Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Zəngəzur dəhlizi həm Orta, həm də Şimal Cənub dəhlizinin mühüm hissəsidir

Zəngəzur dəhlizi həm Orta, həm də Şimal Cənub dəhlizinin mühüm hissəsidir

Icma.az, Apa.az saytına istinadən bildirir.

Zəngəzur dəhlizi tarixən Azərbaycan ilə Naxçıvan arasında əsas əlaqəni təmin edən strateji yol olub. Sovet dövründə dəmir yolu vasitəsilə bu marşrutdan həm yük, həm də sərnişin daşımaları həyata keçirilib, regionun iqtisadi və sosial həyatında mühüm rol oynayıb. Ermənistan Azərbaycan torpaqlarını işğal etdikdən sonra dəmir yolunun fəaliyyəti dayanıb və Naxçıvanın Azərbaycanla birbaşa quru bağlantısı kəsilib.

2020-ci ilin noyabrında imzalanmış üçtərəfli bəyanatla regiondakı bütün kommunikasiya xətlərinin açılması qərara alınıb və bununla Zəngəzur dəhlizinin bərpası gündəliyə daxil olub. 2025-ci ilin avqustun 8-də Vaşinqtonda Azərbaycan Prezidenti, ABŞ Prezidenti və Ermənistan Baş naziri Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin və Ermənistan Respublikasının Baş nazirinin keçirilmiş görüşünə dair Birgə Bəyannamə imzalayıblar.

Sözügedən Bəyannamənin 4-cü bəndində qeyd olunur ki, “Ermənistan Respublikası Ermənistan Respublikasının ərazisində “Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu” (TRIPP) bağlantı layihəsi üçün çərçivənin müəyyən edilməsi məqsədilə Amerika Birləşmiş Ştatları və qarşılıqlı müəyyən edilmiş üçüncü tərəflər ilə əməkdaşlıq edəcəkdir. Biz bu məqsədə ən qısa zamanda nail olmaq üçün xoş niyyətlə səy göstərməyə dair qətiyyətimizi təsdiq edirik”.

Azərbaycan Zəngəzur dəhlizinin reallaşdırılması üçün addımlar atır, Ermənistan gözləyir

Zəngəzur dəhlizinin ("Trump Route for International Peace and Prosperity" - TRIPP) reallaşdırılması məqsədilə Azərbaycan dövləti tərəfindən Horadiz–Ağbənd dəmir yolunun tikintisi aparılır.

Layihə 2021-ci ildən icra olunmağa başlanmış və 2026-cı ildə tam başa çatdırılması planlaşdırılır. Horadiz-Ağbənd dəmir yolu xətti təkxətlidir və elektrikləşdirilməmişdir. Xəttin ümumi uzunluğu 110,4 km (yan yollarla birlikdə 140,6 km) təşkil edir və marşrut boyunca Horadiz, Yuxarı Mərcanlı, Şükürbəyli, Soltanlı, Qumlaq, Həkəri, Mincivan, Bartaz və Ağbənd stansiyalarının inşası və bir il ərzində Azərbaycan hissəsinin istismara tam hazır vəziyyətə gətirilməsi nəzərdə tutulub.

Horadiz-Ağbənd dəmir yolu xəttinin layihələndirilməsi işləri 84% (səksən dörd faiz) yerinə yetirilib, xəttin tikinti-quraşdırma işləri üzrə fiziki tərəqqi 67% (altmış yeddi faiz) təşkil edir.

Əhmədbəyli–Horadiz–Mincivan–Ağbənd avtomobil yolunun tikintisi layihəsi üzrə yolun ümumi uzunluğu 149.902 km təşkil edir. Layihə çərçivəsində anayolun uzunluğu 123.566 km, qovşaq yollarının ümumi uzunluğu isə 26.336 km-dir. Yolun texniki dərəcəsi 1B olmaqla, hərəkət hissəsinin eni 14–21 m, torpaq yatağının eni isə 21.5–29.5 m arasında dəyişir. Yol boyu 4–6 hərəkət zolağı nəzərdə tutulub. Hazırda layihə üzrə fiziki işlərin 95%-i icra olunub.

Eyni zamanda avqustun 22-də Türkiyənin şərqindəki İğdır vilayətində Qars-İğdır-Aralık-Dilucu dəmir yolunun tikintisinə başlanması mərasimi keçirilib. Bu xətt 224 kilometr uzunluğunda, iki xətli, elektrikləşdirilmiş və siqnallaşdırılmış şəkildə inşa ediləcək. Xəttin 4 il ərzində başa çatdırılması və istifadəyə verilməsi planlaşdırılır. Bu xətt Zəngəzur dəhlizinin tərkib hissəsi olacaq.

Marşrutunun uzunluğu 43 kilometrdir. Marşrutun Ermənistan ərazisindən keçməsi səbəbindən layihələndirmə və tikinti işlərinin həyata keçirilmə tarixi müəyyən edilməyib.

Orta dəhlizin mühüm tərkib hissəsi

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Tahir Mirkişili bildirib ki, ticarətin iqtisadiyyatın əsas hərəkətverici qüvvəyə çevrildiyi vaxtdan etibarən Avrasiya materiki hər zaman dünyanın ən mühüm iqtisadi məkanı olub. Bu materikdə ticarətə nəzarət etmək üçün çoxsaylı müharibələr olmuş, və bütün imperiyalar materikdə yerləşən Avropa və Asiya arasında ticarət yollarına nəzarət etməyə çalışmışlar. Əgər əvvəllər quru yollar, sonralar boğazlar uğründa mübarizə gedirdisə, XXİ-ci əsrdə artıq mübarizə koridorlar üzərində getməyə başlamışdır. Dünyanın diqqətində olan, Avrasiya materikinin çox mühüm iqtisadi və geosiyasi koridoruna çevrilən Zəngəzur koridoru öz əhəmiyyətinə görə mühüm strateji rola malikdir:

“Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin siyasi müdrikliyi sayəsində ABŞ-da imzalanan sülh bəyannaməsi dəhlizin beynəlxalq statusla aktiv fəaliyyəti üçün mühüm imkanlar yaradıb. Zəngəzur dəhlizi Şərq-Qərb ticarət münasibətlərində mühüm rol oynamağa başlayan Orta dəhlizin mühüm tərkib hissəsidir. Bu dəhliz tarixi İpək Yolunun bərpasına xidmət etməklə yanaşı, Azərbaycanı Naxçıvan və Türkiyə üzərindən birbaşa Avropaya bağlayır”.

Zəngəzur Dəhlizinin Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizindəki rolu

Deputat qeyd edib ki, Zəngəzur dəhlizinin illik yükdaşıma potensialı təxminən 15 milyon ton həcmində qiymətləndirilir. Bu göstərici dəhlizin həm Orta dəhliz, həm də Şimal–Cənub nəqliyyat marşrutları üçün əhəmiyyətli əlavə dəyər yaratdığını göstərir və Azərbaycanın tranzit imkanlarının genişlənməsinə xidmət edir. Dəhlizin reallaşması ilə ölkə ərazisində kəsintisiz və dairəvi dəmir yolu xətti təmin olunacaq:

“Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu ilə müqayisədə Zəngəzur dəhlizi daha qısa məsafəyə malikdir və bu, relyef və hərəkət sürəti üstünlükləri sayəsində daşımaların vaxt və məsrəf baxımından daha səmərəli olmasına imkan yaradır. Eyni zamanda dəhliz mövcud marşrutlara alternativ yaradır və yüklərin diversifikasiya olunaraq müxtəlif istiqamətlərə daşınmasını təmin edir. Bu, regionun tranzit imkanlarını genişləndirir, Azərbaycanı isə Orta dəhliz üzrə daha güclü logistika qovşağına çevirir. Artan ticarət əlaqələri Orta Dəhlizin strateji rolunu daha da gücləndirir və bu marşrut üzrə yükdaşımaların həcmi ildən-ilə artmaqdadır. Dünya Bankı, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı (AYİB) və İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) proqnozlarına əsasən, 2030-cu ilə qədər Orta Dəhliz üzrə daşımaların həcmi 11 milyon tona, 2040-cı ilə qədər isə konteyner tutumu 865 min TEU-ya yüksələcəkdir. Bu baxımdan, Orta Dəhlizin mühüm qolu olan Zəngəzur dəhlizinin açılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Zəngəzur dəhlizi təkcə Orta dəhlizin deyil, həm də Şimal–Cənub nəqliyyat dəhlizinin mühüm tamamlayıcı hissəsi kimi çıxış edir. Hindistan və İrandan gələn yüklərin Azərbaycan üzərindən şimal istiqamətinə daşınmasında bu dəhliz əlavə imkanlar yaradır. Belə ki, İrandan daxil olan yüklər Naxçıvan üzərindən Türkiyəyə, oradan isə Şimali Avropaya yönləndirilə bilər”.

Zəngəzur Dəhlizinin Azərbaycanın iqtisadiyyatına, Türk dövlətlərinin inteqrasiyasına və beynəlxalq ticarətə təsiri

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü nəzərə çatdırıb ki, Azərbaycanın qeyri-neft iqtisadiyyatı sürətlə yenilənir, mühüm keyfiyyət dəyişikliklərinə məruz qalır, sənayeləşir: “Belə bir mərhələdə ixrac imkanlarımızı genişləndirlən, iqtisadi maraq bazarlarımıza sürətli və ucuz çatmağı təmin edəcək Zəngəzur koridorunun Azərbaycan daxili iqtisadi effekti əhəmiyyətli dərəcə böyük olacaqdır. Eyni zamanda, yeni yaranan Türk Dünyası Dövlətiləri təşkilatlarının iqtisadi inteqrasiyası və dünyada rəqabət qabiliyyətinin artırılması yolunda bu dəhlizin müstəsna əhəmiyyəti vardır. Son zamanlar dünya ticarətinin əsas tərəfdaşları tərəfindən irəli sürülən fikirlər onu göstərir ki, Zəngəzur dəhlizinin tezliklə fəaliyyətə başlaması hər kəsin marağındadır və bu beynəlxalq ticarətin özünə müsbət təsir edəcək”.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:177
embedMənbə:https://apa.az
archiveBu xəbər 05 Sentyabr 2025 16:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see396

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see317

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see296

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see295

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see292

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see287

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see270

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see269

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see265

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see257

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see251

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see250

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see239

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see233

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see228

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see207

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see205

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see184

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri