Zəngiland: doğma torpaqlarda yeni həyat qurulur ŞƏRH

Doğma yurda qayıtmaq arzusu illərlə məcburi köçkün həyatı yaşayan insanlar üçün sadəcə bir istək deyil, bütöv bir ömrün ən böyük ümididir. Uzun müddət öz evlərindən, torpaqlarından və xatirələrlə bağlı məkanlardan uzaqda yaşayan zəngilanlılar üçün bu arzu 2020-ci ildə tarixi Qələbədən sonra gerçəkliyə çevrilmək imkanı qazandı. Bu gün Zəngilanda aparılan quruculuq işləri həmin qayıdışın təmin edilməsinə, insanların doğma yurdlarında təhlükəsiz və layiqli həyat sürməsinə yönəlib. 20 Oktyabr – Zəngilan şəhəri günü də azadlığın sevincini və yeni həyatın başlanmasını ifadə edən mühüm tarixdir.
Zəngilanın işğal tarixi rayon əhalisinin taleyində ağır izlər buraxıb. 1993-cü ildə Ermənistanın işğalı nəticəsində sakinlər öz evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalıb, uzun illər başqa ərazilərdə yaşayıblar. Məcburi köçkünlük insanların gündəlik həyatını dəyişdirsə də, doğma yurda bağlılığı aradan qaldıra bilməyib. Ailələrin xatirələrində qorunan evlər, bağlar, kəndlər və uşaqlıq illərinin keçdiyi məkanlar qayıdış arzusunu daim yaşadıb.
2020-ci il oktyabrın 20-də Azərbaycan Ordusunun Zəngilan şəhərini işğaldan azad etməsi bu tarixi həsrətin sona çatması istiqamətində mühüm dönüş nöqtəsi oldu. Vətən müharibəsində qazanılan Qələbə nəticəsində rayonun gələcəyini yenidən qurmaq, dağıdılmış yaşayış məntəqələrini bərpa etmək və əhalinin geri qayıdışını təmin etmək üçün imkan yarandı. Həmin tarix həm də Azərbaycan xalqının öz torpaqlarına sahib çıxmaq əzminin və dövlətimizin qətiyyətinin rəmzinə çevrildi.
Azad edilmiş ərazilərdə məskunlaşmanın bərpası genişmiqyaslı hazırlıq və ardıcıl tədbirlər tələb edir. Bu baxımdan Böyük Qayıdış Proqramı mühüm əhəmiyyətə malikdir. Proqramın əsas məqsədi keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıtması üçün lazımi şərait yaratmaq, yaşayış məntəqələrini yenidən qurmaq və insanların sosial ehtiyaclarını qarşılamaqdır. Zəngilan rayonunda həyata keçirilən layihələr də bu məqsədlərə xidmət edir.
Bu gün rayonun şəhər və kəndlərində yaşayış evlərinin tikilməsi, yolların yenilənməsi, elektrik, su və digər kommunikasiya sistemlərinin qurulması istiqamətində işlər görülür. Yeni yaşayış sahələri insanların gündəlik ehtiyaclarına uyğun planlaşdırılır, sosial obyektlərin yaradılması üçün zəruri tədbirlər həyata keçirilir. Bu prosesin əsas üstünlüyü ondan ibarətdir ki, bərpa işləri yalnız mövcud dağıntıların aradan qaldırılmasına deyil, daha keyfiyyətli yaşayış mühitinin formalaşdırılmasına istiqamətlənib.
Ağalı kəndində həyata keçirilən ağıllı kənd layihəsi Böyük Qayıdışın yeni yanaşmalar əsasında təşkilinə nümunədir. Müasir yaşayış evləri, texnoloji həllər, enerji təminatı və sosial infrastruktur burada kənd həyatının yenidən təşkilinə imkan verir. Bu layihə göstərir ki, kənd yerlərində də müasir şəhərsalma və texnologiya imkanlarından istifadə etməklə insanların rahatlığına, təhlükəsizliyinə və rifahına xidmət edən şərait yaratmaq mümkündür.
Məskunlaşma prosesinin uğuru insanların iqtisadi və sosial həyata qoşulmasından da asılıdır. Doğma yurda qayıdan ailələrin işlə təmin olunması, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmaq imkanlarının genişləndirilməsi və peşə bacarıqlarının inkişaf etdirilməsi mühüm məsələlərdəndir. Kənd təsərrüfatı, xidmət sektoru, ticarət və digər fəaliyyət sahələrinin inkişafı yerli məşğulluğun artırılması üçün imkanlar yaradır. İnsanların yaşadıqları ərazidə işləməsi həm ailələrin rifahına, həm də rayonun iqtisadi həyatının canlanmasına müsbət təsir göstərir.
Təhsil və səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığı da qayıdışın davamlılığında əsas amillər sırasındadır. Uşaqların təhsillərini doğma yurdda davam etdirməsi, ailələrin tibbi xidmətlərdən yararlanması və sosial xidmətlərin təşkili normal həyatın bərpası üçün vacibdir. Məqsəd insanların müvəqqəti deyil, daimi məskunlaşmasına və öz gələcəklərini bu torpaqlarda qurmasına şərait yaratmaqdır.
Zəngilanın nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi də qayıdış prosesinə mühüm dəstək verir. Beynəlxalq hava limanı, dəmir yolu və avtomobil yolu rayonun digər ərazilərlə əlaqəsini asanlaşdırır. Nəqliyyat şəbəkəsinin inkişafı həm insanların hərəkət imkanlarını genişləndirir, həm də yeni iqtisadi fəaliyyət sahələrinin yaranmasına kömək edir.
Böyük Qayıdışın mənəvi tərəfi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İnsanların illər sonra doğma evlərinə dönməsi ailə tarixinin, milli yaddaşın və torpağa bağlılığın bərpası deməkdir. Hər yeni yaşayış məntəqəsi, hər açılan müəssisə və hər qurulan sosial obyekt Zəngilanın gələcəyinə qoyulan töhfədir.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət siyasəti azad edilmiş ərazilərdə həyatın yenidən qurulmasını prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyənləşdirib. Zəngilanda görülən işlər də bu siyasətin ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyini göstərir.
20 Oktyabr – Zəngilan şəhəri günü təkcə keçmişdə qazanılmış Qələbəni qeyd etmək üçün deyil, bu gün davam edən quruculuq prosesinin əhəmiyyətini dərk etmək üçün də mühüm fürsətdir. Zəngilanın gələcəyi doğma yurda qayıdan insanların xoşbəxtliyi, uşaqların gülüşü, ailələrin rifahı və bölgədə yaradılan yeni imkanlarla ölçüləcək. Ən böyük nailiyyət isə illərlə həsrətində olunan torpaqlarda həyatın yenidən davam etməsidir.

Türkanə Kərimova
YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı