Zəngəzur dəhlizi, Ağ Evin aktivliyi və Moskva ilə Tehranın isterikası

Vaşinqtonda Ermənistan-Azərbaycan sülh sazişinin  paraflanması məsələsi hələ də dünya mediasının gündəmindədir. Məşhur  “The National Interest” nəşri də bununla bağlı məqalə ilə çıxış edib.

Missiya.Az həmin məqalədən diqqətşəkən məqamları diqqətinizə təqdim edir:

Nəşr yazır ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin ən sərt əleyhdarları Rusiya və İrandır.

“Avqustun 8-də bütün gözləntilərin əksinə olaraq ABŞ prezidenti Donald Tramp Ağ Evdə Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev arasında sülh sazişinin imzalanmasına vasitəşilik edibib. Bu, cəmi bir neçə gün əvvəl Fransanın “Le Monde” qəzetinin “Ermənistan və Azərbaycan arasında sülhün hələ də Ermənistanda “ümidsizlik hissi doğurduğunu” iddia edən məqalə dərc etməsinə baxmayaraq baş verdi.Bununla da ABŞ özünü Cənubi Qafqazda aparıcı sülhməramlı dövlət kimi göstərir, həm Rusiyanı, həm də İranı sıxışdırıb çıxarır ki, bu da Moskvanı narazı salır. Əslində, Rusiya Qərbi Ermənistan-Azərbaycan sülh sazişini “qəsb etmək”də və onu “öz maraqlarına uyğunlaşdırmaqda” ittiham edib. Sənədin imzalanmasının nəticələrindən biri də odur ki, Ermənistanda bəziləri indi Gümrüdəki Rusiya hərbi bazasının bağlanmasını tələb edirlər. Hazırkı Ermənistan-Rusiya müdafiə müqaviləsinə əsasən, baza 2044-cü ilə qədər fəaliyyət göstərməlidir.  Gümrü bazasının  bağlanmasını istəyənlər soruşurlar: bu, ümumiyyətlə, nəyə lazımdır? Bundan əlavə, onlar iddia edirlər ki, əgər sülh qaçılmazdırsa, Ermənistanın daha Rusiyanın “müdafiəsinə” ehtiyacı yoxdur…

ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə imzalanmış Ermənistan-Azərbaycan sülh sazişindən son dərəcə narazı olan digər tərəf də İrandır. Əsas məsələlərdən biri əvvəllər Zəngəzur dəhlizi kimi tanınan, Azərbaycanı Ermənistan vasitəsilə Naxçıvan anklavı ilə birləşdirən ticarət və nəqliyyat marşrutu olan Trampın Sülh və Rifah Marşrutuna aiddir. Yolun təfərrüatları hələ işlənməyib, baxmayaraq ki, Tramp Rubioya işi davam etdirmək üçün rəsmi icazə verib. Bununla belə, avqustun 8-də bağlanmış saziş ABŞ-a növbəti 99 il ərzində marşrutu i inkişaf etdirmək üçün müstəsna hüquqlar verir. İran bu ABŞ-nin marşurutdakı iştirakının onun Qafqazdakı maraqlarına zərər verəcəyindən narahatdır. Çox nifrət edilən “Böyük Şeytanın” İranın şimal-qərb sərhədi boyunca iqtisadi və hərbi fəaliyyətlərini davam etdirməsi ehtimalı Tehranda xoş qarşılanmır. Ermənistanın İranın orbitindən çıxması sanksiyalardan yan keçmə zonasının itirilməsi anlamına gələ bilər.

Nəhayət, saziş Azərbaycanın müttəfiqləri olan Türkiyə və İsrailin mövqelərini gücləndirir” – deyə, məqalədə qeyd olunur. 

Elcan

Missiya.Az