ABŞ İsrail İran danışıqlarında son vəziyyət: gərginlik pik həddə

2026-cı ilin may ayının ilk günlərində Yaxın Şərqdə vəziyyət yenidən kəskin şəkildə gərginləşib. 

Lent.az xarici mənbələrə istinadən ən son xəbərləri təqdim edir:

Son məlumatlar göstərir ki, münaqişə artıq nəzarətli eskalasiya mərhələsindən çıxaraq daha riskli və proqnozlaşdırılması çətin mərhələyə daxil olub.

ABŞ və İran arasında birbaşa toqquşma riski artır

Son xəbərlərə görə, ABŞ hərbi gəmilərinə edilən hücumlardan sonra Vaşinqton İran hədəflərinə yeni zərbələr endirib. Bu addım regionda onsuz da kövrək olan balansı daha da pozub. İran isə bu hücumları “açıq təcavüz” kimi qiymətləndirərək cavab tədbirlərinin qaçılmaz olduğunu bildirib.

Ən diqqətçəkən məqam isə budur ki:

ABŞ artıq yalnız ətrafdakı qüvvələrə deyil, birbaşa İranla qarşıdurmaya yaxınlaşır İran tərəfi cavabın “məhdud olmayacağını” açıq şəkildə bəyan edir

Bu isə genişmiqyaslı müharibə ehtimalını artırır.

İsrail Qəzzada əməliyyatları genişləndirir

Son günlərdə İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi əməliyyatlar daha da intensivləşib. Hətta sülh danışıqlarında iştirak edən yüksək səviyyəli şəxslərlə əlaqəli hədəflərin vurulması vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirib.

Bu addımların nəticəsi olaraq:

Danışıqlar prosesi faktiki olaraq dayanıb Regionda humanitar vəziyyət daha da ağırlaşıb Yeni hücum dalğalarının olacağı gözlənilir

Qəzza hazırda həm hərbi, həm də humanitar böhranın mərkəzinə çevrilib.

Enerji bazarları: qeyri-sabitlik rekord səviyyədə

Son analizlər göstərir ki, münaqişə artıq enerji bazarlarını ciddi şəkildə dəyişməyə başlayıb.

Hazırkı vəziyyət:

Qlobal qaz bazarında orta müddətli proqnozlar pisləşib Maye qaz təchizatı risk altına düşüb Neft qiymətləri xəbərlərə paralel olaraq sürətlə dəyişir

Xüsusilə Hörmüz boğazı ətrafında yaranan risklər dünya bazarları üçün ən kritik faktor olaraq qalır. Bu marşrutun bağlanması ehtimalı belə qiymətlərin kəskin artmasına səbəb olur.

Diplomatik cəbhədə qeyri-müəyyənlik

Eyni zamanda diplomatik səylər davam etsə də, nəticələr qeyri-müəyyəndir.

Hazırda:

ABŞ tərəfindən təqdim olunan sülh təklifinə İranın cavabı gözlənilir Müvəqqəti atəşkəs ehtimalı müzakirə olunur Arxa kanallar vasitəsilə danışıqlar davam edir

Lakin paralel olaraq hərbi əməliyyatların davam etməsi göstərir ki, tərəflər hələ kompromisə hazır deyil.

Regionda silahlı qüvvələr yenidən aktivləşir

Son günlərdə regiondakı silahlı qrupların fəaliyyəti də artıb:

Livan istiqamətində gərginlik yenidən yüksəlir Yəmən və digər nöqtələrdən hücum riski qalır ABŞ bazalarına qarşı təhlükə davam edir

Bu isə münaqişənin təkcə iki dövlət arasında deyil, çoxsaylı aktorların iştirak etdiyi geniş qarşıdurma olduğunu bir daha təsdiqləyir.

Maliyyə və qlobal təsirlər

Son məlumatlara əsasən:

Qlobal fond bazarlarında dalğalanma artıb Enerji şirkətlərinin səhmləri sürətlə dəyişir İnvestorlar daha təhlükəsiz aktivlərə yönəlir

Bəzi analitiklər hesab edir ki, əgər yaxın günlərdə eskalasiya davam edərsə, bu vəziyyət yeni qlobal iqtisadi böhranın başlanğıcı ola bilər.

Ən kritik sual: növbəti addım nə olacaq?

Hazırkı vəziyyətdə üç əsas risk ön plandadır:

ABŞ və İran arasında birbaşa genişmiqyaslı müharibə İsrailin əməliyyatları genişləndirməsi və yeni cəbhələrin açılması Enerji marşrutlarının bağlanması və qlobal böhran

Eyni zamanda tək ümid diplomatik razılaşmadır, lakin hazırkı dinamika göstərir ki, bu, hələ yaxın perspektivdə real görünmür.

Son hadisələr göstərir ki, Yaxın Şərqdə vəziyyət hər an daha təhlükəli mərhələyə keçə bilər. Hərbi əməliyyatlar genişlənir, diplomatik cəhdlər zəif qalır və iqtisadi təsirlər artıq qlobal miqyas alıb.

Bu isə o deməkdir ki, dünya yaxın günlərdə bu münaqişənin ya daha böyük müharibəyə çevrildiyini, ya da gözlənilməz diplomatik dönüş yaşandığını görə bilər.