Yalnız “üç günlük şəkər” qalıb..?

...Aqrar-sənaye kompleksinin (ASK) müəssisələri yanvar-iyun aylarında quraqlıq və xaricdən gətirilən toxumların olmaması səbəbindən məhsuldarlığın aşağı düşdüyü bir şəraitdə əkin sahələrinin ümumi artımına baxmayaraq, şəkər çuğundurunun daşınmasının həcmini illik müqayisədə 51,3 faiz azalaraq 1,9 milyon tona çatdırıblar.

SİA-nın məlumatına görə, “Kommersant” bu barədə Rosstat-ın məlumatlarına istinad edir.

Statistika agentliyinin məlumatına görə, Belqorod vilayətində çuğundurun daşınması illik müqayisədə 96, Lipetskdə 88,3, Tambovda 83,7, Kurskda 81,6 faiz azalıb.

...Rusagro-nun məlumatına görə, 2024-cü ildə Rusiyada ümumi tərəvəz məhsulu 41,9 milyon ton (illiklə müqayisədə 21 faiz azalma) təşkil edib, məhsuldarlıq isə 24 faiz azalaraq 1 hektardan 38,4 tona düşüb.

Sahibkarlığın və İqtisadiyyatın İnkişafı İnstitutunun şöbə müdiri Artur Qafarovun sözlərinə görə, bu, xaricdən gətirilən toxumların yerli toxumlarla “əvəz edilməsi” ilə bağlıdır, yəni bunun məhsuldarlığı 20-30 faiz aşağıdır.

İyunun 30-da Rosselxoznadzor Hollandiyadan əkin materialının idxalına qadağa qoyub, bundan sonra fermerlər onlara girişlə bağlı problemlər barədə məlumat verməyə başlayıblar.

Bundan əlavə, ekspertin sözlərinə görə, çuğundur istehsalının azalmasına ölkənin cənub rayonlarında baş verən quraqlıq təsir edib, bəzilərində buna görə fövqəladə vəziyyət rejimi tətbiq edilib.

Rosstatın məlumatına görə, 2025-ci ildə kənd təsərrüfatı istehsalçıları şəkər çuğundurunun əkin sahəsini 4,4 faiz artırıblar.

2024-cü ildə Kənd Təsərrüfatı Bazarı Araşdırmaları İnstitutunun (İKAR) məlumatına görə, əkin sahələri 9,9 faiz artaraq 1,17 milyon hektara çatıb.

Çuğundur istehsalının azalmasından sonra şəkər istehsalı da aşağı düşür. Rosstatın məlumatına görə, 2025-ci ilin birinci yarısında ölkədə əlavəsiz 654,4 min ton ağ şəkər istehsal edilib ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 28,4 faiz azdır.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi buna cavab olaraq bildirib ki, ilin ilk 6 ayında şəkər istehsalı “yüksək baza effektinə görə” azalıb və istehsalın həcmi yenə də ölkənin tələbatından yüksək olacaq. Nazirliyin təminatlarına baxmayaraq, Qafarov xəbərdarlıq edir ki, şəkər çuğunduru ehtiyatlarının azalması fonunda Rusiyada xammal çatışmazlığı yarana bilər və şəkərə tələb təklifi üstələyir.

“Tkaçev Aqroholdinq” daha əvvəl izah edib ki, çuğundur kökləri Rusiyanın cənubunda kifayət qədər yağıntının olmaması və isti hava səbəbindən yaxşı kök almır. Soyuzrossaxar qeyd edib ki, şəkər çuğundurunun yığım sınağı kök çəkisi və şəkərin miqdarının ötən illə müqayisədə aşağı olduğunu (müvafiq olaraq 4 və 18 faiz) göstərib.

Bu şəraitdə mağazalarda çuğundurun qiymətləri sürətlə artır: Rosstatın məlumatına görə, yanvarın 1-dən iyulun əvvəlinə qədər məhsulun (süfrə çuğunduru) maya dəyəri 60 faizdən çox artıb.

Bununla yanaşı, agentlik qeyd edir ki, iyulun 22-dən 28-dək olan həftə ərzində çuğundur 10 faiz ucuzlaşıb.

Əli Babayev