Yer kürəsinin buzlaqları həyəcanverici bir sürətlə kiçilir...

...Alimlər Yer kürəsinin buzlaqlarının həyəcan verici bir sürətlə kiçildiyini açıqlayıblar. 2025-ci ildə onların ümumilikdə 408 giqaton buz itirdiyi təxmin edilir.

Keçən il qlobal buz əriməsi üçün ən pis illərdən biri olub.

İllik itkilər 20-ci əsrin sonunda qeydə alınanlardan dörd dəfə çoxalıb.

...Tədqiqat Dünya Buzlaqlarının Monitorinqi Xidməti (WGMS) şəbəkəsi tərəfindən aparılıb. O, dünyanın hər yerindən sahə və peyk məlumatlarını birləşdirib.

Nəticələr göstərib ki, buz itkisi 19 əsas buzlaq bölgəsinin hamısında müşahidə olunub.

Ən böyük itkilər Britaniya Kolumbiyası və Kanadadakı Alp dağlarında qeydə alınıb.

İslandiya, Çili və dağlıq Asiyadakı buzlaqlarda da əhəmiyyətli dərəcədə ərimə müşahidə olunub.

1975-ci ildən bəri Yer kürəsinin buzlaqları təxminən 10.000 giqaton buz itirib ki, bu da minilliyin əvvəlinə qədər bu kütlənin təxminən 80 faizini təşkil edir.

Bu miqdar dəniz səviyyəsini 2,64 sm qaldırmaq üçün kifayətdir.

Ən böyük buz itkisi 2023-cü ildə qeydə alınıb - 555 giqaton. Əksinə, 1983-cü ildə rekord buz kütləsi artımı 115 giqaton olub.

Bu il dünyanın hər yerində orta səviyyədən xeyli soyuq hava şəraiti müşahidə olunub. Lakin soyuma qısa müddətli oldu və temperaturun yüksəlməsi və buz əriməsi kimi uzunmüddətli tendensiyanı geri qaytara bilmədi.

Alimlər xəbərdarlıq etdilər ki, buz əriməsinin sürətlənməsi dəniz səviyyələri, ekosistemlər və şirin su mövcudluğu üçün kaskad nəticələrinə səbəb ola bilər.

Onlar həmçinin bir çox buzlaqların tezliklə yox olacağını və yaxın onilliklər ərzində bütün bölgələrin buz örtüyünü itirəcəyini proqnozlaşdırdılar.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, Nature Reviews Earth & Environment xəbər verir.

Daha əvvəl beynəlxalq elmi ekspedisiyanın Antarktidada yeni bir ada kəşf etdiyi bildirilmişdi.

O, şimal-qərbi Ueddell dənizində yerləşir. Adaya hələ rəsmi olaraq ad verilməyib.

Əli Babayev