Icma.az
close
up
RU
Yuxumuz fəsillərlə necə dəyişir? HƏKİM YAZIR

Yuxumuz fəsillərlə necə dəyişir? HƏKİM YAZIR

Icma.az, Saglamolun portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Fəsillərin dəyişməsi təkcə əhvalımıza, həyat tərzimizə deyil, həmçinin yuxumuza və vərdişlərimizə də təsir göstərir.

Səbəbi çox sadədir: səhər işığı bədənimizə nə vaxt oyanmağımız barədə siqnal verir, səmanın qaralması və temperaturun  düşməsi bədənimizə yatmaq vaxtının gəldiyini bildirir.Bu amillər dəyişdikcə və siz bu dəyişikliyə hazır deyilsinizsə, bu həqiqətən yuxunuzu poza bilər. Bu mövsümü dalğalanmalardan xəbərdar olmaqla  yuxu dəyişikliklərini qabaqlamaqla yuxu pozulmalarının qarşısını ala bilərik.

Yaz allergiya və işığın miqdarının dəyişəlməsini gətirir.

Bahar çoxlu dəyişikliklər vaxtıdır. Çiçəklər açdıqca və aprel leysanları ağaclardan tozcuqları aşağıya saldıqca gecələr allergiyani ağırlaşdıra bilir. Polen  gecələr öskürək və asqırıq yaradır, bu da öz növbəsində yuxunu pozur.

Bədənimizdə işıqdan qaranlığa keçdiyimiz zaman ifraz olunan melotonin bizi yuxuya hazırlayır. Axşam saatlarında əlavə işığa məruz qalma təbii sikadiyalı ritmimizi pozur və melotonin ifrazını gecikdirir. Bu isə öz növbəsində bədənimizin ritmini və yuxu  vaxtının gəlməsi anlayışınıdəyişdirə bilir.

Qabaqcadan necə planlaşdırmaq olar?

Yayda işığın yuxumuza təsir etməməsini təmin etməyin sadə yulu, vaxt dəyişikliyinə qədər olan həftələrdəyuxu vaxtınızı yavaş-yavaş tənzimləməkdir. Bunun bir yolu vücudunuzun qarşıdakı vaxt dəyişikliyinə hazır olmasına kömək etmək üçün bir-iki həftə yarım saat evvəl yatmağa başlamaqdır.

Allergenlə bağlı problemı aradan qaldırmaq üçün , paltarlarınızı tövsiyyə olunan ən isti temperaturda yumaq və həftədə bir dəfə yatağınızı dəyiştirmək lazımdır. Yataq otağınızı tozsoranla və yaşəsgi ilə təmizləmək sizin tozla təmasınızı azalda bilər. Nəhayət polen miqdarının çox olduğu dövrlərdə çöldə keçirdiyiniz zaman miqdarını azaldın.

Yay günəşi yuxu cədvəlini pozur

Yayda həddindən artəq günəş işığına məruz qalmaq oyaq qalmağınızın müddətini artırır. Xüsusən gece saat 22-də günəşin gec batdığı zamanlarda daha uzun gündüz saarları və artan istilik səbəbilə yuxumuz çətinləşir.

İşıq kimi temperatur da bədənimizin yuxu vaxtının gəldiyini bildirməkdə və melotonin ifrazı ilə üst-üstə düşməsində rol oynayır. Temperaturun artması yuxuya getməməzi şətinləşdirə bilər. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, xüsusən rütubətli istilik bədənin termal yükünü artırır və gecə boyu daha çox oyaq qalmanıza səbəb olur.Ətraf mühitin istiliyi ürək göyünməni artırır pis yatmağımıza təsir edir.

Bu dəyişikliklər yavaş dalğa yuxusunu azalmasına , duyğuların və öyrənilənlərin işlənməsi üçün vacib olan mərhələlərin pozulmasına səbəb olur.

Qarşısını necə almaq olar: Əgər işığa həddindən artıq məruz qalma əsas probleminizdirsə, yataq otağınızın pəncərələrini qalın, işıqkeçirməyən pərdələrlə bağlayın. Onları yalnız oyanmaq istıdikdə açın. Qaranlıq pərdələri otağınızı həm qrtıq işıqlanmadan qoruyur, həm də sərin saxlamağa köməklik edir.

İstidən müdafiə üçün kondinsionerdən və sərinkeşdən istifadə edin. Yataq örtüklərinizi 100%-li pambıqdan edın.  Yatmazdan əvvəl sərin duş alın.

Payız da yaz kimidir, lakin daha rahatdır

Payızda daha az işığa məruz qalma gündüz yuxululuğuna və ləngliyə səbəb ola bilər.

Mütəxəsssislər bildirirlər ki, ertəsi gün yuxu ətalətinə və süstlüyə səbəb olacaq həddindən artəq yuxudan  çəkinin.

Bəziləri payızda yuxusunun yaxşılaşdığını söyləyirlər. Bunun səbəbi havanın temperatururnun düsməsinin daha rahat və dərin yuxuya səbəb olmasıdır.

Qarşısını almaq üçün: İşığa məruz qalmağı maksimuma çatdırmaq lazımdır. Mümkün olduqca çölə çıxın. Gün ərzində, xüsusən də səhər saatlarında günəşə yetərincə məruz qaldığınıza əmin olun.  

Qış yuxu mübarizəsi ola bilər

Dörd fəsildən ən çox qış yuxu problemi yarada bilər. Şimal hissələrdə yaşayanlarda işıqlı saatlar 12 saatdan az olur, bu isə insanların daha az işığa məruz qalmasına səbəb olur.  Gündüzlərin qısalması  təkcə yuxuya təsir etmir, həmçinin mövsümi depresiyanın yaranmasına səbəb olur. Mövsümi depresiya beyniumiz gecə ilə gündüzü fərfləndirməkdə çətinlik çəkdiyi zaman baş verir.

Qışda əhalinin 6%-nə təsir edən bu əhval pozğunluğunda bir çox insanlar hipersomniya və  ya çox yatmaqdan əziyyət çəkirlər.

Qabaqcadan necə planlaşdırmaq olar: Sağlam yuxu vərdişlərini bərpa etməyin bir yolu parlaq işıq terapiyasından istifadə etməkdir. D vitamini əlavələrinin edilməsi də kömək edə bilər, çünki qışda D vitamınındə azalma müşahidə edilir.

Temperatur, işıq və vaxt çox vaxt bizim nəzarətimizdən kənarda olsa da , bəzən onların yuxumuzu necə poza və asanlaşdıra biləcəyini bilmək mükənməl yuxu mühitini yarada bilməmizə kömək edir.

Nevroloq Sevinc Mir Seyid
Milli.Az

Saglamolun.Az


Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:204
embedMənbə:https://saglamolun.az
archiveBu xəbər 15 Noyabr 2024 13:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see307

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see297

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see281

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see279

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see273

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see271

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see253

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see224

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see219

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see216

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see213

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see207

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see203

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see197

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see194

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see191

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see188

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see180

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri