ABŞ Kiyevə hərbi yardımı dayandırıb Əsas donor Almaniyadır

Kiel Dünya İqtisadiyyatı İnstitutunun (IfW Kiel) “Ukraynaya Dəstək” hesabatına görə, ABŞ Ukraynaya hərbi dəstəyi faktiki olaraq dayandırıb. Bununla belə, 2025-ci ildə Kiyevə göstərilən ümumi yardımın həcmi Avropa ölkələrinin, xüsusilə Almaniyanın fəal mövqeyi sayəsində sabit qalıb.
Bizim.Media xəbər verir ki, bu barədə Euronews məlumat yayıb.
 

ABŞ öz töhfələrini 99% azaldarkən, Avropa ölkələri yardımı əhəmiyyətli dərəcədə artıraraq ümumi azalmanı böyük ölçüdə kompensasiya ediblər. 2022–2024-cü illərdə Avropanın hərbi yardımı orta göstərici ilə müqayisədə 67%, qeyri-hərbi yardım isə 59% artıb.

Hazırda hərbi yardım əsasən bir neçə ölkədən, xüsusilə Şimali Avropa dövlətlərindən gəlir. Maliyyə yardımı isə əsasən Aİ institutları vasitəsilə təmin olunur.
2025-ci ilin rəqəmləri
Avropa ölkələri 2025-ci ildə Ukraynaya 29 milyard avro hərbi yardım göstərib.
Müqayisə üçün: 2022–2024-cü illərdə illik orta göstərici 17–18 milyard avro idi (təxminən üçdə iki artım).
Maliyyə və humanitar yardım əvvəlki illərin orta göstəricisi ilə müqayisədə təxminən 59% artıb.
2025-ci ildə Aİ institutları vasitəsilə 35,1 milyard avro ayrılıb ki, bu da Avropanın ümumi maliyyə və humanitar yardımının (təxminən 39 milyard avro) 89%-ni təşkil edir.
Almaniya – 2025-ci ilin əsas donor dövləti
Araşdırmaya görə, Almaniya 2025-ci ildə Ukraynaya təxminən 9 milyard avro hərbi yardım ayırıb. Bu, 2022–2024-cü illərin orta göstəricisi ilə müqayisədə 130% artım deməkdir.
Almaniyanın töhfəsi ÜDM-in 0,15–0,25%-i həcmində olub.
 

Almaniya həmçinin NATO-nun PURL təşəbbüsünə 600 milyon avro ayırıb. Bu proqram çərçivəsində donor ölkələr ABŞ ehtiyatlarından Ukrayna üçün silah tədarükünü maliyyələşdirir (2025-ci ildə ümumi həcmi 3,7 milyard avro).

2025-ci ilin mayında təsdiqlənmiş 5 milyard avroluq əlavə hərbi paketdən 400 milyon avro birbaşa Ukraynanın müdafiə sənayesinə, o cümlədən dron və uzaqmənzilli silah sistemlərinin istehsalına yönəldilib.
2026-cı ildə artım planı
Almaniya hökuməti 2026-cı ildə hərbi yardımı 11,55 milyard avroya çatdırmağı planlaşdırır. Bu, əvvəlki layihə ilə müqayisədə 3 milyard avro çoxdur.
Əlavə vəsait əsasən artilleriya, pilotsuz uçuş aparatları, zirehli texnika alınmasına, iki Patriot hava hücumundan müdafiə sisteminin əvəzlənməsinə yönəldiləcək.
IfW Kiel-in Ukraynaya Dəstək Trekerinin rəhbəri Kristof Trebeş bildirib:
“2025-ci ildə Avropanın hərbi yardımının artması artan bərabərsizlikdən xəbər verir: getdikcə daha az sayda ölkə daha böyük yük götürür.”
Digər əsas donorlar (2025)
Almaniyadan başqa, Ukraynaya hərbi dəstək göstərən əsas ölkələr:
Böyük Britaniya – 5,4 milyard avro
İsveç – 3,7 milyard avro
Norveç – 3,6 milyard avro
Danimarka – 2,6 milyard avro
 

Araşdırma göstərir ki, Şimali Avropa ölkələri 2025-ci ildə Avropanın hərbi yardımının təxminən üçdə birini təmin edib, halbuki onların ümumi iqtisadi payı cəmi 8% təşkil edir. Cənubi Avropa ölkələri isə ümumi ÜDM-in 19%-nə sahib olsalar da, hərbi yardımın cəmi 3%-ni veriblər.

Kiel İnstitutunun təhlilinə görə, 2025-ci ildə Avropa ölkələri Ukraynaya hərbi dəstəyi ciddi şəkildə artıraraq beynəlxalq yardımın sabit qalmasına mühüm töhfə veriblər. Lakin yük əsasən bir neçə ölkənin — xüsusilə Almaniya və Şimali Avropa dövlətlərinin üzərinə düşür.
Bizim.Media