Icma.az
close
up
RU
Menu

Şuşa qəhrəmanlığın rəmzi

“Dahilik və dəlilik geni”: rəssamlar və elm adamları arasında fərq tapılıb...

Estoniya Azərbaycanla energetika və təhsil sahələrində əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətindədir

“Qərbi Azərbaycanın tarixi abidələri məktəblilərin gözü ilə” layihə müsabiqəsi keçirilir

Daşkənddə “İrəvanın susmayan yaddaşı: siyasi məcburiyyət və yurd dərdi” romanı özbək dilində nəşri təqdim olunub

2027 ci ildə Azərbaycanda hansı ərzaqlar bahalaşacaq? SİYAHI

ABŞ ın ilk müsəlman senatorundan Vensə ərəbcə çağırış Video

Pirşağıda məktəbliləri küçə itləri qorxuya salır Vətəndaşlar narazıdır

Tramp Heqsetin istefası məsələsini müzakirə edir

İmmuniteti gücləndirməyin ən asan yolu...

Ərdoğan Putini “Türk evi”nə niyə buraxmadı? REAKSİYA

Azərbaycanlı həkim bu ölkənin səhiyyə nazirinin müşaviri təyin edildi FOTO

Sosial medianın dinlənilməsi və monitorinqi ictimai rəyi öyrənmək, rəqibləri təhlil etmək və effektiv kommunikasiya strategiyası qurmaq

AAYDA nın 5 əməkdaşı göbələkdən zəhərləndi ADLAR

Avropa Komissiyası: Ukrayna Aİ yə üzvlük yolunda Moldovadan geri qalır

Körpələrdə dil bağı hansı problemlərə səbəb ola bilər? Pediatrdan açıqlama

Fəxriyyə Xələfova “Muzeydə kino” layihəsiçərçivəsində Xurşidbanu Natəvana həsrolunmuş filmini təqdim edəcək (Video)

Hər gün qəhvə içsəniz, öd kisəsinin funksiyasına təsir edə bilər

Aqroparkda ağır vəziyyət: Öhdəlikləri aktivlərini 2,7 dəfə üstələyib, yığılmış zərəri 22 milyon manata yaxınlaşıb

Yod çatışmazlığına nə kömək edir? Həkimdən AÇIQLAMA

Yalnız 4 ölkə tam nüvə triadasına malikdir (SİYAHI)

Yalnız 4 ölkə tam nüvə triadasına malikdir (SİYAHI)

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Yalnız kiçik bir dövlət qrupu təkcə nüvə silahlarına malik deyil, həm də ən güclü və ən sabit çəkindirici mexanizmə - nüvə triadasına malikdir. Bu, qurudan, dənizdən və havadan zərbə endirmək qabiliyyətidir ki, bu da belə bir sistemi praktik olaraq toxunulmaz edir: hətta bir halqanın məhv edilməsi belə ölkəni geri zərbə endirmək qabiliyyətindən məhrum etmir.

Qayanrinfo xəbər verir ki, bu barədə "Wion" yazıb.

Üçlüyün yaradılması onilliklər boyu texnologiya, böyük investisiyalar və aydın strateji doktrina tələb edir, buna görə də yalnız dünyanın hərbi nəhəngləri buna imkan verə bilər. Bu gün yalnız dörd ölkənin tam triadası var. Müasir dövrdə qlobal güc balansını əsasən formalaşdıran nüvə triadalarının olmasıdır.

Nüvə triadası nədir?

Nüvə triadası ən davamlı və sabit maneə sistemi hesab olunur. Əgər onun komponentlərindən biri ilk zərbə ilə məhv edilərsə, digər ikisi geri zərbə endirmək qabiliyyətini saxlayacaq. Quruda yerləşən raketlər döyüş hazırlığı, sualtı qayıqlar gizlilik, aviasiya isə istifadə rahatlığı təmin edir. Buna görə də, triadaya malik dövlətlər onun hər üç komponentini daim modernləşdirirlər.

ABŞ: İlk formalaşmış triada

Amerika Birləşmiş Ştatları Soyuq müharibə dövründə tam hüquqlu nüvə triadasını yerləşdirən ilk ölkə olub. Quruda yerləşən komponentə "Minuteman III" qitələrarası ballistik raketləri, dənizdə yerləşən komponentə "Trident II" raketləri olan Ohayo sinifli strateji sualtı qayıqlar, havada yerləşən komponentə isə nüvə bombaları və qanadlı raketlər daşıyan B-52H və B-2 strateji bombardmançı təyyarələri daxildir.

ABŞ hazırda hər üç hissəni modernləşdirir: yeni qitələrarası ballistik raketlər üçün "Sentinel" proqramı, Kolumbiya sinifli sualtı qayıqlar və yeni B-21 bombardmançı təyyarəsi.

Rusiya: Ən böyük nüvə arsenalı

Rusiya dünyada ən böyük nüvə başlıqları ehtiyatına və tam işləyən nüvə triadasına malikdir. Onun quru hissəsinə "RS-24 Yars" və "Sarmat" kimi minalanmış və mobil qitələrarası ballistik raketlər daxildir.

Dəniz hissəsinə "Bulava" raketləri olan Borey sinifli sualtı qayıqlar daxildir. Hava hissəsinə uzun mənzilli nüvə qanadlı raketləri daşıya bilən Tu-95MS və Tu-160 daxildir. Rusiya ənənəvi olaraq nüvə çəkindirici qüvvəsini müdafiə doktrinasının əsası hesab edir ki, bu da onun bütün dünyanı vaxtaşırı təhdid etməsinə mane olmur.

Çin: Ən son tam hüquqlu triada

Çin, xüsusən də son on ildə onu genişləndirərək, sürətlə nüvə triadası qurub. Quru komponenti "Dongfeng-41" raketləri və digər mobil qitələrarası ballistik raketlərdir.

Dəniz komponenti JL-2/JL-3 raketləri olan Jin sinifli sualtı qayıqlardır. Hava komponenti H-6 bombardmançıları və inkişaf mərhələsində olan H-20-dir. Ölkə döyüş başlıqlarının sayını artırır və dənizdən geri zərbə endirmək qabiliyyətini inkişaf etdirir.

Hindistan: "Nüvə triadası klubu"nun yeni üzvü

Hindistan sualtı komponentinin istismara verilməsindən sonra triadasının formalaşdırılmasını başa çatdırıb. Quru komponenti "Agni" seriyalı raketlər, hava komponenti isə nüvə silahı daşıya bilən təyyarələrdir.

Dəniz komponenti ballistik raketlərlə təchiz olunmuş "INS Arihant" sualtı qayığı ilə tam hüquqlu hala gəlib. Hindistan triadasının rəsmi "ilk istifadə etməmək" doktrinası ilə dəstəklənən azsaylı ölkələrdən biridir.

Tam üçlüyə sahib olmaq istəyən ölkələr

Bəzi dövlətlərin iki komponenti var və tam təchizatlı triada yaratmağa yaxındırlar:

* Fransanın sualtı qayıqlardan buraxılan raketləri və təyyarələri var, lakin 1990-cı illərdə quru əsaslı komponentdən imtina edib.

* Britaniya yalnız sualtı qayıqlara güvənir, lakin genişləndirmək üçün texniki potensiala malikdir.

* Şimali Koreyanın quru əsaslı nüvə raketləri var və sualtı qayıqlardan buraxılan raketləri sınaqdan keçirib, lakin davamlı triadası yoxdur.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:225
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 19:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Şuşa qəhrəmanlığın rəmzi

05 Noyabr 2026 12:13see562

“Dahilik və dəlilik geni”: rəssamlar və elm adamları arasında fərq tapılıb...

04 Noyabr 2026 19:27see407

Estoniya Azərbaycanla energetika və təhsil sahələrində əməkdaşlığı genişləndirmək niyyətindədir

04 Noyabr 2026 20:27see380

“Qərbi Azərbaycanın tarixi abidələri məktəblilərin gözü ilə” layihə müsabiqəsi keçirilir

04 Noyabr 2026 23:35see318

Daşkənddə “İrəvanın susmayan yaddaşı: siyasi məcburiyyət və yurd dərdi” romanı özbək dilində nəşri təqdim olunub

04 Noyabr 2026 19:15see303

2027 ci ildə Azərbaycanda hansı ərzaqlar bahalaşacaq? SİYAHI

04 Noyabr 2026 20:13see278

ABŞ ın ilk müsəlman senatorundan Vensə ərəbcə çağırış Video

04 Noyabr 2026 17:42see276

Pirşağıda məktəbliləri küçə itləri qorxuya salır Vətəndaşlar narazıdır

04 Noyabr 2026 23:23see255

Tramp Heqsetin istefası məsələsini müzakirə edir

04 Noyabr 2026 23:08see251

İmmuniteti gücləndirməyin ən asan yolu...

05 Noyabr 2026 02:13see247

Ərdoğan Putini “Türk evi”nə niyə buraxmadı? REAKSİYA

06 Noyabr 2026 10:53see234

Azərbaycanlı həkim bu ölkənin səhiyyə nazirinin müşaviri təyin edildi FOTO

04 Noyabr 2026 20:36see233

Sosial medianın dinlənilməsi və monitorinqi ictimai rəyi öyrənmək, rəqibləri təhlil etmək və effektiv kommunikasiya strategiyası qurmaq

05 Noyabr 2026 11:32see228

AAYDA nın 5 əməkdaşı göbələkdən zəhərləndi ADLAR

06 Noyabr 2026 09:04see227

Avropa Komissiyası: Ukrayna Aİ yə üzvlük yolunda Moldovadan geri qalır

05 Noyabr 2026 00:13see219

Körpələrdə dil bağı hansı problemlərə səbəb ola bilər? Pediatrdan açıqlama

04 Noyabr 2026 23:16see201

Fəxriyyə Xələfova “Muzeydə kino” layihəsiçərçivəsində Xurşidbanu Natəvana həsrolunmuş filmini təqdim edəcək (Video)

05 Noyabr 2026 17:49see185

Hər gün qəhvə içsəniz, öd kisəsinin funksiyasına təsir edə bilər

05 Noyabr 2026 12:14see183

Aqroparkda ağır vəziyyət: Öhdəlikləri aktivlərini 2,7 dəfə üstələyib, yığılmış zərəri 22 milyon manata yaxınlaşıb

06 Noyabr 2026 09:31see181

Yod çatışmazlığına nə kömək edir? Həkimdən AÇIQLAMA

05 Noyabr 2026 09:05see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri