19 20 sentyabr antiterror əməliyyatının tarixi dəyəri

Azərbaycan tarixinin şanlı səhifələri sırasında 2020-ci ilin Vətən müharibəsi necə əbədiyyət qazandısa, 2023-cü il 19–20 sentyabr antiterror əməliyyatı da dövlətçilik yolumuzun parlaq qələbələrindən biri kimi yaddaşlara həkk olundu. Bu əməliyyat yalnız hərbi-siyasi qələbə deyildi, həm də Azərbaycan dövlətinin iradəsinin, cənab Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli liderliyinin, xalqımızın milli birliyinin təntənəsi idi. Ən əsası isə qanunsuz hərbi mövcudluğa son qoyuldu. Üçtərəfli Bəyanatın imzalanmasından sonra 3 il ərzində Ermənistan silahlı qüvvələrinin Qarabağda mövcudluğu Azərbaycan üçün ciddi təhdid idi. Halbuki həmin bəyanata əsasən erməni silahlı dəstələri bölgəni çoxdan tərk etməli idilər. Əksinə, Ermənistan bu illər ərzində silahlı qüvvələrini artırır, yeni texnika gətirir, təxribat törədirdi. Qondarma qurum isə guya "müstəqillik" iddiaları ilə çıxış edir, separatizmə rəvac verirdi. Cənab Prezident İlham Əliyev dəfələrlə xəbərdarlıq etmişdi: “Biz heç vaxt Azərbaycan ərazisində ikinci erməni dövlətinin yaradılmasına imkan verməyəcəyik.” Bu xəbərdarlıq artıq 2023-cü ilin sentyabrında real hərbi-siyasi nəticəyə çevrildi. 19 sentyabr səhəri erməni diversantlarının mina terroru nəticəsində mülki şəxslər və hərbi qulluqçularımız həlak oldu. Ordumuzun mövqelərinə hücumlar təşkil edildi. Azərbaycan dövləti belə cinayətlərə cavabsız qalmadı və lokal antiterror əməliyyatı başladı. Cəmi 23 saat 43 dəqiqə davam edən əməliyyat nəticəsində separatçılar ağ bayraq qaldırmağa məcbur oldular.

Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin qətiyyəti, ordumuzun peşəkarlığı sayəsində 406 kvadratkilometr ərazi düşmən qüvvələrindən tam təmizləndi. 310 düşmən məhv edildi, yüzlərlə yaralı oldu, minlərlə silah-sursat, yüzlərlə texnika ələ keçirildi.  Ən önəmlisi, Azərbaycan Respublikasının konstitusiya quruluşu bərpa olundu, dövlət suverenliyi tam təmin edildi. Cənab Prezident İlham Əliyevin sözləri ilə desək: “Bu əməliyyat Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün bərpası deməkdir.” Azərbaycan hər zaman humanist mövqeyi ilə fərqlənib. Əməliyyat zamanı Ali Baş Komandanın birbaşa göstərişi ilə mülki əhalinin zərər görməməsi üçün xüsusi tədbirlər görüldü. Qarabağın erməni sakinlərinə SMS vasitəsilə xəbərdarlıqlar edildi, vərəqələr paylandı, səs gücləndirici vasitələrlə müraciətlər olundu. Azərbaycan humanizm nümayiş etdirərək qadınların, uşaqların, yaşlıların, xəstələrin təhlükəsizliyini təmin etdi. Cənab Prezident İlham Əliyev də dəfələrlə bəyan etmişdir: “Bizim hədəfimiz dinc əhalini deyil, qanunsuz silahlı dəstələri zərərsizləşdirmək idi.” Antiterror əməliyyatı ilə Qarabağdakı separatçı xunta rejimi ləğv edildi. Qondarma qurumun rəhbərləri həbs olundu, separatçılar kapitulyasiya aktına imza atdılar. 28 sentyabrda qondarma “Dağlıq Qarabağ respublikası”nın ləğvi ilə bağlı sənəd imzalanaraq tarixin arxivinə göndərildi. Bu qələbədən sonra Qarabağ ermənilərinin Azərbaycan cəmiyyətinə reinteqrasiyası üçün real imkanlar yarandı. Artıq bölgədə yalnız Azərbaycan qanunları işləyir. Cənab Prezidentin dediyi kimi: “Qarabağda yaşayan ermənilər bizim vətəndaşlarımızdır, onlar Azərbaycan dövlətinin qoruması altındadır.”

Bu qələbə sadəcə hərbi əməliyyat deyildi, dövlətçilik tariximizin ən böyük dönüşlərindən biri oldu. Məhz buna görə də cənab Prezident İlham Əliyev 19 sentyabr tarixini “Dövlət Suverenliyi Günü” elan etdi. Bu qərar, əslində, 1918-ci ildə əsası qoyulmuş müstəqillik ideallarının 2020-ci ilin Vətən müharibəsində və 2023-cü ilin antiterror əməliyyatında parlaq şəkildə gerçəkləşməsinin təsdiqi idi. 2023-cü il 15 oktyabrda Prezident İlham Əliyev Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərədə üçrəngli Azərbaycan bayrağını ucaltdı. Bu, Azərbaycan dövlətinin Böyük Qələbəsinin rəmzi idi. O tarixi anlarda cənab Prezidentin söylədiyi sözlər xalqımızın yaddaşına əbədi həkk olundu: “Azərbaycan xalqı ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa edib. Qarabağ Azərbaycandır!” 19–20 sentyabr 2023-cü il antiterror əməliyyatı Azərbaycan xalqının tarixi iradəsinin, dövlət başçısının qətiyyətli liderliyinin və ordumuzun misilsiz qəhrəmanlığının təntənəsi oldu. Bu Qələbə Azərbaycanın gələcək inkişafı, bölgədə sülhün və sabitliyin bərqərar olması üçün mühüm siyasi-hüquqi zəmin yaratdı. Bu gün üçrəngli bayrağımız Qarabağın hər guşəsində dalğalanırsa, bu, cənab Prezident İlham Əliyevin böyük zəfər salnaməsinin nəticəsidir.

Zaur Mehdiyev,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədr müavini