Icma.az
close
up
RU
Yuxumuz fəsillərlə necə dəyişir? HƏKİM YAZIR

Yuxumuz fəsillərlə necə dəyişir? HƏKİM YAZIR

Icma.az, Saglamolun portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Fəsillərin dəyişməsi təkcə əhvalımıza, həyat tərzimizə deyil, həmçinin yuxumuza və vərdişlərimizə də təsir göstərir.

Səbəbi çox sadədir: səhər işığı bədənimizə nə vaxt oyanmağımız barədə siqnal verir, səmanın qaralması və temperaturun  düşməsi bədənimizə yatmaq vaxtının gəldiyini bildirir.Bu amillər dəyişdikcə və siz bu dəyişikliyə hazır deyilsinizsə, bu həqiqətən yuxunuzu poza bilər. Bu mövsümü dalğalanmalardan xəbərdar olmaqla  yuxu dəyişikliklərini qabaqlamaqla yuxu pozulmalarının qarşısını ala bilərik.

Yaz allergiya və işığın miqdarının dəyişəlməsini gətirir.

Bahar çoxlu dəyişikliklər vaxtıdır. Çiçəklər açdıqca və aprel leysanları ağaclardan tozcuqları aşağıya saldıqca gecələr allergiyani ağırlaşdıra bilir. Polen  gecələr öskürək və asqırıq yaradır, bu da öz növbəsində yuxunu pozur.

Bədənimizdə işıqdan qaranlığa keçdiyimiz zaman ifraz olunan melotonin bizi yuxuya hazırlayır. Axşam saatlarında əlavə işığa məruz qalma təbii sikadiyalı ritmimizi pozur və melotonin ifrazını gecikdirir. Bu isə öz növbəsində bədənimizin ritmini və yuxu  vaxtının gəlməsi anlayışınıdəyişdirə bilir.

Qabaqcadan necə planlaşdırmaq olar?

Yayda işığın yuxumuza təsir etməməsini təmin etməyin sadə yulu, vaxt dəyişikliyinə qədər olan həftələrdəyuxu vaxtınızı yavaş-yavaş tənzimləməkdir. Bunun bir yolu vücudunuzun qarşıdakı vaxt dəyişikliyinə hazır olmasına kömək etmək üçün bir-iki həftə yarım saat evvəl yatmağa başlamaqdır.

Allergenlə bağlı problemı aradan qaldırmaq üçün , paltarlarınızı tövsiyyə olunan ən isti temperaturda yumaq və həftədə bir dəfə yatağınızı dəyiştirmək lazımdır. Yataq otağınızı tozsoranla və yaşəsgi ilə təmizləmək sizin tozla təmasınızı azalda bilər. Nəhayət polen miqdarının çox olduğu dövrlərdə çöldə keçirdiyiniz zaman miqdarını azaldın.

Yay günəşi yuxu cədvəlini pozur

Yayda həddindən artəq günəş işığına məruz qalmaq oyaq qalmağınızın müddətini artırır. Xüsusən gece saat 22-də günəşin gec batdığı zamanlarda daha uzun gündüz saarları və artan istilik səbəbilə yuxumuz çətinləşir.

İşıq kimi temperatur da bədənimizin yuxu vaxtının gəldiyini bildirməkdə və melotonin ifrazı ilə üst-üstə düşməsində rol oynayır. Temperaturun artması yuxuya getməməzi şətinləşdirə bilər. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, xüsusən rütubətli istilik bədənin termal yükünü artırır və gecə boyu daha çox oyaq qalmanıza səbəb olur.Ətraf mühitin istiliyi ürək göyünməni artırır pis yatmağımıza təsir edir.

Bu dəyişikliklər yavaş dalğa yuxusunu azalmasına , duyğuların və öyrənilənlərin işlənməsi üçün vacib olan mərhələlərin pozulmasına səbəb olur.

Qarşısını necə almaq olar: Əgər işığa həddindən artıq məruz qalma əsas probleminizdirsə, yataq otağınızın pəncərələrini qalın, işıqkeçirməyən pərdələrlə bağlayın. Onları yalnız oyanmaq istıdikdə açın. Qaranlıq pərdələri otağınızı həm qrtıq işıqlanmadan qoruyur, həm də sərin saxlamağa köməklik edir.

İstidən müdafiə üçün kondinsionerdən və sərinkeşdən istifadə edin. Yataq örtüklərinizi 100%-li pambıqdan edın.  Yatmazdan əvvəl sərin duş alın.

Payız da yaz kimidir, lakin daha rahatdır

Payızda daha az işığa məruz qalma gündüz yuxululuğuna və ləngliyə səbəb ola bilər.

Mütəxəsssislər bildirirlər ki, ertəsi gün yuxu ətalətinə və süstlüyə səbəb olacaq həddindən artəq yuxudan  çəkinin.

Bəziləri payızda yuxusunun yaxşılaşdığını söyləyirlər. Bunun səbəbi havanın temperatururnun düsməsinin daha rahat və dərin yuxuya səbəb olmasıdır.

Qarşısını almaq üçün: İşığa məruz qalmağı maksimuma çatdırmaq lazımdır. Mümkün olduqca çölə çıxın. Gün ərzində, xüsusən də səhər saatlarında günəşə yetərincə məruz qaldığınıza əmin olun.  

Qış yuxu mübarizəsi ola bilər

Dörd fəsildən ən çox qış yuxu problemi yarada bilər. Şimal hissələrdə yaşayanlarda işıqlı saatlar 12 saatdan az olur, bu isə insanların daha az işığa məruz qalmasına səbəb olur.  Gündüzlərin qısalması  təkcə yuxuya təsir etmir, həmçinin mövsümi depresiyanın yaranmasına səbəb olur. Mövsümi depresiya beyniumiz gecə ilə gündüzü fərfləndirməkdə çətinlik çəkdiyi zaman baş verir.

Qışda əhalinin 6%-nə təsir edən bu əhval pozğunluğunda bir çox insanlar hipersomniya və  ya çox yatmaqdan əziyyət çəkirlər.

Qabaqcadan necə planlaşdırmaq olar: Sağlam yuxu vərdişlərini bərpa etməyin bir yolu parlaq işıq terapiyasından istifadə etməkdir. D vitamini əlavələrinin edilməsi də kömək edə bilər, çünki qışda D vitamınındə azalma müşahidə edilir.

Temperatur, işıq və vaxt çox vaxt bizim nəzarətimizdən kənarda olsa da , bəzən onların yuxumuzu necə poza və asanlaşdıra biləcəyini bilmək mükənməl yuxu mühitini yarada bilməmizə kömək edir.

Nevroloq Sevinc Mir Seyid
Milli.Az

Saglamolun.Az


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://saglamolun.az
archiveBu xəbər 15 Noyabr 2024 13:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri