Zelenski Trampın planını müzakirə etməkdən imtina edib

Stiv Vitkov və Vladimir Zelenski arasında Ankarada keçirilən görüş Kiyev Donald Tramp administrasiyası tərəfindən hazırlanmış yeni sülh planını müzakirə etməkdən imtina etdikdən sonra ləğv edilib. Qərb mediasına görə, 28 maddəlik sənəddə "Rusiyaya əhəmiyyətli güzəştlər" yer alır.
"Axios" un Vaşinqtondakı mənbələrə istinadən verdiyi məlumata görə, ABŞ Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkov və Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski arasında Ankarada keçirilən görüş Ukrayna liderinin münaqişənin həlli üçün yeni sülh planını müzakirə etməkdən imtina etməsindən sonra ləğv edilib.

"Axios" yazır: "Zelenskinin Umerovla əldə edilən razılaşmalardan imtina etdiyi və Trampın planını müzakirə etməkdə maraqlı olmadığı məlum olduqda görüş təxirə salındı".

Nəşrin məlumatına görə, Zelenski ABŞ təkliflərini müzakirə etmək əvəzinə, Avropa tərəfdaşları ilə birgə hazırlanmış alternativ sənədlə Ankaraya gəlib. ABŞ rəsmilərindən birinin sözlərinə görə, "Rusiya bu variantı heç vaxt qəbul etməyəcək".

"Axios" mənbələri iddia edir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp Uitkoffun görüşü ləğv etmək qərarını dəstəkləyib. Mənbə bildirib ki, "İndi gözləyəcəyik. Top Zelenskinin meydanındadır".

"Axios" və "Financial Times" qeyd edir ki, yeni plan 28 bənddən ibarətdir və Qərb mediasının "Rusiyaya qarşı böyük güzəştlər" adlandırdığı müddəaları ehtiva edir. Mənbələrə görə, bunlara aşağıdakılar daxildir:

Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin təxminən 2,5 dəfə azaldılması;

Kiyevin Moskva və Sankt-Peterburqa çata bilən raketlərdən imtina etməsi;
Ukraynanın Donbas üzərində nəzarəti itirməsinin tanınması;

Rus dilinin dövlət dili kimi möhkəmləndirilməsi;

Moskva Patriarxlığının Ukrayna Pravoslav Kilsəsi rəsmi status və təqiblərdən qorunma alır;

ABŞ və digər ölkələr Krım və Donbası Rusiya Federasiyasının əraziləri kimi tanıyır;

Ukraynada xarici qoşunların yerləşdirilməsinə və xarici diplomatik təyyarələrin istifadəsinə qadağa qoyulur.

"Axios" a görə, Qətər və Türkiyənin də planın hazırlanmasında iştirak etdiyi iddia edilir.

FT mənbələrinə görə, sənəd bu həftə Ukrayna tərəfinə Stiv Vitkov tərəfindən əvvəllər mümkün razılaşmanın parametrlərini bağlı qapılar arxasında müzakirə edən Ukrayna Milli Təhlükəsizlik və Müdafiə Şurasının katibi Rüstəm Umerovla görüşü zamanı təqdim edilib.

Trampın yaxın ətrafı hesab edir ki, cəbhə xəttində ciddi təzyiq altında olan və Mindiç korrupsiya qalmaqalı səbəbindən daxili siyasi böhranla üzləşən Zelenski Amerika təkliflərinin müzakirələrinə qayıtmağa məcbur ola bilər. Ağ Evin yüksək vəzifəli məmuruna istinadən nəşr həmçinin yazır ki, nəzəri olaraq çərçivə razılaşması "bu həftənin əvvəlində" əldə edilə bilər.

Bu arada, sənədin məzmunu ilə tanış olan Ukrayna rəsmiləri iddia edirlər ki, layihə mahiyyət etibarilə Moskvanın maksimalist tələblərini təkrarlayır və Kiyev tərəfindən hazırkı formada qəbul edilə bilməz.
CBS öz növbəsində ABŞ ordusunun katibi Daniel Driskolun potensial razılaşmanı müzakirə etmək üçün Kiyevə səfər etdiyini bildirib. "The Wall Street Journal" qəzeti aydınlaşdırır ki, bu qərar Rusiyanın yüksək vəzifəli hərbi məmurun vasitəçiliyi ilə dialoqa "daha açıq" olacağı ümidi ilə verilib.

Nəşr bildirib ki, "Ağ Evin Driskol və yüksək vəzifəli hərbi məmurlarla əlaqə saxlamaq qərarı qismən Moskvanın hərbi vasitəçiliklə aparılan danışıqlara daha açıq ola biləcəyi inancı ilə əsaslandırılıb".

Eyni zamanda, Reuters agentliyi Rusiyaya qarşı daha sərt mövqeyi ilə tanınan Ukrayna üzrə xüsusi nümayəndə Kit Kelloqun 2026-cı ilin yanvarında Tramp administrasiyasından ayrılacağını bildirib. Agentlik yazır ki, bu, Vaşinqtonun yanaşmasında dəyişiklik əlaməti ola bilər.

Əziz MUSTAFA