525ci qəzet Rusiya ərzaq kartlarını qayıdır

Xaqani CƏFƏRLİ

Rusiyada "ərzaq kartları"nın tətbiqi ilə bağlı təkliflər artmaqdadır. Bir müddət öncə Kalininqrad vilayətinin qubernatoru Aleksey Besprozvannıx rəhbərlik etdiyi əyalətdə "ərzaq kartları"nın tətbiqinə qərar verib. Bu qərara görə, 2025-ci ildən Kalininqrad vilayətində "ərzaq kartları" tətbiq olunmağa başlanılacaq. Əslində bu təşəbbüs iki il öncə Amur vilayətində məhdud çərçivədə tətbiq olunmağa başlayıb. Bundan sonra Rusiyanın bir sıra vilayətlərində də məhdud çərçivədə belə kartların tətbiqinə start verilib.

Kalininqrad vilayətində "ərzaq kartları" öncə gəliri yaşayış minimumundan aşağı olan pensiyaçılara paylanmaqla başlanılacaq. Daha sonra çoxuşaqlı ailələr və digər "həssas təbəqə"yə aid olan şəxslərə belə kartlar veriləcək. Rusiya hakimiyyət orqanlarını "ərzaq kartları"nın tətbiqinə vadar edən səbəb infliyasiyanın ikirəqəmli həddə çatması və gündəlik istehlak mallarının qiymətinin kəskin bahalaşmasıdır. Məsələn, ilin əvvəlindən kartof 85 faiz, soğan 40 faiz, kələm 34 faiz, süd, xama və alma 17 faiz, kərə yağı 33 faiz, quzu əti 22 və çörək 13 faiz bahalaşıb.

Əyalətlərin "ərzaq kartları" ilə bağlı təkliflərini Dövlət Dumasının rəhbərlərindən biri olan Anatoli Aksakov da dəstəkləyib. Aksakov hesab edir ki, SSRİ-də olduğu kimi "ərzaq kartları"nın geri qaytarılması zəruri addımdır və bütün Rusiyaya şamil etmək lazımdır. Amma Aksakov belə "ərzaq kartları"nın aylıq limitin nə qədər ola biləcəyini dəqiqləşdirməyib.

Qeyd edək ki, ekspertlər Rusiyada 11,8 milyon insanın yaşayış minimumundan aşağı gəlirlə yaşadığını bildirirlər. Beynəlxalq İstehlak Cəmiyyətləri Konfederasiyasının (ConfOP) İdarə Heyətinin sədri Dmitri Yanin isə yoxsulluq içərisində yaşayan rusiyalıların sayının 18 milyon olduğunu bildirib və deyib ki, "ərzaq kartları"nın tətbiqi bu təbəqədən olan insanlara kömək edə bilər.

Yanin hesab edir ki, hər bir belə adam yemək almaq üçün ayda 3000 rubl dəyərində "ərzaq kartları" verilsə, bu, onların yaşayış səviyyəsinə təsir edə bilər. "OFFLINE" şirkətinin təsisçisi Nikita Sennikov isə belə kartlar üçün limitin 5000-6000 rubl çərçivəsində olmasını zəruri hesab edir və əks halda vəziyyətin dəyişməyəcəyini bildirir. Məsələni çətinləşdirən əsas məqam ondan ibarətdir ki, dövlət il ərzində bu məqsədlə 900 milyarddan 1,2 trilyon rubla qədər pul xərcləməli olacaq, belə vəsait isə yoxdur. 

"Ərzaq kartları" ətrafında gedən müzakirələr Rusiyada sosial-iqtisadi vəziyyətin nə qədər ağırlaşdığını göstərir. SSRİ-nin son illərini xatırladan bu vəziyyətin gələn il daha da ağırlaşacağı gözlənilir. Avropa İttifaqının son sanksiyası, dünyada qaz və neftin qiymətinin aşağı olması Rusiyanı böyük həcmdə gəlirlərdən məhrum edəcək. Müharibənin bir saatına təxminən 2 milyard rubl xərcləyən Rusiyanın büdcə gəlirlərinin azalacağı halda "ərzaq kartları"nın da formal xarakter daşıyacağını ehtimal etmək olar. Digər tərəfdən "ərzaq kartları" vasitəsilə veriləcək ərzaq məhsullarının keyfiyyətinin aşağı olacağı ilə bağlı xəbərdarlığı da nəzərə alanda, bu tədbirin əks nəticə verəcəyi ehtimalı daha çoxdur.