150 milyon uşağın doğum qeydiyyatı yoxdur

UNICEF (Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Uşaq Fondu) dünya üzrə 150 ​​milyon uşağın əhali qeydlərindəki çatışmazlıqlar səbəbindən rəsmi şəxsiyyət vəsiqəsinə malik olmadığını, bu isə onları hüquqları baxımından “görünməz” etdiyini açıqlayıb.

Gununsesi.info Türkiyə KİV- ə istinadən xəbər verir ki, hüquqi şəxsiyyətləri olmayan 150 milyon uşaq vətənsiz olmaq və hüquqlarının pozulması riski altındadır.

Qeydiyyatda olmayan 150 milyon uşaqdan başqa, qeydiyyatda olan, lakin rəsmi doğum şəhadətnaməsi olmayan 50 milyon uşaq var. Doğum haqqında şəhadətnamə nəinki uşaq əməyi və məcburi nikah kimi problemlərdən qoruyur, həm də səhiyyə xidmətləri üçün tələb olunur.

Doğum qeydi nisbətləri Latın Amerikası və Karib hövzəsində yüzdə 95, Şərqi və Cənub-Şərqi Asiyada yüzdə 94, Mərkəzi və Cənubi Asiyada yüzdə 78-ə çatdı. Sahara-altı Afrika ölkələri bu sahədə yüzdə 51 doğum qeydi nisbəti ilə seçilir və dünyadakı qeydiyyatdan keçməmiş uşaqların yarısından çoxunun (90 milyon) bu regionda olduğu bildirilir.

Dünyada bir çox ailələr doğumun qeydiyyatı ilə bağlı maneələrlə üzləşməkdə davam edirlər. Bu maneələr əsasında; Siyasi iradənin zəifliyi, qeydiyyat haqqında məlumatın olmaması, yüksək qeydiyyat rüsumları, xərclərin yüksək olması, bəzi yerlərdə cinsiyyət, etnik mənsubiyyət və din, ayrı-seçkiliyi kimi amilləri göstərmək olar.

UNICEF hər bir uşağın hüquqi tanınmasını və müdafiəsini təmin etmək üçün beş təməl qaydaya əməl etməyə çağırır:

Hər bir uşaq doğulan kimi qeydiyyata alınmalıdır – çünki həyatın bütün mərhələlərində rəsmi şəxsiyyətə malik olmalıdır.

Qeydiyyat proseslərinin standartlaşdırılması – əhalinin qeydiyyatı xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi və rəqəmsal transformasiyanın dəstəklənməsi.

Səhiyyə, sosial müdafiə xidmətləri və təhsil proqramlarının genişləndirilməsi – doğumun qeydiyyatının artırılması.

Əsas hüquqi islahatları həyata keçirin – əhalinin qeydiyyatı və statistika sistemlərini əhatəli və ədalətli etmək.

İcmaların gücləndirilməsi – vətəndaşlıq qeydiyyatı xidmətlərini hüquqi olaraq tələb etmək.

Hər bir uşağın qeydiyyata düşmək və doğum haqqında şəhadətnamə almaq hüququ olmalıdır. Bu, uşaqların hüquqi tanınması, qorunması və dəstəklənməsi üçün lazımdır.

Günel Həsənova

Gununsesi.info