3+3 platformasının işləkliyi inandırıcı görünmür ŞƏRH

Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Dövlət Dumasında çıxışında “3+3” regional formatından danışıb. XİN rəhbəri qeyd edib ki, "3+3" formatının qapıları Gürcüstan üçün açıq qalır.

Lavrovun sözlərinə görə, bu ölkənin nümayəndələrinin hər zaman müzakirələrə qoşulmaq imkanı mövcuddur:

"Gürcüstanın hazırkı rəhbərliyi ölkənin milli maraqlarını nəzərə alır. “3+3” formatı isə (Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan, Rusiya, İran, Türkiyə) bütün iştirakçıların maraqlarına cavab verir".

Nazir bildirib ki, format çərçivəsində keçirilmiş son görüşdə bu mexanizmə daha strukturlaşdırılmış xarakter verilməsi barədə qərar qəbul edilib ki, bu da onun effektivliyini artıracaq:

“3+3” əməkdaşlıq təşəbbüsü Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri tərəfindən birlikdə irəli sürülüb və bu, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin tərəfindən dəstəklənib. Gürcüstanın mövqeyində şübhəni və nüansları anlayırıq. Lakin gürcü nümayəndələr üçün “kreslo” hər zaman bu formatda iclasın keçirildiyi zalda olacaq".

Gürcüstan parlamentinin vitse-spikeri Gia Volski isə deyib ki, Gürcüstan 3+3 platformasında nə siyasi, nə də iqtisadi iştirakda maraqlıdır. Volski bildirib ki, bu gün Azərbaycan və Ermənistan arasında vəziyyət kifayət qədər gərgindir:

"Rusiya, Türkiyə və İran arasında da normal münasibətlər yoxdur. Bu məsələ Gürcüstanın həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan bu platformada iştirakda maraqlı olacağı səviyyəyə qaldırılmayıb. Görünür, bizim bu formata qoşulmağımızı nə siyasi, nə də iqtisadi baxımdan əsaslandırmaq olmur. Odur ki, prosesləri gözləyək. Gürcüstanın təəssüf ki, dünya proseslərinə təsir edəcək resursları yoxdur, lakin biz düzgün siyasət seçmişik və bu günə kimi ölkəmizdə sabitliyi qoruyub saxlamışıq".

Mövzuyla bağlı Bakıvaxtı.az-a danışan Beynəlxalq Münasibətlər və Diplomatik Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Samir Hümbətovun sözlərinə görə, Rusiya açıq şəkildə Gürcüstana deyir ki, işğal altında olan ərazilərini unutsun və həmin bölgənin Rusiyaya aid olduğunu qəbul etsin. 

Ekspert vurğulayıb ki, Gürcüstan haqlı olaraq bu məsələyə sərt reaksiya verir və Rusiyadan torpaqlarının qaytarılmasını istəyir: 

"Əgər Gürcüstan hökuməti "3+3" formatına qoşulsa və Rusiya ilə münasibətləri yenidən qursa, bu, avtomatik olaraq Tbilisi hökumətinin Abxaziya və Şimali Osetiyanı "Rusiya ərazisi" kimi tanıması anlamına gələcək. O baxımdan Gürcüstanın "altılıq" platformasında iştiraka razılıq verəcəyi inandırıcı görünmür. Rusiya rəsmilərinin, Sergey Lavrovun belə bir arzusu ola bilər. Onların bu məsələdə istəyi və məqsədi anlaşılandır. Ancaq ortada Gürcüstanın konkret və qətiyyətli mövqeyi var və öz torpaqlarının işğaldan azad olunmasını tələb edir".

Samir Hümbətov: "Altılıq"ın reallaşması üçün altı ölkənin hamısının bir-biri ilə normal münasibəti olmalıdır

Müsahibimiz bildirib ki, ona görə də söhbət "3+3" platformasından yox, "beşlik", yəni "3+2" formatından gedə bilər. Onun sözlərinə görə, artıq bu yöndə müəyyən müzakirələr gedib, bir sıra görüşlər keçirilib. "Altılıq" əməkdaşlıq platformasının reallaşması üçün isə altı ölkənin hamısının bir-biri ilə normal münasibəti, əməkdaşlığı olmalıdır.

"Hazırda Azərbaycan və Ermənistan arasında da sülh bağlanmayıb, əməkdaşlıq yoxdur. İran-Azərbaycan münasibətlərində də zaman-zaman gərginlik müşahidə olunur. Yəni kifayət qədər regional problemlər var və ikili münasibətlərdə soyuqluq aradan qalxmadan "3+3" platformasının işləkliyi inandırıcı görünmür", - deyə Samir Hümbətov qeyd edib.

Aydın Baxış