabr 2026 21:42see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri