Icma.az
close
up
RU
194 il əvvəl baş vermiş partlayışın sirri tapıldı TƏƏCCÜBLÜ FAKTLAR

194 il əvvəl baş vermiş partlayışın sirri tapıldı TƏƏCCÜBLÜ FAKTLAR

Icma.az bildirir, Avtosfer saytına əsaslanaraq.

Alimlər 1831-ci ildə baş vermiş və Yerin iqlimini müvəqqəti olaraq soyudan nəhəng vulkan püskürməsinin mənbəyini müəyyən ediblər. Kiçik Buz Dövrünün sonunda baş verən bu hadisə Şimal yarımkürəsinin illik temperaturunu təxminən 1 dərəcə aşağı salmış və qlobal iqlimə əhəmiyyətli təsir göstərmişdir.

Avtosfer.az xəbər verir ki, bu partlayışın mənbəyi uzun illər bilinmirdi. Lakin son araşdırmalar Qrenlandiyadan götürülmüş buz nüvələrində kükürd izotoplarını, kül dənələrini və kiçik vulkanik şüşə parçalarını təhlil edərək mühüm dəliləri ortaya çıxarıb.
Tədqiqatçılar bu məlumatlardan istifadə edərək vulkan hissəciklərinin trayektoriyasını hesablayıblar və püskürmənin Sakit okeanın şimal-qərbində Kuril adalarında yerləşən “Zavaritskii” vulkanında baş verdiyini aşkar ediblər.

19-cu əsrdə “Zavaritskii” vulkanının fəaliyyəti haqqında heç bir qeyd yox idi. Bunun əsas səbəblərindən biri vulkanın Yaponiya ilə Rusiya arasında mübahisəli ərazidə yerləşməsi və onun ətrafında yaşayış məntəqəsinin olmaması idi. Tarixi məlumatlar ancaq bölgədən keçən gəmilərin saxladığı məhdud gündəliklər vasitəsilə əldə edilmişdir. Partlayış zamanı atmosferə buraxılan intensiv kükürd dioksidi Yerin stratosferinə çataraq Şimal yarımkürəsində temperaturun aşağı düşməsinə səbəb olub. 
Bu, 19-cu əsrin ən güclü vulkanik hadisələrindən biri hesab olunur. Hadisənin “Kiçik Buz Dövrünün” təsirlərinin hələ də davam etdiyi bir dövrdə baş verməsi onun iqlimə təsirini artırıb. 

.
Yeni tapıntılar göstərir ki, “Zavaritskii” 1831-ci ildə böyük bir püskürmə yaşamışdır. Halbuki, bu araşdırmadan əvvəl elm dünyası vulkanın son püskürməsinin eramızdan əvvəl baş verdiyini müəyyən etmişdi. O, bunun eramızdan əvvəl 800-cü ildə baş verdiyini düşünürdü. Bu vəziyyət bir daha vulkanların tarixi fəaliyyətləri haqqında məlumatsızlığı ortaya çıxarıb.

“Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS) elmi jurnalında dərc edilən araşdırma bu nəhəng vulkan püskürməsinin mənbəyini izah etməklə yanaşı, dünyanın ucqar hissələrində yerləşən vulkanların potensial təsirlərinin öyrənilməsinin vacibliyini də vurğulayıb.
 

Eltac Zülfüqaroğlu

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2025 17:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see352

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see337

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see322

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see317

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see292

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see279

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see276

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see258

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see240

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see230

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see222

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see219

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see217

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see217

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see215

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see215

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see208

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see203

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri