2026 cı ilin Yer kürəsindəki ən güclü qasırğası

İlin ən güclü siklonlarından biri Sakit okeanın şərqində şiddətlənir və Meksika sahillərini təhdid edir.

Tropik siklonlar insanlara nadir hallarda düşünmək üçün çox vaxt verir. Dünən okeanın üzərində yalnız nəzərə çarpan aşağı təzyiqli bir sahə ola bilərdi, ancaq bir neçə gün sonra bütün bölgələrin həyatını dəyişdirə biləcək nəhəng bir atmosfer burulğanına çevrilə bilər. 

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, 2026-cı ilin sentyabrında Meksikanın Sakit okean sahillərində yaranan “Polo” qasırğası məhz belə sürətli transformasiya ilə yadda qalıb.

“Polo”nun hekayəsi sentyabrın 20-də, Meksikanın cənubundakı aşağı təzyiqli bir sistem tropik çökəkliyə çevrildikdə başlayıb. Elə ertəsi gün ona "Polo" adı verilib və tezliklə qasırğa fövqəladə dərəcədə güclənməyə başlayıb. Siklonun inkişafı üçün şərait əlverişli olub: əmələ gəldiyi ərazidə dəniz səthinin temperaturu təxminən 31°C-yə çatıb və şaquli külək hərəkəti nisbətən zəif qalıb. Bu, tropik siklon üçün hidrometeoroloji şəraitin demək olar ki, mükəmməl birləşməsidir və onun inkişafına əlavə təkan verir.

Hadisələr sürətlə inkişaf edib. Sentyabrın 21-də “Polo” qasırğa gücünə çatıb və sentyabrın 22-də Saffir-Simpson şkalası üzrə maksimum 5-ci kateqoriya qasırğasına çevrilib. Onun inkişaf tempi xüsusilə təsirli olub. Cəmi 24 saat ərzində davamlı küləklər təxminən 110 mil/saat və ya təxminən 175 km/saat artıb. Bu rəqəmlər tropik siklonun sürətli güclənməsinin ən ekstremal nümunələri arasında yer alır. Cəmi bir neçə saat ərzində “Polo” tropik fırtınadan Sakit okeanın şərqində indiyə qədər qeydə alınan ən güclü siklonlardan birinə çevrilib.

Pik nöqtəsində qasırğa həqiqətən təsirli xüsusiyyətlər nümayiş etdirib: maksimum davamlı külək sürəti saatda 180 milə (təxminən 290 km/saat və ya təxminən 80 m/s) çatıb və minimum mərkəzi təzyiq 892 hPa-ya düşüb. Bu, “Polo”nu Şərqi Sakit okean qasırğası tarixində rekord səviyyədə ikinci ən güclü qasırğa edib və yalnız 2015-ci ildə daha aşağı təzyiqə çatan məşhur “Patrisiya” qasırğasından geridə qalıb.

Lakin statistik rekordlar məsələnin yalnız bir tərəfidir. Digər tərəfi isə Meksika sahillərində yaşayan insanlarla bağlıdır. “Polo” yaxınlaşdıqca hakimiyyət orqanları qabaqlayıcı tədbirlər görməyə başlayıb. Sahil ərazilərində xəbərdarlıqlar edilib və Akapulko, Lasaro-Kardenas, Puerto-Markes və Siuataneho da daxil olmaqla dəniz limanları bağlanıb. Kiçik gəmilərin - balıqçı qayıqlarının, turist qayıqlarının və yaxtaların - üzməsi də qadağan edilib.

Qerrero və Miçoakan ştatlarında sahil ərazilərində dərslər dayandırılıb. Hakimiyyət orqanları fövqəladə hallara hazırlıq tədbirləri görüb. Bu cür tədbirlər Meksika üçün xüsusilə vacibdir: qasırğanın mərkəzi sahildən keçsə belə, yenə də güclü yağışlara, daşqınlara və fırtına dalğalarına səbəb ola bilər.

Xoşbəxtlikdən, siklonun zirvədəki yolu Meksika sahillərindən nisbətən uzaqda olduğundan, əhəmiyyətli ziyan və ya insan itkisinin qarşısı alınıb. “Polo” artıq tədricən zəifləməyə başlayıb, lakin son dərəcə güclü bir siklon olaraq qalır. Onun bulud quruluşu göz divarının dəyişdirilməsi dövrü ilə əlaqəli dəyişikliklərə məruz qalıb. Mütəxəssislər üçün bu, mürəkkəb olsa da, tanınmış meteoroloji prosesdir və müşahidəçilər üçün bu, nəhəng atmosfer burulğanının həyatının nə qədər dinamik ola biləcəyini xatırladır.

Mayamidəki Milli qasırğa mərkəzinin (NHC) son proqnoz məlumatlarına görə, “Polo” yaxın günlərdə yavaş-yavaş şimal-qərbə doğru hərəkət edəcək və sentyabrın 28-29-da 1 və ya 2-ci kateqoriyalı qasırğa kimi Aşağı Kaliforniya yarımadasına (Meksika) çatacaq. Qasırğa gücündə küləklərlə yanaşı, ərazinin yarımsəhra mənzərəsini nəzərə alsaq, güclü yağışlar da gətirəcək və potensial olaraq dağıdıcı daşqınlara səbəb olacaq.