“ABŞ dərhal NATO dan çıxmalıdır“ İlon Mask

"Amerikanın Avropanın müdafiəsinə pul xərcləməsinin mənası yoxdur..."

Amerikalı milyardçı internetdə trampçıların radikal tələblərinə dəstək verib və bəyan edib ki, ABŞ mümkün qədər tez NATO-dan çıxmalıdır.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə amerikalı oliqarx və ABŞ hökumətinin üzvü İlon Mask bəyan edib. Məlumatı "rtvi.com" nəşri yayıb.

Belə ki, milyardçı "X" platformasında bir istifadəçinin ABŞ-ın NATO-dan "dərhal" çıxmasını tələb edən paylaşımına cavab olaraq yazıb: "Biz həqiqətən də çıxmalıyıq. Amerikanın Avropanın müdafiəsinə pul xərcləməsinin mənası yoxdur", - Mask bildirib.

ABŞ prezidenti həmin gün jurnalistlər qarşısında çıxış edərkən NATO müttəfiqlərini "hesabları ödəmədikləri təqdirdə müdafiəsiz buraxmaqla" hədələdiyini bildirib.

"Bu, sadə məntiqlə izah olunur, elə deyilmi?" - Tramp Ağ Evdə jurnalistlərə bildirib. "Əgər onlar ödəniş etməsələr, mən də onları müdafiə etməyəcəyəm. Xeyr, müdafiə etməyəcəyəm".

NATO-nun 5-ci maddəsi və ABŞ-ın müdafiəsi

Nəşr xatırladır ki, NATO-nun kollektiv müdafiə ilə bağlı 5-ci maddəsi tarixdə yalnız bir dəfə- Avropa ABŞ-ı müdafiə etdikdə tətbiq olunub. Bu, 11 sentyabr 2001-ci il terror aktlarından sonra baş verib. 

Hadisə ABŞ-a hücum kimi qiymətləndirilib və NATO-nun 5-ci maddəsi dərhal aktivləşdirilib. Bunun əsasında Avropa müttəfiqləri ABŞ-ın Əfqanıstanda Taliban rejiminə qarşı hərbi əməliyyatına qoşulub.

ABŞ-ın xarici siyasəti və Maskın mövqeyi

Nəşr yazır ki, son dövrlərdə ABŞ əsilli olmayan oliqarx İlon Mask Amerika xarici siyasətinə fəal müdaxilə edir. O, bir neçə gün öncə ABŞ-ın həm NATO-dan, həm də BMT-dən dərhal çıxmasını tələb edib.

Son aylarda Mask ABŞ-ın Avropadakı əsas müttəfiqləri olan Böyük Britaniya və Almaniya rəhbərliyini dəfələrlə tənqid edib və bu ölkələrdəki sağ populist siyasətçiləri tərifləyib. Berlin və London Maskın bu açıqlamalarını öz ölkələrinin daxili işlərinə müdaxilə kimi qiymətləndirib.

NATO və Avropanın ABŞ-dan asılılığı

NATO çərçivəsində Avropa ölkələri "soyuq müharibə"dən sonra əhəmiyyətli dərəcədə silahsızlaşdıqları üçün ABŞ-a bir sıra sahələrdə-rabitə, kəşfiyyat, logistika, eləcə də strateji hərbi rəhbərlik və atəş gücü baxımından böyük ölçüdə bağlıdır.

Ötən həftə Avropa İttifaqının liderləri Brüsseldə təcili sammit keçirərək müdafiə xərclərinin əhəmiyyətli dərəcədə artırılmasını müzakirə edib. Onlar Avropa Komissiyasının hərbi xərcləri maliyyələşdirmək üçün Avropa İttifaqı ölkələrinə 150 milyard avroya qədər kredit ayrılması təklifini, eləcə də milli büdcələrdən 650 milyard avronun 4 il ərzində müdafiəyə xərclənməsinə icazə verilməsi planlarını müzakirə edib.

ABŞ-ın NATO-dan çıxması mümkün deyil?

"Son həftələrdə baş verənləri olduqca təlatümlü hadisələrin inkişafı adlandırardım", - Avropa İttifaqının müdafiə məsələləri üzrə komissarı Andryus Kubilyus cümə günü "Bloomberg TV"-də bildirib. "ABŞ-ın strateji xəttinin nə olacağı hələ tam aydın deyil".

ABŞ qanunvericiliyinə əsasən, prezident ölkənin NATO-dan çıxması ilə bağlı birtərəfli qərar verə bilməz. Bunun üçün ya Senatda üçdə iki səs çoxluğu, ya da Konqresin müvafiq qərarı tələb olunur.