Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

40 il hərəkətsiz qalan nəhəng aysberq yenidən hərəkətə keçdi: Nə gözlənilir?

40 il hərəkətsiz qalan nəhəng aysberq yenidən hərəkətə keçdi: Nə gözlənilir?

Qaynarinfo portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

İqlim dəyişikliyi Antarktikadakı buzlaqların əriməsinə səbəb olduğu bir vaxtda, uzun illər sabit qalan "A23a" adlı nəhəng aysberqin Cənubi Atlantik Okeanında hərəkətə keçməsi alimlər arasında narahatlıq yaradıb. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, təxminən 40 il ərzində olduğu yerdə qalan bu buz kütləsi ekosistem üçün ciddi təhdidlər yarada bilər. 

Trilyon ton ağırlığında olan bu nəhəng buzdağı hansı nəticələrə səbəb olacaq? Hara doğru hərəkət edir?

40 il sabit qaldı, lakin yenidən hərəkətə keçdi

İqlim dəyişikliyi qlobal ekosistemlərə dərin təsir göstərməkdə davam edir. İnsan fəaliyyəti, fosil yanacaq istifadəsi və istixana qazlarının emissiyası səbəbindən qlobal temperatur artır, bu da qütb bölgələrində buzlaqların əriməsinə yol açır. Bu vəziyyət dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə, okean axınlarının dəyişməsinə və canlı müxtəlifliyinin təhlükə altına girməsinə səbəb olur.

Son dövrlərdə "A23a" adlı nəhəng aysberqin Cənubi Atlantik Okeanında hərəkət etməyə başlaması alimlər və ekoloqlar arasında ciddi narahatlıq yaradıb. Trilyon ton ağırlığındakı bu buzdağı Cənubi Corciya adasına doğru irəliləyir və bölgənin ekosisteminə mənfi təsirlər göstərə bilər.


Aysberq 1986-cı ildə Antarktikanın Filçner buz örtüyündən ayrılmışdı. Ekseter Universitetinin qütb tədqiqatçısı Martin Ziqqert bildirir ki, bu buzdağının uzunluğu onlarla kilometr, dərinliyi isə bir neçə yüz metrə çatır. Təxminən 3.632 kvadrat kilometr sahəni əhatə edən bu buz kütləsi Nyu-York, Los-Anceles və Hyuston şəhərlərinin birlikdə tutduğu ərazidən daha böyükdür.

Aysberqin 2020-ci ilə qədər olduğu yerdə sabit qaldığı və zamanla əridikcə kiçik parçalarının suya düşdüyü bildirilir. Lakin 2024-cü ilin aprelində yenidən hərəkət etməyə başlayıb və hazırda Antarktikanın ətrafındakı okean axınları boyunca irəliləyir.

Okean ekosisteminə və gəmilərə təhlükə yaradır

Aysberqlər okean ekosistemində müxtəlif təsirlərə səbəb ola bilər. San-Dieqo Universitetinin Skripps Okeanoqrafiya İnstitutundan dəniz ekoloqu Mariya Vernet 2000-ci ildə "B15" aysberqinin okeana düşən işıq miqdarını azaltdığını və fitoplanktonların inkişafına mənfi təsir etdiyini xatırladır. "A23a" buzdağının isə bu təsirləri daha geniş miqyasda göstərə biləcəyi qeyd edilir.

Buzdağının Cənubi Corciya adasına yaxınlaşması pingvin və suitilərin populyasiyasına ciddi zərər verə bilər. Bioloqlar bildirirlər ki, aysberq heyvanların qidalanma və çoxalma yollarını bağlaya bilər ki, bu da onların daha uzağa üzməsinə və daha çox enerji sərf etməsinə səbəb olacaq. Bu isə nəticədə ölüm faizinin artmasına gətirib çıxara bilər.

Bundan əlavə, buzdağının parçalanması dəniz nəqliyyatı üçün də təhlükə yarada bilər. Ziqqert bildirir ki, Cənub Okeanı dünyanın ən sərt və tufanlı dənizlərindən biridir. "A23a"nın parçalanması fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər.


Antarktikadakı buzlaqlar 30 il öncəyə nisbətən 6 dəfə daha sürətlə əriyir

İqlim dəyişikliyi buzdağlarının ayrılmasına birbaşa təsir etməsə də, bu prosesin arxasında duran əsas ekoloji problemlərə işıq salır. Ziqqert bildirir ki, bu aysberq insan fəaliyyəti nəticəsində yaranmayıb və buzlaqların parçalanması təbii prosesdir. Lakin Antarktikada qlobal istiləşmə və fosil yanacaq istifadəsi səbəbindən buz örtüyünün sürətlə əriməsi müşahidə olunur. Xüsusilə, son 30 ildə buzlaqların ərimə sürəti altıqat artıb.

Antarktikanın həssas ekosistemi üçün böyük dəyişikliklərə ehtiyac yoxdur və bu, alimləri narahat edən əsas məqamdır. Eyni zamanda, ərimə prosesi qlobal dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb olur. Meijersin sözlərinə görə, hazırda dəniz səviyyəsində iki metrlik artım müşahidə edilir.

Buzdağının Cənubi Corciya sahillərində nə ilə nəticələnəcəyi hələ dəqiq bilinmir. Lakin Mariya Vernet bunun bölgədəki ekoloji tarazlığı ciddi şəkildə dəyişdirəcəyini bildirir. Ziqqert isə bu hadisəni "son dərəcə maraqlı" bir fenomen kimi dəyərləndirir.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:157
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 11 Fevral 2025 23:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see311

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see309

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see286

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see283

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see266

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see259

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see251

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see249

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see241

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see240

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see237

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see225

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see216

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see214

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see211

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see201

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see196

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see190

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see190

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see190
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri