54 milyon qadın hamilə qala bilmir 10 ilə say 80 milyon olacaq

Dünyada 35-49 yaşlı qadınlar arasında sonsuzluq hallarının sayı sürətlə artır. Yeni araşdırmaya görə, hazırda bu yaş qrupunda 53,6 milyon qadın bir il ərzində müntəzəm və qorunmasız cinsi münasibətə baxmayaraq hamilə qala bilmir.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Çunçin Tibb Universitetinin alimləri 1990-2023-cü illəri əhatə edən dövrdə 204 ölkənin məlumatlarını təhlil ediblər.

Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, 35-49 yaşlı qadınlar arasında sonsuzluq göstəricisi 33 il ərzində hər 100 min qadına 6001 haldan 6907 hala yüksəlib.

Mütəxəssislərin proqnozuna görə, bu tendensiya davam edərsə, 2036-cı ilə qədər həmin yaş qrupunda sonsuzluq problemi yaşayan qadınların sayı 79,6 milyona çata bilər.

Ən sürətli artımın 35-39 yaşlı qadınlar arasında qeydə alınacağı bildirilir. Bununla belə, bu, 35 yaşda sonsuzluğun 45 yaşdan daha çox olması demək deyil. Söhbət məhz həmin yaş qrupunda ümumi halların daha sürətlə artmasından gedir.

Yaş artdıqca hamilə qalmaq niyə çətinləşir?

Mütəxəssislər bildirirlər ki, qadınlarda reproduktiv imkan yaş artdıqca azalır. Yumurtalıq ehtiyatı doğuşdan etibarən tədricən azalır, 35 yaşdan sonra isə yumurta hüceyrələrinin keyfiyyətində də nəzərəçarpacaq dəyişikliklər baş verir.

Piylənmə, xroniki stress və bəzi digər sağlamlıq problemləri də reproduktiv sistemə mənfi təsir göstərə bilər.

Son illərdə xüsusilə yüksək gəlirli ölkələrdə qadınların ana olma yaşının yüksəlməsi müşahidə olunur. Təhsil, karyera və sosial səbəblərlə analığın daha gec yaşlara saxlanılması isə bioloji baxımdan müəyyən riskləri artırır.

Şərqi Asiyada göstəricilər daha yüksəkdir

2023-cü ilin məlumatlarına görə, 35-49 yaşlı qadınlar arasında sonsuzluğun ən yüksək yayıldığı region Şərqi Asiya olub. Avstraliya və Yeni Zelandiyada isə göstəricilər daha aşağı qeydə alınıb.

Araşdırmada qeyd olunur ki, yüksək gəlirli ölkələrdə sonsuzluğun daha çox qeydə alınmasının səbəblərindən biri qadınların həkimə daha tez müraciət etməsi və diaqnostikanın daha əlçatan olmasıdır.

Aşağı gəlirli ölkələrdə isə müayinələrin və müalicənin əlçatan olmaması səbəbindən sonsuzluq hallarının bir hissəsi ümumiyyətlə rəsmi statistikaya düşməyə bilər.

2036-cı ilə qədər artım davam edə bilər

Tədqiqatçılar qadınları 35-39, 40-44 və 45-49 yaş qruplarına bölərək gələcək göstəriciləri də hesablayıblar.

Proqnozlara əsasən, hər üç yaş qrupunda sonsuzluq hallarının sayı artacaq. Ən sürətli artım isə 35-39 yaşlı qadınlar arasında gözlənilir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, səhiyyə sistemləri reproduktiv sağlamlıqla bağlı profilaktik tədbirlərə daha çox diqqət ayırmalıdır. Xüsusilə 30 yaşdan sonra reproduktiv sağlamlığın qiymətləndirilməsi və risklərin vaxtında müəyyən olunması tövsiyə edilir.

Həkimlər bildirirlər ki, 35 yaşdan sonra uşaq sahibi olmağı planlaşdıran qadınların reproduktoloqla məsləhətləşməsi faydalı ola bilər.

Yumurta hüceyrələrinin dondurulması kimi müasir reproduktiv üsullar hamiləlik şansını qorumağa kömək edə bilər, lakin bu üsullar gələcəkdə hamiləliyə tam zəmanət vermir.

Araşdırmanın müəllifləri sonsuzluğun yalnız fərdi sağlamlıq problemi deyil, həm də səhiyyə sistemləri üçün getdikcə böyüyən qlobal məsələ olduğunu vurğulayırlar.