525 ci qəzet Silahlara qarşılıqlı nəzarət mexanizminin yaradılması mümkün deyil Ekspert

Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanması və saziş layihəsində göstərilən müddəaların razılaşdırılması prosesi gedir. Səlahiyyətli şəxslərin açıqlamalarına görə, tərəflər sülh sazişi layihəsindəki 17 bənddən 15-ni razılaşdırıblar, ikisi isə razılaşdırılmamış qalıb.

Bu barədə 525.az-a ötən gün baş nazir Nikol Paşinyanın sülh müqaviləsi ilə bağlı fikirlərini şərh edən hərbi ekspert Elxan Şıxəliyev deyib.

O xatırladıb ki, Azərbaycan tərəfi Ermənistanın konstitusiyasını dəyişdirilməsi və ATƏT-in Minsk qrupunun ləğv edilməsi ilə bağlı birgə müraciət edilməsi şərtlərini irəli sürüb.

“Ermənistan Avropa İttifaqının müşahidə missiyası ilə bağlı Bakının tələbləri qarşılığında “silahlara nəzarət mexanizmi”ni gündəmə gətirib. Göründüyü kimi, Ermənistan sülh sazişinin müzakirələrində yenə də səmimi deyil, bu səbəbdən fərqli fikirlər səsləndirir.

Silahlara qarşılıqlı nəzarət və yoxlanılması mexanizminin yaradılması mümkün deyil. Ermənistan sırf bunun olmaması üzərindən sülh sazişinin imzalanmamasını səbəb göstərərək vaxt  qazanmağa çalışır, üstəgəl özü sürətli şəkildə silahlanmanı həyata keçirir. Eyni zamanda, Ermənistandan revanşist bəyanatlar səsləndirilir. Təbii ki, əgər bir ölkə sürətlə silahlanırsa, bu o deməkdir ki, müharibəyə hazırlaşır. Bu, bütün zamanlarda belə olub. Xüsusən də bir məqamı qeyd etmək lazımdır ki, Ermənistanın aldığı silahların içində müdafiə silahlarından daha çox hücum silahları var.

Ermənistan Azərbaycan ərazilərinə 20 km-dən 500 km-dək məsafədə zərbələr endirə biləcək hərbi texniki avadanlıqlar almaq niyyətindədir, düzdür, artilleriya vasitələrini Hindistandan, Fransadan təmin edib. Amma indi yenə də Hindistandan orta və uzaqmənzilli balistik raketlərin alınması müzakirə olunur. Bu səbəbdən Ermənistanın silahlanmada niyyəti aydındır və sülh sazişinin imzalanmasına hazırlaşmır”, - ekspert söyləyib.

Avropa İttifaqının müşahidə missiyası ilə bağlı məsələyə diqqət çəkən E.Şıxəliyev deyib ki, bu missiya başlanğıcda Azərbaycanla razılaşdırılmışdı, amma sonra Ermənistan bitərəfli qaydada razılaşmanı pozdu, yəni missiyanın vaxtını uzatdı və say tərkibini artıraraq 209 nəfərə çatdırdı. Bu il missiyanın mandatı 2027-ci ilə kimi artırıldı.

Bəs Aİ missiyası sülh sazişindəki müddəa əsas götürülərək, 2027-ci ildən tez Ermənistanı tərk edə bilər, yoxsa İrəvan onun davamlı qalmasında maraqlıdır?

Ekspert bu suala cavab olaraq bildirib ki, Ermənistanın Aİ missiyasının burdan çıxarılmasına razı olacağını düşünmür:

“Ona görə ki, İrəvan hakimiyyəti artıq avroatlantik məkana inteqrasiya üzrə yol xəritəsini qəbul edir və gələcəkdə Avropa İttifaqına, mümkün olsa NATO-nun çətiri altına keçmək planları var. Avropa İttifaqının mülki missiyası şərti sərhəddə binokl diplomatiyası həyata keçirir. Kəşfiyyat məlumatlarını, o cümlədən bölmələrimizin yerləşməsi haqqında məlumatları toplayaraq Ermənistanın Baş qərərgahına, daha sonra NATO-nun Brüsseldəki qərargahına ötürürlər. Bunda məqsəd isə özlərinin gələcək təcavüzkar planlarını qurmaqdır. Təbii ki, indi müzakirələr bunun üzərindədir ki, Avropa İttifaqının müşahidə missiyası Ermənistan ərazisini tərk etsin. Ermənistan guya sülh sazişinin imzalanmasında maraqlı olduğunu və  özünü sülh göyərçini kimi göstərmək istəsə də, sahədə baş verənlər bunun tam əksini göstərir”.

Pərvanə Sultanova