Icma.az
close
up
RU
194 il əvvəl baş vermiş partlayışın sirri tapıldı TƏƏCCÜBLÜ FAKTLAR

194 il əvvəl baş vermiş partlayışın sirri tapıldı TƏƏCCÜBLÜ FAKTLAR

Icma.az bildirir, Avtosfer saytına əsaslanaraq.

Alimlər 1831-ci ildə baş vermiş və Yerin iqlimini müvəqqəti olaraq soyudan nəhəng vulkan püskürməsinin mənbəyini müəyyən ediblər. Kiçik Buz Dövrünün sonunda baş verən bu hadisə Şimal yarımkürəsinin illik temperaturunu təxminən 1 dərəcə aşağı salmış və qlobal iqlimə əhəmiyyətli təsir göstərmişdir.

Avtosfer.az xəbər verir ki, bu partlayışın mənbəyi uzun illər bilinmirdi. Lakin son araşdırmalar Qrenlandiyadan götürülmüş buz nüvələrində kükürd izotoplarını, kül dənələrini və kiçik vulkanik şüşə parçalarını təhlil edərək mühüm dəliləri ortaya çıxarıb.
Tədqiqatçılar bu məlumatlardan istifadə edərək vulkan hissəciklərinin trayektoriyasını hesablayıblar və püskürmənin Sakit okeanın şimal-qərbində Kuril adalarında yerləşən “Zavaritskii” vulkanında baş verdiyini aşkar ediblər.

19-cu əsrdə “Zavaritskii” vulkanının fəaliyyəti haqqında heç bir qeyd yox idi. Bunun əsas səbəblərindən biri vulkanın Yaponiya ilə Rusiya arasında mübahisəli ərazidə yerləşməsi və onun ətrafında yaşayış məntəqəsinin olmaması idi. Tarixi məlumatlar ancaq bölgədən keçən gəmilərin saxladığı məhdud gündəliklər vasitəsilə əldə edilmişdir. Partlayış zamanı atmosferə buraxılan intensiv kükürd dioksidi Yerin stratosferinə çataraq Şimal yarımkürəsində temperaturun aşağı düşməsinə səbəb olub. 
Bu, 19-cu əsrin ən güclü vulkanik hadisələrindən biri hesab olunur. Hadisənin “Kiçik Buz Dövrünün” təsirlərinin hələ də davam etdiyi bir dövrdə baş verməsi onun iqlimə təsirini artırıb. 

.
Yeni tapıntılar göstərir ki, “Zavaritskii” 1831-ci ildə böyük bir püskürmə yaşamışdır. Halbuki, bu araşdırmadan əvvəl elm dünyası vulkanın son püskürməsinin eramızdan əvvəl baş verdiyini müəyyən etmişdi. O, bunun eramızdan əvvəl 800-cü ildə baş verdiyini düşünürdü. Bu vəziyyət bir daha vulkanların tarixi fəaliyyətləri haqqında məlumatsızlığı ortaya çıxarıb.

“Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS) elmi jurnalında dərc edilən araşdırma bu nəhəng vulkan püskürməsinin mənbəyini izah etməklə yanaşı, dünyanın ucqar hissələrində yerləşən vulkanların potensial təsirlərinin öyrənilməsinin vacibliyini də vurğulayıb.
 

Eltac Zülfüqaroğlu

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2025 17:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see370

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see238

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see236

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see230

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see230

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see226

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see224

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see224

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see223

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see220

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see215

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see210

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see210

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see208

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see208

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see208

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see208

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see205

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri