2025 ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan olunması siyasi və ictimai tariximizə verilən dəyərdir

Suverenlik, siyasi nəzəriyyədə, dövlətin qərar qəbul etmə prosesində və nizam-intizamın təmin edilməsində son nəzarətçi və ya səlahiyyətdir. Siyasi elmdə və beynəlxalq hüquqda ən mübahisəli ideyalardan biri olan suverenlik anlayışı dövlət və hökumət, müstəqillik və demokratiya anlayışları ilə sıx bağlıdır.

16-cı əsrdə Fransada Jan Bodin (1530-96) yeni suverenlik konsepsiyasından istifadə edərək, fransız kralının üsyankar feodallar üzərində hakimiyyətini gücləndirdi, feodalizmdən millətçiliyə keçidi asanlaşdırdı. Termini müasir mənası ilə təmin etmək üçün ən çox səy göstərən mütəfəkkir ingilis filosofu Tomas Hobbs (1588-1679) olmuşdur ki, o, hər bir həqiqi dövlətdə bəzi şəxsin və ya şəxslərin birliyinin qanunu bəyan etmək üçün son və mütləq səlahiyyətə malik olması lazım olduğunu iddia edirdi. Bu səlahiyyəti bölmək, onun fikrincə, mahiyyətcə dövlətin birliyini pozmaq idi.

İngilis filosofu Con Lokkun (1632-1704) və fransız filosofu Jan-Jak Russonun (1712-1778) nəzəriyyələri - dövlət öz vətəndaşlarının formal və ya qeyri-rəsmi müqaviləsinə, sosial müqaviləyə əsaslanır. 1791-ci il Fransa konstitusiyasında verilmiş “Suverenlik vahiddir, bölünməzdir, ayrılmazdır və qeyd-şərtsizdir; millətə məxsusdur; heç bir qrup və heç bir fərd özünə suverenlik aid edə bilməz” ifadəsi yer aldı.

Milli Məclisin deputatı Vüqar İskəndərov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildiirb ki, 1991-ci ilin oktyabrın 18 də qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktında yeni konstitusiyanın hazırlanması nəzərdə tutulmuşdu.

Vüqar İskəndərov

Deputat təəssüflə qeyd edib ki, sonrakı 91-93-cü illərdə o dövrki hakimiyyətin antimilli və yarıtmaz fəaliyyəti demək olar ki, bütün sahələrdə ölkədə böhran yaratdı.

“Anarxiya baş verdi və dövlət idarəçiliyi, dövlət quruculuğu, vətəndaşların azad və hüquqlarının təmin edilməsi sahəsində böyük problemlər yarandı. 1993-cü ilə xalqın təkidi və tələbi ilə hakimiyyətə qayıtmış milli lider, ulu öndər Heydər Əliyev bu dediyimiz faktların əksini ölkədə xilaskarlıq missiyasını üzərinə götürdü. Ölkədə sabitlik, əmin-amanlıq, iqtisadi dirçəliş, ümumiyyətlə quruculuq istiqamətində çox böyük işlər gördü. Təbii olaraq, ulu öndərin rəhbərliyi ilə 1995-ci il noyabrın 12-də Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası qəbul edildi və ölkəmizdə həm genişmiqyaslı qanunvericilik və dövlət institutlarının formalaşdırması ölkənin hərtərəfli inkişafı təmin edilmiş oldu.

Konstitusiya dövlətimizin müstəqilliyinin, suverenliyinin, ərazi bütövlüyünün qorunması, hüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğu, vətəndaşların layiqli həyat səviyyəsinin inkişaf etdirilməsi, beynəlxalq arenada digər dövlətlərlə də dostluq əmin-amanlıq şəraitində əməkdaşlığın təmin edilməsi kimi yüksək dəyərlərin həyata keçirilməsi üçün, həm də mühüm qanunvericilik bazası rolunu oynamağa başladı. Bütün bunların nəzərə alınması, 2020-ci ilin sentyabrın 27-də Ermənistanın ölkəmizə təxribatlarına cavab olaraq başlamış Vətən müharibəsi ölkəmizin tarixi qələbəsi və müzəffər xalq olması ilə yekunlaşdı. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş uğurlu lokal antiterror əməliyyatı nəticəsində ölkəmizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi tam bərpa edildi.

Həm 1995-ci ildəki ilk Konstitusiya qanunumuz, həm də 2020-ci ildəki qazandığımız böyük tarixi və şanlı qələbələrin işığında, cənab prezident İlham Əliyev 2025-ci ildə Konstitusiyamızın qəbul edilməsinin 30-cu və Vətən müharibəsi qələbəmizin beşinci ilini nəzərə alaraq, 2025-ci ili ölkəmizdə “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan etdi. Bu da qeyd etdiyimiz məqamlara həm tarixi qiymətdir, həm dövlətimizin keçdiyi yollara bir nəzər salmaqdır, həm də hər bir azərbaycanlının qürurla qeyd edəcəyi tarixi faktların təsbit olunması anlamına gəlir. Bu səbəbdən də 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi özünü azərbaycanlı sayan vətəndaşlarımızın, dünya azərbaycanlılarının ürəyincə olan bir məsələdir. Hər birimizin qəlbində iftixar hissi doğuran bir sərəncamdır”-deyən Vüqar İskəndərov hesab edir ki, 2025-ci il də həm Konstitusiyanın qəbul edilməsi ilə, həm də Vətən müharibəsindəki qələbəmizin yubileyləri və onunla bağlı olan bir çox tədbirlərin və keçirilməsi, ilboyu qeyd etdiyimiz məsələlərlə bağlı həm böyük tədbirlərin, konfransların digər mədəni tədbirlərin təşkili, bu yolların tarixinin araşdırılması, vacib məqamların qeyd edilməsi, əsasən də böyüməkdə olan gənc nəslin qeyd etdiyimiz tarixi faktlarla bağlı geniş məlumatlandırılması, bu mənada həm də maarifçilik missiyasını da üzərimizə götürərək ölkə başçısının bu sərəncamından irəli gələn məsələlərin həlli üçün hər bir Azərbaycan vətəndaşı üzərinə düşən vəzifələri layiqincə yerinə yetirməlidir.

İradə Cəlil, Bizimyol.info

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi (MEDİA)