Icma.az
close
up
RU
Yaxın Şərqdə atəşkəs: Ankara və Bakının rolu növbədə Ukraynadır

Yaxın Şərqdə atəşkəs: Ankara və Bakının rolu növbədə Ukraynadır

Icma.az, Xalqcebhesi portalına istinadən məlumat yayır.

Misirdə Yaxın Şərq Sülh Sammiti çərçivəsində ABŞ, Türkiyə, Qətər və Misir liderlərinin iştirakı ilə Qəzza zolağında atəşkəslə bağlı yekun sazişin imzalanması dünyada tamamilə yeni geosiyasi reallıq formalaşdırdı. Bu reallıq həm qlobal, həm də regional miqyasda öz şərtlərini diktə edəcək və dövlətlər siyasətini bu çağırışlara uyğun şəkildə yenidən nəzərdən keçirməli olacaqlar.

Bunu siyasi ekspert Mürtəza Bünyadlı deyib. O, qeyd edib ki, yeni vəziyyət təkcə Yaxın Şərqin yenidən dizaynı və burada rol alacaq aktorlar baxımından deyil, ümumilikdə yeni dünya nizamının formalaşması kontekstində də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qarşıdakı mərhələdə oxşar proseslərin dünyanın digər böhran ocaqlarında da təkrarlanması istisna deyil.

ABŞ-nin yeni planı: liderlik, amma məsuliyyəti bölüşdürmək

Onun sözlərinə görə, ilk növbədə Yaxın Şərq Sülh Sammitinə və onun nəticələrinə diqqət yetirək. Burada əsas sual ondan ibarətdir ki, bölgədə uzunmüddətli sülhün və sabitliyin təminində iştirakçı ölkələrin maraqları necə nəzərə alınacaq. Təbii ki, proseslər ABŞ-nin liderliyi ilə baş verəcək. Lakin sammit zamanı ABŞ Prezidenti Donald Trampın bəyanatlarından aydın olur ki, Vaşinqton bölgənin yenidən formalaşdırılmasında daha çox məsuliyyəti Ankaranın üzərinə qoymaq niyyətindədir.

Ağ Evin yeni dünya nizamında Avrasiya coğrafiyası üçün Türkiyə ilə bağlı ciddi planları var. Vaşinqton bundan sonrakı mərhələdə Avrasiya və Afrika regionlarında geosiyasi maraqlarının təminində Ankara ilə sıx əməkdaşlıq qurmaqda maraqlıdır. Trampın tez-tez Türkiyənin hərbi gücünə və regional təsirinə dair müsbət açıqlamaları da bunu təsdiqləyir.

ABŞ artıq Yaxın Şərqdə İsrail–İran böhranı, Suriya məsələsi, eləcə də Cənubi Qafqazda Ermənistan–Azərbaycan sülh prosesi kimi məsələlərdə Ankaranın rolundan faydalanıb. Növbəti mərhələdə isə Ağ Ev Mərkəzi Asiyada və Rusiya–Ukrayna münaqişəsində də Türkiyənin vasitəçi rolunu gücləndirmək niyyətindədir.

Azərbaycanın rolu: "Orta güc"ün təsdiqi

M.Bünyadlının sözlərinə görə, digər mühüm məqam isə Azərbaycanın Yaxın Şərqdə formalaşan bu yeni reallıqda iştirakıdır. Bakı artıq bölgədə sülhün, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın qurulmasında aktiv rol almaqdadır. Azərbaycanın bütün Yaxın Şərq ölkələri ilə balanslı və yaxşı münasibətləri var ki, bu da onun xarici siyasətinin əsas üstünlüklərindən biridir.

Çoxvektorlu və uğurlu diplomatiya Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu artırıb və onu qlobal proseslərin fəal iştirakçısına çevirib. Azərbaycanın “orta güc” statusu artıq ABŞ və digər aparıcı dövlətlər tərəfindən tanınır. Bu isə o deməkdir ki, Bakı gələcəkdə təkcə Cənubi Qafqazda deyil, Yaxın Şərq, Mərkəzi Asiya, Avropa və hətta Rusiya–Ukrayna münaqişəsi kimi məsələlərdə də mühüm oyunçuya çevrilə bilər.

Trampın növbəti hədəfi: Rusiya–Ukrayna müharibəsi

Siyasi ekspert onu da qeyd edib ki, Qəzzada atəşkəs razılaşmasının ardınca Tramp administrasiyasının növbəti strateji məqsədi Rusiya–Ukrayna müharibəsində atəşkəsin əldə olunmasıdır. Son aylarda Tramp Kiyevlə münasibətləri yaxınlaşdıraraq Kremlin üzərinə diplomatik təzyiqləri artırıb.

Siyasi təzyiqlərin nəticə vermədiyini görən Ağ Ev indi Rusiyaya qarşı daha sərt sanksiyalar, hərbi-psixoloji təzyiqlər və Ukraynaya “Tomahavk” uzaqmənzilli raketlərinin verilməsi variantını gündəmdə saxlayır. Tramp administrasiyası Kiyevlə sıx diplomatik əlaqələr qurub; oktyabrın 17-nə planlaşdırılan Tramp–Zelenski görüşündə əsas müzakirə mövzusu da məhz atəşkəsin əldə olunması və Ukraynaya hərbi dəstəyin artırılması olacaq.

Bu proseslərin fonunda ABŞ-nin məqsədi Kremli atəşkəsə vadar etməkdir. Tramp bunu Ankaranın vasitəçi rolundan da istifadə etməklə həyata keçirmək niyyətindədir. Prezident Tramp Misirdən Vaşinqtona qayıdarkən jurnalistlərə açıqlamasında da bildirib:

“Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Ərdoğana hörmət edir. O, mənim dostumdur və böhranın həllinə kömək edə bilər.”

Çin amili və növbəti mərhələ

M.Bünyadlı sonda qeyd edib ki, Vaşinqton bundan sonra Kremli təcrid etmək məqsədilə onun əsas müttəfiqlərindən biri olan Pekinlə də diplomatik oyun quracaq. Hazırda Rusiya üçün ən vacib siyasi və iqtisadi dayaqlardan biri Çindir. Qərb yaxşı anlayır ki, Pekini Moskvanın dəstəyindən uzaqlaşdırmadan Ukrayna müharibəsində dönüş əldə etmək çətindir.

Bu səbəbdən Ağ Ev və kollektiv Qərb Çinlə müəyyən anlaşmaya gedərək onu sülh prosesinə cəlb etməyə çalışa bilər. Əgər bu alınarsa, Pekin Kremlə təsir göstərərək atəşkəsə razı salmaqda konstruktiv rol oynaya bilər.

Beləliklə, Yaxın Şərqdə əldə olunan atəşkəs qlobal güc balansında yeni mərhələnin başlanğıcıdır. ABŞ liderliyində, Ankaranın fəal iştirakı və Bakının yüksələn rolu ilə formalaşan bu yeni geosiyasi nizam növbəti mərhələdə Ukrayna cəbhəsində də öz təsirini göstərə bilər.

Cavid

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:274
embedMənbə:https://www.xalqcebhesi.az
archiveBu xəbər 15 Oktyabr 2025 23:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see319

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see310

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see263

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see257

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see256

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see241

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see235

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see232

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see214

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see214

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see210

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see208

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see207

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see204

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see201

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see201

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see182

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri