2,5 milyon insan böyük risk altındadır

Ürək sağlamlığı yoxlanıldı

 Türkiyə Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Ailə Həkimi Əsasnaməsinə edilən dəyişikliklə ölkə daxilində təxminən 6 ayda ailə həkimlərində 2 milyon 483 min 467 ürək-damar riski qiymətləndirməsi aparılıb və müayinələr nəticəsində 317 min 776 nəfərdə real təhlükə aşkarlanıb. 

Səhiyyə Nazirliyinin “Ürək Sağlamlığı Həftəsi” ilə bağlı topladığı məlumatlara görə, dünyada ölüm və əlilliyin əsas səbəblərindən biri olan ürək-damar xəstəlikləri hər il təxminən 18 milyon insanın həyatını itirməsinə səbəb olur. 

“Sherg.az” “Milliyet.com.tr”yə istinadən qeyd edir ki, ürək-damar xəstəliklərinə səbəb olan ən mühüm davranış risk faktorları arasında qeyri-sağlam qidalanma, qeyri-kafi fiziki fəaliyyət, tütün və spirt istifadəsi daxildir. Risk faktorlarının təsiri fərdlərdə yüksək təzyiq, yüksək qan şəkəri və piylənmə kimi vəziyyətlərə səbəb olaraq ürək-damar xəstəliklərinin inkişaf riskini artırır. Risk faktorlarının birləşməsi fərdin riskini daha da artırır. Odur ki, ürək-damar xəstəliklərindən qorunmaq üçün tək bir risk faktorunu deyil, bütün risk faktorlarını birlikdə həll etmək və onlara müdaxilə etmək vacibdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, ürək-damar xəstəlikləri səbəbiylə ölümlərin dörddə üçündən çoxunun qarşısı uyğun həyat tərzi dəyişiklikləri və dəyişdirilə bilən risk faktorlarının nəzarəti ilə alına bilər. Xəstəliklə fəal mübarizə aparan Səhiyyə Nazirliyi “Türkiyə Ürək-Damar Xəstəliklərinin Qarşısının Alınması və Mübarizə Proqramı”nı da hazırlayıb. Proqram ürək-damar xəstəliklərinin risk faktorlarından qorunması, erkən diaqnostika, effektiv müalicə və təqib üçün ailə həkimlərindən başlayaraq bütün xidmət səviyyələrində "başdan-başa idarəetmə yanaşması" ilə effektiv şəkildə həyata keçirilməsi üçün tələb olunan strategiyaları müəyyən edir. Proqram çərçivəsində ailə həkimləri 40 yaşdan yuxarı insanlarda ürək-damar riskinin qiymətləndirilməsini həyata keçirir. Qiymətləndirmə prosesində əvvəlcə şəxsin yaşı, cinsi, siqaret çəkmə məlumatları alınır, qan təzyiqi ölçülür, xolesterin səviyyəsi yoxlanılır. 

Əldə edilən məlumatlardan istifadə edərək 10 il ərzində ölümlə nəticələnə biləcək ürək-damar xəstəliyinin inkişaf riski hesablanır və fərdi məsləhətlər verilərək müalicə planı yaradılır. Ailə Həkimi Müqaviləsi və Ödəniş Əsasnaməsinə Dəyişikliklər edilməsi haqqında Əsasnamənin qüvvəyə minməsi ilə 1 noyabr 2024-cü il - 14 aprel 2025-ci il tarixləri arasında ailə həkimləri tərəfindən 2 milyon 483 min 467 ürək-damar riskinin qiymətləndirilməsi aparılıb. Müayinələr nəticəsində 317 776 nəfərin risk qrupuna aid olduğu müəyyən edilib və həmin şəxslərin şəraitinə uyğun olaraq Sağlam Həyat Mərkəzlərində sağlam qidalanma, aktiv həyat, siqaretdən imtina ilə bağlı pulsuz məsləhət xidmətləri göstərilməyə başlanıb. Nazirlik rəsmiləri ürək sağlamlığını qorumaq üçün işlənmiş qidalardan uzaq durmağı, duz istehlakını azaltmağı, siqaret və spirtli içki qəbul etməməyi, mütəmadi olaraq idman etməyi və yuxu rejiminə diqqət etməyi tövsiyə edir.