“Yüz illik saziş” və əbədi tərəfdaşlıq

Britaniya Qara və Baltik dənizləri arasındakı regionla bağlı strategiyasını açıq elan etdi

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski və Böyük Britaniyanın Baş naziri Keir Starmer iki ölkə arasında 100 illik tərəfdaşlıq haqqında saziş imzalayıblar. Britaniya Avropa İttifaqından çıxdıqdan sonra uzunmüddətli sazişlərə can atır. İttifaq səviyyəsində onun artıq bir neçə 25 illik ticarət-iqtisadi müqavilələri var. Deməli, ingilislərin niyə belə bir razılaşmaya getməsi baxımından bu, onlar üçün ümumi tendensiyadır. London öz xarici siyasətini yenidən dəyərləndirdilər və özləri üçün yeni (az-çox stabil) strateji perspektivlər görürlər...

Əslində Böyük Britaniya Qərbdə belə planlaşdırmağa və belə formatda işləməyə hazır olan ilk ölkələrdəndir. Və bu, yaxşıdır. Çin əvvəllər bu formatda işləyirdi. İndi bu, Qərb siyasi mədəniyyətində də həyata keçirilməyə başlayır.

Yəni bu, demokratiyanın diktaturaya qarşı mübarizəsi, xuliqanlara qarşı zəifə dəstəkdir. Nəhayət, bu, öz azad ölkəsinə, müstəqil siyasətə və suverenliyə sahib olmaq istəyən azad xalqların mübarizəsidir.

Hətta “yüz il” rəqəmi də göstərir ki, onlar Ukraynaya nə qədər dəyər verirlər, Ukraynada hansı perspektivlər görürlər. Eyni zamanda, məncə, burada “yüz illik” rəqəm formallıqdır. Bu müqavilə, belə demək mümkünsə, əbədi və daimi əməkdaşlıq haqqındadır.

Üçüncü aspekt strateji regionalizm aspektidir. Hələ 2019-cu ildə ingilislər “Qlobal Britaniya” geosiyasi konsepsiyasında müəyyən etmişdilər ki, Qara və Baltik dənizləri arasındakı region onlar üçün öz təhlükəsizlik və siyasi güclərinin yayımı kontekstində strateji əhəmiyyətlidir. Sadə dillə desək, Qara dəniz və Qara dənizdəki müttəfiq dövlətlər prioritetdir və bu baxımdan ciddidir. Ukrayna isə son illər göstərdiyi kimi, ən yaxın tərəfdaş və müttəfiqdir.

Bu müqavilənin imzalanması Ukrayna ilə Böyük Britaniya arasında münasibətləri necə dəyişəcək? Yaradılan və möhkəmlənən azad ticarət zonası, hərbi-siyasi əməkdaşlıq - Ukraynanın müdafiə sənayesinə dəstək, müdafiə qabiliyyəti, texnologiyaların, silahların və mütəxəssislərin transferi, xarici siyasət təşəbbüslərimizə dəstək... Yeri gəlmişkən, Böyük Britaniya rəsmi olaraq Ukraynanın Avropa İttifaqına üzvlüyünü çox düzgün və centlmen bir ifadə ilə dəstəkləyir: “Əgər bu, bizim üçün işləmirsə, bu, dostlarımız üçün işləməyəcəyi demək deyil və biz dostlarımızın nə istəyirlərsə, onu əldə etməsi üçün hər şeyi edəcəyik”.

Əslində bu tarixi saziş Ukrayna və Böyük Britaniya arasında 8 oktyabr 2020-ci il tarixli strateji əməkdaşlıq sazişinə daxil edilməmiş prinsipial yeni heç nə təqdim etmir. Amma yeni saziş əvvəlki sazişin müddəalarını daha uzun müddətə təmin edir və beynəlxalq siyasətdə çox düzgün tendensiya yaradır.

Müəllif: Aleksandr Krayev - “Ukrayna Prizması” Xarici Siyasət Şurasının eksperti.

Mənbə: UNİAN

Tərcümə AYNA-ya məxsusdur.