Yol verən sürücüyə təşəkkür etmək sadəcə nəzakət deyilmiş

Gündəlik şəhər həyatında piyadaların yol verən sürücülərə əl yelləməsi və ya gülümsəməsi sadə bir etiket qaydasından kənar bir sosial fenomen hesab olunur. Psixoloqlar və bədən dili mütəxəssisləri piyada keçidlərindəki bu qısa qarşılıqlı əlaqənin arxasındakı psixoloji mexanizmləri araşdırıblar. Tədqiqatlar nəticəsində bildirilib ki, bu bir saniyəlik jest "prososial münasibət" adlanan müsbət sosial davranışların əhatə dairəsinə daxildir. Avtosfer.az "Sfera.az"a istinadən bildirir ki, ekspertlər bu qısa qarşılıqlı əlaqəni sosial əlaqələri gücləndirən sosial təsdiq mexanizmi kimi təsvir edirlər. Elmi qiymətləndirmələrə görə, piyadanın sürücüyə təşəkkür etməsi sürücünün mahiyyət etibarilə qanuni öhdəliyi yerinə yetirmə hərəkətinə insani ölçü qatır. Bu yanaşma sosial təsdiq kimi fəaliyyətini və fərdin digər tərəfin göstərdiyi diqqət və səyi qəbul etdiyini göstərir. Tədqiqat məlumatları göstərir ki, bu refleksi müntəzəm olaraq nümayiş etdirən şəxslər yüksək empatiya qabiliyyətinə, sosial gərginliyi azaldan emosional zəkaya və sosial qaydaları ortaq həyatın bir hissəsi kimi görmək meylinə malikdirlər. Təşəkkür etmək davranışı nümayiş etdirməyən piyadaların isə hamısını birmənalı olaraq kobud və ya laqeyd kimi təsnif etmək düzgün hesab edilmir. Hesabatdakı ekspert rəylərində qeyd olunur ki, bu jesti yerinə yetirməyən şəxslər qərəzlə laqeyd elan edilməməlidir. Vəziyyətin fonunda bir çox fərqli amillərin, məsələn, piyadanın həmin anda diqqətinin yayınması, utancaq şəxsiyyət quruluşu, ani tələskənlik və ya böyüdükləri coğrafiyanın mədəni fərqlərinin rol oynaya biləcəyi bildirilir.

Bu mikro səviyyəli müsbət qarşılıqlı təsirlərin şəhər nəqliyyatında stressi azaldan təsirə malik olduğu müşahidə olunur. Şəhər həyatında və nəqliyyatda gərginliyin artdığı dövrlərdə bu cür kiçik təmasların ictimai yerlərdə psixoloji təzyiqi azaltdığı vurğulanır. Bu cür jestlərin nəqliyyatı nəqliyyat vasitələri və piyadalar üçün sırf mexaniki məkandan insanların bir-birini fərq etdiyi və hörmət etdiyi ortaq yaşayış məkanına çevirdiyi iddia edilir.