Icma.az
close
up
RU
40 il hərəkətsiz qalan nəhəng aysberq yenidən hərəkətə keçdi: Nə gözlənilir?

40 il hərəkətsiz qalan nəhəng aysberq yenidən hərəkətə keçdi: Nə gözlənilir?

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

İqlim dəyişikliyi Antarktikadakı buzlaqların əriməsinə səbəb olduğu bir vaxtda, uzun illər sabit qalan "A23a" adlı nəhəng aysberqin Cənubi Atlantik Okeanında hərəkətə keçməsi alimlər arasında narahatlıq yaradıb. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, təxminən 40 il ərzində olduğu yerdə qalan bu buz kütləsi ekosistem üçün ciddi təhdidlər yarada bilər. 

Trilyon ton ağırlığında olan bu nəhəng buzdağı hansı nəticələrə səbəb olacaq? Hara doğru hərəkət edir?

40 il sabit qaldı, lakin yenidən hərəkətə keçdi

İqlim dəyişikliyi qlobal ekosistemlərə dərin təsir göstərməkdə davam edir. İnsan fəaliyyəti, fosil yanacaq istifadəsi və istixana qazlarının emissiyası səbəbindən qlobal temperatur artır, bu da qütb bölgələrində buzlaqların əriməsinə yol açır. Bu vəziyyət dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə, okean axınlarının dəyişməsinə və canlı müxtəlifliyinin təhlükə altına girməsinə səbəb olur.

Son dövrlərdə "A23a" adlı nəhəng aysberqin Cənubi Atlantik Okeanında hərəkət etməyə başlaması alimlər və ekoloqlar arasında ciddi narahatlıq yaradıb. Trilyon ton ağırlığındakı bu buzdağı Cənubi Corciya adasına doğru irəliləyir və bölgənin ekosisteminə mənfi təsirlər göstərə bilər.


Aysberq 1986-cı ildə Antarktikanın Filçner buz örtüyündən ayrılmışdı. Ekseter Universitetinin qütb tədqiqatçısı Martin Ziqqert bildirir ki, bu buzdağının uzunluğu onlarla kilometr, dərinliyi isə bir neçə yüz metrə çatır. Təxminən 3.632 kvadrat kilometr sahəni əhatə edən bu buz kütləsi Nyu-York, Los-Anceles və Hyuston şəhərlərinin birlikdə tutduğu ərazidən daha böyükdür.

Aysberqin 2020-ci ilə qədər olduğu yerdə sabit qaldığı və zamanla əridikcə kiçik parçalarının suya düşdüyü bildirilir. Lakin 2024-cü ilin aprelində yenidən hərəkət etməyə başlayıb və hazırda Antarktikanın ətrafındakı okean axınları boyunca irəliləyir.

Okean ekosisteminə və gəmilərə təhlükə yaradır

Aysberqlər okean ekosistemində müxtəlif təsirlərə səbəb ola bilər. San-Dieqo Universitetinin Skripps Okeanoqrafiya İnstitutundan dəniz ekoloqu Mariya Vernet 2000-ci ildə "B15" aysberqinin okeana düşən işıq miqdarını azaltdığını və fitoplanktonların inkişafına mənfi təsir etdiyini xatırladır. "A23a" buzdağının isə bu təsirləri daha geniş miqyasda göstərə biləcəyi qeyd edilir.

Buzdağının Cənubi Corciya adasına yaxınlaşması pingvin və suitilərin populyasiyasına ciddi zərər verə bilər. Bioloqlar bildirirlər ki, aysberq heyvanların qidalanma və çoxalma yollarını bağlaya bilər ki, bu da onların daha uzağa üzməsinə və daha çox enerji sərf etməsinə səbəb olacaq. Bu isə nəticədə ölüm faizinin artmasına gətirib çıxara bilər.

Bundan əlavə, buzdağının parçalanması dəniz nəqliyyatı üçün də təhlükə yarada bilər. Ziqqert bildirir ki, Cənub Okeanı dünyanın ən sərt və tufanlı dənizlərindən biridir. "A23a"nın parçalanması fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər.


Antarktikadakı buzlaqlar 30 il öncəyə nisbətən 6 dəfə daha sürətlə əriyir

İqlim dəyişikliyi buzdağlarının ayrılmasına birbaşa təsir etməsə də, bu prosesin arxasında duran əsas ekoloji problemlərə işıq salır. Ziqqert bildirir ki, bu aysberq insan fəaliyyəti nəticəsində yaranmayıb və buzlaqların parçalanması təbii prosesdir. Lakin Antarktikada qlobal istiləşmə və fosil yanacaq istifadəsi səbəbindən buz örtüyünün sürətlə əriməsi müşahidə olunur. Xüsusilə, son 30 ildə buzlaqların ərimə sürəti altıqat artıb.

Antarktikanın həssas ekosistemi üçün böyük dəyişikliklərə ehtiyac yoxdur və bu, alimləri narahat edən əsas məqamdır. Eyni zamanda, ərimə prosesi qlobal dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb olur. Meijersin sözlərinə görə, hazırda dəniz səviyyəsində iki metrlik artım müşahidə edilir.

Buzdağının Cənubi Corciya sahillərində nə ilə nəticələnəcəyi hələ dəqiq bilinmir. Lakin Mariya Vernet bunun bölgədəki ekoloji tarazlığı ciddi şəkildə dəyişdirəcəyini bildirir. Ziqqert isə bu hadisəni "son dərəcə maraqlı" bir fenomen kimi dəyərləndirir.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 11 Fevral 2025 23:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri