Yaşıl qalxan: alimlər səhranı münbit torpağa çevirirlər..?

...SİA yazdıalarına qayıdır...

...Çində alimlər səhra qumunu bitki dostu torpağa çevirən bir texnologiya hazırlayıblar. Nəticə siyanobakteriyalardan istifadə etməklə cəmi on ay ərzində əldə edilir.

SİA xəbər verir ki, bu barədə bu dəfə The Times of India qəzeti məlumat yayıb.

Mütəxəssislər daim dəyişkən qum təpələrinin səthində torpaq qabıqları yaratmaq üçün fotosintetik mikroorqanizmlərdən istifadə ediblər.

Böyümə zamanı siyanobakteriyalar yapışqan şəkərli maddələr ifraz edir. Bunlar təbii yapışqan kimi çıxış edərək fərdi qum dənələrini bir-birinə sabit, möhkəm bir kütlə halına gətirir. Bu üsul təbii torpaq əmələ gəlmə proseslərini əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirir.

Azot və fosfor da daxil olmaqla həyati əhəmiyyətli qida maddələrinin sürətli toplanmasını təşviq edir.

Yaranan biotəbəqə dərin təbəqələrdə nəmliyi saxlamaqla yanaşı, həm də otların və kolların ekstremal şəraitdə böyüməsi üçün sabit bir təməl yaradır.

Məlumatlara görə, laboratoriyada yetişdirilən siyanobakteriyaların istifadəsi təbii torpaq əmələ gəlmə sürətinə nisbətən üzvi karbonun toplanmasını 3,2 dəfə, azotun isə təxminən 15 dəfə sürətləndirir.

Quraqlığa davamlı ştammların istifadəsi bu texnologiyanı planetin səhralaşmadan əziyyət çəkən müxtəlif bölgələrində universal tətbiq olunmasına səbəb olur.

Bu yanaşma, əl ilə ağac əkilməsi kimi ənənəvi əmək tələb edən torpaq meliorasiya üsullarına ekoloji cəhətdən təmiz və səmərəli alternativ təqdim edir.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, gələcəkdə bakteriya tərkibinin optimallaşdırılması qlobal miqyasda səhralaşma ilə mübarizə aparmaq üçün tam avtomatlaşdırılmış sistemlərin yaradılmasına imkan verəcək.

Əli Babayev