Zəngəzur uğrunda mübarizə qızışır Türk dünyası üçün HƏYATİ MƏSƏLƏ

ABŞ-ın Türkiyədəki səfiri Tomas Barak bildirib ki, Vaşinqton Bakı ilə İrəvan arasında danışıqları irəlilətmək məqsədilə Zəngəzur dəhlizini  idarə etməyə hazırdır.

Diplomatın sözlərinə görə, ABŞ tərəflərə 32 kilometrlik Zəngəzur dəhlizinin idarəçiliyini 100 il müddətinə öz üzərinə götürməyi təklif edib

Ermənistanın baş nazirinin mətbuat katibi Nazeli Baqdasaryan məsələyə İrəvanın münasibətini bildirib və qeyd edib ki, ABŞ-nin variantı mümkün deyil.

Modern.az-a açıqlamasında politoloq Natiq Miri bildirib ki, ABŞ-nin bu kontekstdə Ermənistana ciddi təzyiq edəcəyini düşünmür:

“Çünki bu, birtərəfli məsələ deyil. Münaqişənin iki tərəfi var. Burada həlledici səslərdən biri Azərbaycandır. Azərbaycan indiki məqamda xüsusilə də özü üçün tarixi və geosiyasi əhəmiyyəti olan coğrafiyanın, dəhlizin 10 min kilometr o tərəfdən gələn ABŞ-nin nəzarətinə verməyə razı olmaz. Bu baxımdan düşünürəm ki, bu, təklif olaraq qalacaq”.

Politoloq vurğulayıb ki, nəqliyyat kommunikasiyasının açılmasında ABŞ-nin marağının olması ən azı prosesə dəstəkdir:

“Eyni zamanda digər regional güclərə qarşı çəkindirici xarakter daşıyır. Çünki Zəngəzur dəhlizi uğrunda ciddi mübarizə var. Rusiya 2020-ci ilin 10 noyabr sənədinə uyğun olaraq, Zəngəzur dəhlizində nəzarət mexanizmini məhz Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin sərhəd qoşunlarına verilməsinə tələb edir. Lakin düşünürəm ki, artıq 10 noyabr sənədi işlək deyil. Bunun səbəbkarlarından biri məhz Rusiya özüdür. Çünki Rusiyanın özünün imzaladığı sənəd bir neçə aydan sonra pozulmağa başladı ki, o bunun qarşısını nəinki almadı, əksinə üzərlərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirməmək üçün dəridən-qabıqdan çıxdı. Separatçı rejimə silahlarını və minalarını daşımağa rəvac verdilər. 10 mindən yuxarı separatçı erməni qoşunlarına həm də təhlükəsizlik çətiri yaratdılar. Onların mühafizəsi altdında Qarabağda bir ərazidən digərinə təhlükəsiz gedib-gələ bilirdilər. Rusiyanın 10 noyabr sənədinə istinad etməsi nə Ermənistan, nə də Azərbaycan tərəfindən qəbul edilər”.

N.Miri vurğulayıb ki, bu gün bütün qərarlar Ermənistanla Azərbaycan tərəfindən ikili müzakirə olunur:

“Bu prosesin ikili müstəviyə daşınması, qərarların verilməsi kənar müdaxilələri rahatlıqla istisna edir. Çünki Rusiya prosesə müdaxilə etmək istəsə, buna Avropa İttifaqı, ABŞ qarşı çıxa bilər. ABŞ-nin bu ərazini 100 illiyə öz nəzarətinə götürmək istəyi Rusiyanın müdaxiləsinə, qonşu İranın, eyni zamanda yeni nəqliyyat kommunikasiyasından istifadə etmək istəyən Çinin ciddi narahatlığına səbəb ola bilər. Ona görə də düşünürəm ki, bu, Azərbaycanın da marağında olan məsələ deyil. Zəngəzur dəhlizi Azərbaycan üçün həyati məsələyə çevirilib. Qardaş Türkiyə üçün də belədir. Çünki bu dəhliz Türkiyəni Türk dünyası ilə bağlayır. Ona görə də ABŞ səfirinin dedikləri də düşünürəm ideya olaraq qalacaq. Ola bilsin ki, test xarakterli, Ermənistan və Azərbaycanın rəyini öyrənmək üçün ortaya atılıb. Azərbaycanın rəsmi cavabı yoxdur. Amma rəsmi cavab verəcəyi təqdirdə Azərbaycanın bir sıra sualları olacaq. Belə bir ərazinin ABŞ-nin nəzarətinə verilməsi Azərbaycan və region ölkələrinin geosiyasi maraqlarına uyğun gəlmir”.