ABŞ QƏZZANI DA İŞĞAL EDƏCƏK? Trampdan dünyanı şoka salan bəyanatlar

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə birgə mətbuat konfransı zamanı deyib ki, ABŞ “Qəzza zolağını tutmaq” və orada iqtisadi inkişaf imkanları yaratmaq niyyətindədir.

“AzPolitika” xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, mətbuat konfransında danışan Tramp deyib ki, ABŞ Qəzzanı “ələ keçirəcək, binaları yerlə bir edəcək, partlamamış hərbi sursatları təmizləyəcək, məhdudiyyətsiz iş yerləri” yaradacaq və bölgənin əhalisi üçün yaşayış binaları tikəcək”.

Lakin Tramp “bölgənin əhalisi” deyərkən kimi nəzərdə tutduğunu dəqiqləşdirməyib: “Biz onu inkişaf etdirəcəyik və minlərlə iş yeri açacağıq. Bu, bütün Yaxın Şərqin fəxr edə biləcəyi bir şey olacaq".

Orada kimin yaşayacağı ilə bağlı suala Tramp belə cavab verib ki, Qəzza zolağı “sülh insanları üçün evə” çevrilə bilər.

Onun bu açıqlaması Qəzza zolağının bütün fələstinli əhalisinin başqa yerə - İordaniya, Misir və digər ölkələrə köçürülməsi təklifindən sonra olub. Tramp həmçinin iddia edib ki, fələstinlilərin Qəzzaya qayıtmaq istəməsinin yeganə səbəbi başqa alternativin olmamasıdır. O, Qəzza zolağının “söküləcək ərazi” olduğunu deyib.

“Bu, Qəzzaya ABŞ əsgərlərinin göndərilməsi deməkdirmi” sualına Tramp, “lazım olanı edəcəyik”, - deyə cavab verib: “Mən İsraili sevirəm. Mən ora gedəcəm, Qəzzaya gedəcəm, Səudiyyə Ərəbistanına və Yaxın Şərqin digər yerlərinə gedəcəm".

Tramp Misir və İordaniyanın fələstinliləri qəbul etməyə razılaşacağına əminliyini ifadə edib: “Onlar deyirlər ki, onları qəbul etməyəcəklər, mən isə deyirəm ki, qəbul edəcəklər. Düşünürəm ki, digər ölkələr də bununla razılaşacaqlar”.

O, hətta Qəzzaya qayıtmaq istəyən fələstinliləri ölüm gözlədiyini əlavə edib: “Düşünürəm ki, insanlar Qəzzaya qayıtmamalıdırlar, orada xoşbəxt deyildilər. Onlar cəhənnəmdə yaşayırdılar... Qəzzaya qayıtmamaq, təhlükəsiz olacaqları gözəl alternativ yerdə yaşamaq onlar üçün daha yaxşı olardı”.

Tramp Misir, İordaniya və digər ölkələrdə anklav sakinlərini məskunlaşdırmaq üçün “beş-altı zona” yaradıla biləcəyini vurğulayıb. Onun fikrincə, fələstinlilərin Qəzza zolağına qayıtması "onların ölümünə gətirib çıxaracaq”. Trampın bununla nə demək istədiyi tam aydın deyil.

"Söhbət etdiyim hər kəs ABŞ-nin bu torpaq sahəsinə sahib olması, onu inkişaf etdirməsi və minlərlə iş yerinin yaradılması ideyasını bəyənir", - Tramp əlavə edib.

Ziddiyyətli danışan Tramp anklavın "inanılmaz potensiala" malik olduğunu və "bütün dünyadan insanların orada yaşaya biləcəyini” deyərək, “fələstinlilər də orada yaşayacaq" fikrini əlavə edib.

İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu bildirib ki, Donald Trampın ideyası “diqqətə layiqdir”. Onun sözlərinə görə, İsrail bütün diqqətini anklavın ərazisinin İsrail üçün artıq təhlükə yaratmamasını təmin etməyə cəmləyib: “Tramp “Qəzza üçün fərqli bir gələcək görür... Məncə, bu, tarixi dəyişə biləcək bir şeydir”. Netanyahu həmçinin ABŞ-yə verdiyi dəstəyə görə təşəkkür edib və Trampı “İsrailin Ağ Evdəki ən yaxşı dostu” adlandırıb.

Trampın bu açıqlamaları sözün əsl mənasında dünya siyasi mühitini şoka salıb. BBC-nin Ağ Evdəki müxbirləri Trampın açıqlamalarından sonra oradakı əhval-ruhiyyəni izah etməkdə çətinlik çəkiblər və qeyd ediblər ki, hamı çaşqınlıq içərisində olub. Qeyd olunur ki, Ağ Ev yaxın günlərdə bütün bu məqamlara aydınlıq gətirməli olacaq.

Trampın Qəzza açıqlamaları ABŞ-də seçicilərin həyəcanına səbəb olub. BBC qeyd edir ki, Demokratlar Partiyasının nümayəndələri Trampın Qəzza zolağına nəzarəti ələ keçirmək təklifinə artıq kəskin reaksiyalar veriblər.

“Dayanın, nə? ABŞ Qəzzanı işğal edəcək?”. Kaliforniyalı konqresmen Erik Svalvel “X” sosial şəbəkəsində yazıb. 

Konqresmen əlavə edib: “Bizə söz verilmişdi ki, daha sonsuz müharibələr olmayacaq. Hesabıma görə, biz artıq Qrenlandiyanı, Kanadanı, Panama kanalını “işğal etmişik”, indi də... Qəzzanı?”

“HƏMAS” rəsmiləri Trampın qəzzalıların anklavı tərk etmələri ilə bağlı bəyanatını “regionda xaos və gərginlik resepti” kimi qiymətləndiriblər: “Qəzza zolağındakı xalqımız bu planların həyata keçirilməsinə imkan verməyəcək. Biz xalqımıza qarşı işğal və təcavüzə son qoymalıyıq, onları öz torpaqlarından qovmamalıyıq”.

CNN-in əlaqə saxladığı ərəb rəsmiləri Amerika liderinin dediklərindən çaşqınlıq ifadə ediblər. Ərəb rəsmilərindən biri “bunu anlamağın və həzm etməyin çətin olduğunu" söyləyib. Digər diplomat, Trampın sözlərinin Qəzzada kövrək atəşkəs razılaşmasını təhlükə altına atacağını qeyd edib: “Bu cür təkliflərin Fələstin xalqının, eləcə də bütün Yaxın Şərqin həyatı və ləyaqəti üçün dərin təsiri var”.

Göründüyü kimi, Tramp bütün dünyanı təəccübləndirməkdə davam edir. Onun ideya və ultimatumlarının nə ilə nəticələnəcəyini isə yəqin ki, yaxın gələcəkdə görəcəyik.

C.Məmmədov

“AzPolitika.info”