3 ay ərzində atəşkəs? Zelenski və ABŞ arasında gizli danışıqlar

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski bu günlərdə Trampın xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkof və ABŞ Prezidentinin kürəkəni Cared Kuşnerlə telefon danışığı aparıb.

Turkustan.az Musavat.com-a istinadən bildirir ki, bu barədə Zelenski sosial şəbəkədə məlumat yayıb. O, qeyd edib ki, hər iki tərəf müharibənin dayandırılmasını müzakirə edib.
Zelenski bildirib ki, telefon danışığında Milli Təhlükəsizlik və Müdafiə Şurasının katibi Rustem Umerov və Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Andrey Qnatov da iştirak edib.
“Biz bir çox aspektlərə diqqət yetirdik. Qan tökülməsinə son qoymaq, Rusiyanın üçüncü işğal təhlükəsini aradan qaldıra biləcək əsas məsələləri, o cümlədən Rusiyanın öz vədlərini yerinə yetirməməsini müzakirə etdik".
Zelenski həmçinin qeyd edib ki, Ukrayna sülhə nail olmaq üçün ABŞ-la işləməyə davam edəcək:
“Biz Amerika ilə növbəti addımlar və müzakirə formatları barədə razılığa gəldik. Prezident Trampa danışıqlara bu cür intensiv yanaşma sərgilədiyinə görə təşəkkür edirik”.

Zelenski ilə Trampın nümayəndələri arasında baş tutan telefon danışığının əsas məqsədi nə idi və bu danışıq Ukraynanın gələcək sülh strategiyasına hansı təsiri göstərə bilər? ABŞ-ın Ukrayna ilə sülh prosesində aktiv rolu Rusiyanın mövqelərinə necə təsir göstərə bilər? Zelenskinin “qan tökülməsinə son qoymaq” ifadəsi Rusiya ilə kompromisə yaxınlaşma kimi başa düşmək olarmı?

Mövzu ilə bağlı politoloq Zeynal Əmrəliyev Musavat.com-a danışıb.

Politoloqun fikrincə, Zelenski kompromisə yalnız o şərtlər daxilində hazır olar ki, Rusiya da müəyyən dərəcədə güzəştlərə getsin:

"Ukraynada artıq yaxşı başa düşürlər ki, Qərbdən əlavə kömək gəlmir, çünki ABŞ Ukraynaya aktiv silah təminatını dayandırıb. Eyni zamanda, İtaliya da bu barədə açıqlama verib və digər Avropa ölkələrinin də eyni mövqedə olacağı şübhəsizdir. Qərbdən aktiv silah təminatı kəsildiyi halda müharibəni davam etdirmək Ukrayna üçün çox əlverişli deyil. Bu baxımdan bəli, Ukrayna kompromisə gedə bilər, amma bunun üçün Rusiya tərəfindən də müəyyən dərəcədə güzəştlər olmalıdır".

"Rusiya tərəfi bu məsələdə hansı güzəştlərə gedə bilər?" sualını politoloq bu cür cavablandırıb:

"Hazırkı təmas xətti saxlanılmaqla atəşkəs müqaviləsi imzalanması mümkündür. Lakin Rusiya tələbləri Ukrayna üçün çox sərtdir. Məsələn, Rusiya tələb edir ki, Ukrayna Donetsk və Luqanskda hələ Rusiya tərəfindən tutulmamış ərazilərdən də çıxsın, yəni Ukrayna Donbas bölgəsini tam təhvil versin. Bu əlbəttə ki, Ukrayna tərəfindən qəbul ediləcək variant deyil. Buna görə də inanıram ki, bu şərtlər daxilində Zelenski hökuməti indiki halda razılığa gələ bilməyəcək.
Gələcəkdə vəziyyət pisləşərsə və cəbhə xəttində uğursuzluqlar artarsa, qərbdən dəstək tamamilə kəsilərsə, Ukrayna hökuməti bunu xalqına izah edərək, qəbul etdirməklə danışıqlarda kompromisə gedə bilər".

Zeynal Əmrəliyev vurğulayıb ki, Zelenski ilə Trampın nümayəndələri arasında baş tutan telefon danışığındakı əsas məqsəd də Ukrayna tərəfini sülhə razı salmaqdır:

"Bu, Trampın planının həyata keçirilməsinin mərhələsidir. Hazırda ABŞ nümayəndələri məhz Trampın planını həyata keçirmək üçün çalışırlar. Burada ən ağır məsuliyyəti əlbəttə ki, Ukrayna tərəfi daşıyacaq. Fikrimcə, əgər ABŞ Rusiyanı müəyyən dərəcədə güzəştlərə razı sala bilsə və Ukraynanı bu sərt şərtlərə razı salmağa nail olsa, müharibə dayandırıla bilər. Təxminən 3 ay ərzində Ukraynada münaqişə dayandırıla bilər. Buna isə sülh deməyək, atəşkəs müqaviləsi deyək".

Xalidə Gəray
Musavat.com

Facebook WhatsApp Telegram Twitter Share