Icma.az
close
up
RU
26 min illik olay təkrarlanır Bu ölkə su altında qala bilər

26 min illik olay təkrarlanır Bu ölkə su altında qala bilər

Icma.az, GlobalInfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

26 000 il əvvəl Şimali Amerikanın böyük hissəsini əhatə edən Lavrentida buz təbəqəsi əriməyə başlamışdı. Buzların əriməsi nəticəsində dünya dənizlərində suyun səviyyəsi 1 santimetr qalxmışdı.

Globalinfo.az Teleqraf-a istinadən xəbər verir ki, ABŞ-nin Kolorado Boulder Universitetinin geofizikləri bu dövrdə baş verənləri təhlil ediblər.

Nəticələri “Nature” jurnalında dərc edilən araşdırmaya görə, əriyən buzlar Şimali Amerika qitə plitəsinin hərəkətini 25 faiz sürətləndirib. Həmçinin hesablamalar göstərir ki, Şimali Amerika və Avrasiya plitələri arasında Mərkəzi Atlantik silsiləsinin genişlənmə sürəti 6000-12000 il əvvəl 40 faiz artıb.

Elm adamlarının fikrincə, trilyonlarla ton buz əriyib okeana qarışdıqca qitə çəkisini itirib və plitə saat əqrəbi istiqamətində fırlanıb. Qeyd olunur ki, bu, həm də Mərkəzi Atlantik silsiləsinin genişlənməsinin artması ilə əlaqədardır.

Məqalənin müəlliflərindən biri Tao Yuan deyir: “Buzun həcmi xeyli azaldıqda, Yer qabığında böyük bir fəallıq baş verib. Alimlər buzların əriməsinin plitələrin qalxmasına səbəb olduğunu bilirdilər. Amma biz göstərdik ki, plitələr buzların əriməsi səbəbindən bir qədər üfüqi istiqamətdə hərəkət edə bilir”.

Yeni araşdırmaya görə, kontinental sürüşmə və dəniz dibinin genişlənməsi milyonlarla ili əhatə edən tədrici bir proseslə yanaşı, daha qısa müddətdə də baş verə bilərdi.

Alimlər həmçinin iddia edirlər ki, Qrenlandiyanın buz təbəqəsinin əriməsi bu gün İslandiyada dağıdıcı nəticələrə səbəb ola bilər.

“Mərkəzi Atlantika silsiləsi İslandiya ərazisindən keçir, məlumdur ki, təxminən 10 000 il əvvəl adada intensiv vulkanik aktivlik yaşanıb. Bu vulkanik fəaliyyətlərin silsilənin uzanmasının sürətlənməsi ilə bağlı olub-olmadığı hələ də məlum deyil. Ancaq belə bir vəziyyətdə genişlənmə maqmanın səthə çıxması və vulkanların püskürməsinə səbəb ola bilərdi. Bu vulkanik fəallığa qismən bizim tədqiq etdiyimiz buzlaqların əriməsi səbəb ola bilərdi”, – tədqiqatın digər müəllifi Şijie Çun söyləyir.

Qrenlandiyada buzların indiki ərimə sürəti qitələrin hərəkətinə təsir edəcək səviyyədə deyil. Bununla belə, tədqiqatçıların fikrincə, bu, yaxın bir neçə yüz ildə İslandiyaya ciddi təsir göstərə bilər, xüsusən də temp artarsa…

Yuan qeyd edir: “Qrenlandiya və Qərbi Antarktikada buz təbəqələri hələ də əriyir. Düşünürük ki, buzların gələcəkdə əriməsi dəniz dibinin genişlənməsini və yaxınlıqdakı orta okean silsilələrində vulkanik fəallığı artıra bilər”.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:326
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 28 Aprel 2025 16:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see286

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see275

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see272

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see266

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see266

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see255

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see250

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see249

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see245

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see243

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see230

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see225

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see224

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see224

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see221

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see217

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see213

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see212

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see206

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see205
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri