ABŞ Avropanın zəifliyini fürsətə çevirdi

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının son sammiti zamanı Rusiya ilə Çin arasında “Sibirin Gücü 2” qaz kəmərinin və Monqolustan ərazisindən “Soyuz Vostok” tranzit qaz kəmərinin tikintisinə dair hüquqi qüvvəyə malik memorandum imzalandı. Bununlada irəliləyən zamanda Çinin Rusiyadan aldığı mavi yanacağın həcmində ciddi artım müşahidə olunacaq.
Təbii ki, mövcud situasiyanın bir ayağı Ukrayna müharibəsinə dayanır və biz burada yenə də qazanan tərəfin Çinlə Birləşmiş Ştatların olduğunu müşahidə edirik. Niyə məhz Pekin-Vaşinqton?
Ukrayna müharibəsinə qədər Rusiyanın əsas ixrac istiqaməti bahalı Avropa bazarı idi və Moskva bu bazarda enerji sahəsində dominant mövqeyə malik idi. Lakin münaqişə səbəbindən Rusiya bu rolu itirdi və həmin mövqeyə böyük ölçüdə ABŞ yiyələndi. ABŞ Avropanın zəifliyini fürsətə çevirdi və qitəni hər zaman olduğundam daha artıq özündən aslı vəziyyətə salmağı bacardı.
Medalın digər üzü olan Çin də Rusiyanın təcavüzkar ritorikasın maksimum yararlanaraq iqtisadi artımını təmin edəcək bütün zəruri məhsulları Kremldən çox ucuz qiymətə əldə edir. Si Cinpin administrasiyası çoxdandır arzusunda olduğu niyyətə çataraq Rusiyanın xammal bazası olan Sibir torpaqlarına çox rahat şəkildə çıxış imkanı qazandı.
Təbii ki, Rusiya beynəlxalq ictimaiyyətə, xüsusilə Qərbə fərqli görüntü təqdim edir və Çini özünün müttəfiqi kimi qələmə verir. Eyni zamanda bu tip layihələrlə birlikdəlik tablosu sərgiləyir. Lakin, reallıqda bunun belə olmadığını hər kəs çox yaxşı başa düşür.
Aydındır ki, Rusiyanın Çin onun yanındadır görüntüsünə ehtiyacı var və bunun üçün öz resurslarını vəhşicəsinə istismar etməkdən belə çəkinmir. Sammit zamanı imzalanan yeni layihə ilə bu prosesin daha da mütəşəkkil xarakter alması təmin ediləcək.
Heç kimə sirr deyil ki, Çin Rusiyadan nəzərdə tutulan mavi yanacağı bazar qiymətindən çox aşağı alacaq. Nəticə etibarilə, Rusiyanın israrla davam etdirdiyi irredentist siyasət ilk növbədə onun özünə böyük zərbə vurur. Kreml rəhbərliyi işğal kompaniyasını davam etdirmək üçün ölkənin gələcəyini xərcləyir, Çinsə Rusiyanın nemətlərindən müdrikliklə yaralanaraq daha yaxşı gələcək qurur.
Pərviz Mirizadə, siyasi şərhçi