Yüksək performanslı idmançılarda depressiya riski araşdırılıb

Bakı, 14 avqust, AZƏRTAC

Alimlərin apardığı son araşdırmalar göstərir ki, yüksək performanslı idmançılar, fiziki fəaliyyətin depressiyanın qarşısının alınması və müalicəsində geniş şəkildə tanınmış faydalarına baxmayaraq, xüsusi psixi sağlamlıq riskləri ilə üz-üzədirlər.

AZƏRTAC “MedicalXpress” portalına istinadla xəbər verir ki, Adilson Marques və Elvio Rubio Gouveia tərəfindən redaktə edilən “Fiziki Fəaliyyət, Fiziki Hazırlıq və Depressiya” adlı yeni nəşr fiziki fəaliyyət, fitness və depressiya arasındakı əlaqəni tənqidi şəkildə təhlil edir və 20-dən çox akademikin töhfələrini bir araya gətirir. Kitabın müəlliflərindən Hugo Sarmento, Diogo Martinho və Pedro Teques elit idmanlarda psixi sağlamlıq problemlərini araşdırdıqları fəsildə vurğulayırlar ki, yüksək performanslı idmanlarda depressiya bir çox amillərin təsiri altında olan mürəkkəb bir fenomendir.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, gənc və peşəkar idmançılar yüksək fiziki fəaliyyət səviyyələrinə baxmayaraq depressiyaya həssas ola bilərlər. Bu həssaslıq performans təzyiqi, zədə qorxusu, şəxsiyyət böhranı və karyera keçidlərinin çətinliyi kimi unikal risk faktorları ilə əlaqələndirilir. Xüsusilə idmançının karyerasını bitirdiyi dövr şəxsiyyət itkisi və məqsəd axtarışı səbəbindən həssas mərhələ kimi xarakterizə olunur və bu mərhələdə xüsusi dəstək proqramlarının zəruriliyi vurğulanır. Araşdırmalar göstərir ki, ümumilikdə fiziki fəaliyyət depressiyaya qarşı qoruyucu rol oynasa da, elit idman mühitinin gərgin məşq rejimləri və rəqabət təzyiqləri fərqli psixoloji dinamika yaradır. Ənənəvi klinik diaqnostik metodlar isə idmançılardakı depressiya əlamətlərini hər zaman dəqiq müəyyən edə bilmir, çünki idmançılar əzm və dayanıqlılıq kimi xüsusiyyətlərinə görə simptomları daha az bildirməyə meyilli ola bilərlər.

Kitabda təqdim edilən digər araşdırmalar, orta səviyyəli fiziki fəaliyyətin ümumi əhali arasında depressiya riskini 17 faiz azaltdığını ortaya qoyur. Fiziki fəaliyyətin koqnitiv funksiyanı və emosional tənzimləməni gücləndirməsi, onu ənənəvi müalicə üsullarına effektiv əlavə və ya alternativ kimi önə çıxarır. Tədqiqatçılar nəticə olaraq bildirirlər ki, fiziki fəaliyyətin faydaları nəzərə alınaraq, onun depressiya müalicəsinin standart komponenti kimi klinik mühitə inteqrasiya edilməsi məqsədəuyğundur. Eyni zamanda, həm elit idmançılar, həm də geniş ictimaiyyət üçün psixi sağlamlıq yanaşmalarının fərdiləşdirilməsi zərurəti vurğulanır.