Yaralı əsgərlər bioloji silaha çevrilə bilərmi?

Amerikalı epidemioloqlar, Ukrayna və Böyük Britaniyadan olan mütəxəssislər belə qənaətə gəliblər ki,  yaralı əsgərlərdə aşkarlanan antibiotiklərə davamlı superbakteriyalar Avropa səhiyyə sistemləri üçün təhlükə yaradır.

"Unikal" xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, söhbət yaralı ukraynalı əsgərlərdən gedir. 

Qeyd olunur ki, havanın tez-tez dəyişməsi və tibbi yardımda gecikmələr, erkən qanaxmanın idarə olunmamasını və bunun kimi problemlər ölüm nisbətlərini artırır. 

Müasir müharibələrdə ən ağır xəsarətlər kiçik silahlardan atəş açmaqla deyil, partlayışlarla nəticələnir. Bu xəsarətlər çox vaxt yumşaq toxumaların və sümüklərin məhv olması, eləcə də yaraların torpaq, zibil və üzvi materiallarla ağır çirklənməsi ilə müşayiət olunur. Yaralıların təxliyəsi saatlarla, günlərlə və hətta həftələrlə gecikdirilə bilər.

Müəlliflər yazır ki, "Ukraynadakı hazırkı münaqişədə bu problemlər hava üstünlüyünün itirilməsi səbəbindən təxliyədə uzun gecikmələrlə daha da ağırlaşır və bu müddət ərzində çirklənmə və kolonizasiya invaziv infeksiyaya çevrilir".

Daimi hava müşahidəsi səbəbindən zərərçəkənlər çox vaxt yalnız gecə və ya zəif görünürlük şəraitində təxliyə olunurlar. Nəticədə, zərərçəkənlər stabilizasiya mərkəzinə ağır vəziyyətdə, çirklənmiş yaralar, susuzluq və yorğunluq əlamətləri ilə gəlirlər.

Alimlər hesab edirlər ki, bu şərait çoxdərmanlara davamlı bakteriyaların - bir neçə antibiotik qrupuna davamlı bakteriyaların çoxalması üçün ideal mühit yaradır. Əvvəlcə yara çirklənir, sonra bakteriyalar onun səthində çoxalmağa başlayır və vaxtında müalicə və lazımi profilaktika aparılmasa, bu proses infeksiyaya çevrilə bilər.

BMT-nin Silahsızlanma Komissiyasının keçmiş üzvü və hərbi ekspert İqor Nikulin bildirib ki, Ukraynada baş verənlər bunun ya bioloji silah, ya da sadəcə xəstəxanadan keçən infeksiya ola biləcəyini göstərə bilər.

Hərbi ekspertin sözlərinə görə, Ukraynada icazəsiz təcrübələr aparılır. Lakin bunu aşkar etmək üçün beynəlxalq komissiya yaradılmalı və araşdırma aparılmalıdır.

Xatırladaq ki, Rusiya və Ukrayna arasında müharibə 2022-ci ilin fevralın 24-də başlayıb və indiyədək davam edir. 

Gülayə Mecid