Yuxunun mənası necə tapılır?

Yuxu araşdırması yuxuların mənasını anlamaqda maraqlı olan insanlar tərəfindən yaradılan mətnlər kontekstində məna qazanır. Yunus Əmrə, Kadı Bürhanəddin, Nəsimi və Əhmədi divanlarından günümüzə qədər ifadələrlə yaradılmış yuxu yozumları keçmişlə indiki süjetləri qarışdıraraq yenidən yozulur. Beləliklə, yeni yuxu yozumu lüğətləri yaradıldı və görünən görüntülər müasir həyatda rast gəlinən təriflərlə eyniləşdirildi.

Lent.az yuxu ilə bağlı maraqlı faktları təqdim edir:

1970-ci illərdən bəri yuxu təfsiri Ann Faraday kimi yazıçılar və onların işləri nəticəsində getdikcə populyarlaşdı. “Yuxu oyunu” və s. Kitablarda Faraday hər kəsin yuxularını şərh etmək üçün istifadə edə biləcəyi üsulları və ideyaları təsvir etmişdir. Bu gün yuxu lüğətləri, yuxu kitabları, simvol bələdçiləri, onlayn yuxu şərhi lüğəti kimi müxtəlif üsullarla yuxuların yozulması və başa düşülməsi istiqamətində araşdırmalar təqdim edilir və yuxuların həqiqətən işarə olub-olmadığı araşdırılmağa davam edir.

Qeyd: Biz həmçinin yuxu yozumlarını elmi və kollektiv nöqteyi-nəzərdən nəzərdən keçirmək üçün alimlərin fikirlərini özündə əks etdirən müxtəlif yuxu yozumlarının toplusunu yaratmışıq. 

İslam yuxu yozmaları nədir?

İslami yuxu yozumlarına İslam mənbələri vasitəsilə tərtib edilən tərtiblər daxildir. Dörd peyğəmbərin və məşhur mütəfəkkirlərin təsvirlərini ehtiva edən yuxu yozumları günümüzün sözləri ilə yazılmışdır. Hz. Yusif, St. İbrahim, St. Yaqub və St. Məhəmmədlə adı çəkilən İslam mənbələri yuxu yozumlarının şah əsərləri hesab olunur. Quranda rəvayət edilən Hz. Yusifin zindanlardan hökmdarlığa yüksəlməsi İslam qaynaqlarının nümunələrindəndir. İslam mənbələri baxımından yuxu yozumlarını nəzərə alsaq, yuxunu yozacaq şəxs bacarıqlı olmalıdır. Bir insan öz yuxusunu təsvir edərkən, onu düşünmək və ona uyğun təsvir etmək lazımdır. Yuxu tərcüməçisi olan bir insanın yuxunu müxtəlif yollarla təsvir etməsi və qiymətləndirməsi mümkündür. Yaxşı yuxular, qorxulu yuxular və şüuraltı yuxular kimi müxtəlif növlərə bölünən terminləri düzgün müəyyənləşdirmək lazımdır. Bundan əlavə, bu 3 növ yuxudan yalnız saleh yuxunun təsvir oluna biləcəyi proqnozlaşdırılır. Xəyal şərhləri yuxu görən insanda təəssürat yaradır. Bu səbəbdən yuxuda olan görüntülərin yaxşı yozulması insanın davranışı üçün də əhəmiyyətlidir. Başqa bir məqam isə budur ki, təqvalı insanların gördükləri yuxu yozumları nəzərə alınır. Yuxu görən insanların yuxu yozumunda diqqət etməli olduğu məqamlar var. Bunlar; yada düşməyən yuxuları danışmamaq, pis yuxular yozulmamaq və heç kimlə paylaşmamaq.

Psixoloji yuxu yozmaları nədir?

İslam və psixiatriya mənbələrində yuxu yozmaları ilə bağlı müxtəlif fikirlər var. Psixoloji yuxu şərhləri psixoanaliz sahəsində bir çox qiymətləndirmələr əsasında edilir. Psixoanaliz yuxu yozumları şüuraltında mövcud olan düşüncələrlə yuxuda görülən simvolları bir araya gətirərək üzə çıxır. Psixoloji termin tərtiblərində alim və mütəfəkkirlərin yuxu tədqiqatları nəzərə alınır. İslami və psixoloji yuxu yozumları müqayisə edildikdə fərqli nəticələr əldə edilir. Fərdlərin şəxsiyyəti və xarakterik xüsusiyyətləri psixoloji baxımdan əhəmiyyət kəsb edir. Psixoanaliz, düşüncə yuxularında rast gəlinən simvolların hər kəs üçün eyni nəticələri təqdim etdiyini izah edir. Məsələn, sivri uçlu əşyalar və təsvirlər kişi cinsiyyət orqanını xarakterizə edərkən, qadın cinsiyyət orqanı üçün qutu və ya zənbil kimi əşyaların göründüyü ifadə edilir. Bu izahatlardan da anlaşılacağı kimi insanın şüuraltına enmək üçün məktəb yuxularından istifadə edilir. Psixoloji terminlər də insanların hissləri və qorxuları ilə əlaqələndirilir. Bəzi insanlar üçün yuxuda it görmək qorxu hissi oyadır, bəziləri üçün isə sevimli heyvanı təmsil edə bilər. Bunun səbəbi; insanlar qorxu, xoşbəxtlik, sevgi və ya həyəcan kimi duyğuları gündəlik həyatda fərqli şəkildə yaşayırlar.