Yerdəki həyatın mənşəyi ilə bağlı gözlənilməz bir nəzəriyyə...

...Çinli bir alim Yer kürəsində həyatın mənşəyi ilə bağlı yeni bir fərziyyə irəli sürüb və fermentə bənzər xüsusiyyətlərə malik mineral nanopartikulların cansız maddələrin ilk bioloji molekullara çevrilməsində əsas rol oynadığını irəli sürüb.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Research jurnalında dərc edilib.

Yer üzündə həyatın necə yarandığı məsələsi hələ də həll olunmamış ən böyük elmi sirrlərdən biri olaraq qalır.

Bir çox fərziyyə mövcuddur, lakin heç biri hələlik sadə kimyəvi birləşmələrdən canlı orqanizmlərə gedən yolu tam izah etməyib.

Şençjen Universitetinin professoru Yondonq Cin "nanozim fərziyyəsi" adlandırılan yeni bir yanaşma təklif edib. Nanozimlər kimyəvi reaksiyaları sürətləndirən bioloji katalizatorlar olan fermentlərə bənzər funksiyaları yerinə yetirə bilən nanopartikullardır.

Yeni modelə görə, metallardan, metal oksidlərindən və sulfidlərdən ibarət təbii mineral nanozimlər erkən Yer kürəsində mövcud idi. Onlar günəş işığının, istilik və elektrik boşalmalarının enerjisindən istifadə edərək ilkin atmosferdən sadə qazları daha mürəkkəb üzvi birləşmələrə çevirə bilərdilər.

Müəllif bu prosesin "qeyri-üzvi fotosintez"in unikal versiyasına bənzədiyini irəli sürür.

Mineral nanopartiküllər təkcə kimyəvi reaksiyaları sürətləndirməklə kifayətlənməyib, həm də əmələ gələn molekulları ultrabənövşəyi şüalanmadan qoruyub, onların səthlərində reagentləri cəmləşdirib və ən sabit kimyəvi strukturların seçilməsində iştirak edib.

Tədqiqatçının fikrincə, məhz bu proseslər tədricən məlumatı saxlaya və çoxalda bilən ilk molekulların - həyatın ən vacib xüsusiyyətlərindən birinin - meydana gəlməsinə səbəb ola bilərdi.

Yonqdonq Cin vurğulayıb ki, onun işi həyatın mənşəyi ilə bağlı mövcud nəzəriyyələri təkzib etmir, əksinə kimyəvi təkamülün ayrı-ayrı mərhələlərini vahid bir mənzərəyə bağlamağa kömək edə biləcək birləşdirici konsepsiya təklif edir. Lakin, hələlik fərziyyə nəzəri olaraq qalır və eksperimental yoxlama tələb edir.

Əli Babayev