ABŞ Rusiyanın ən uzunmüddətli “xarici dayağını” alt üst etdi

Məsələ Rusiyanın konkret müttəfiqlərini itirməsində deyil. Məsələ ondadır ki, dünya artıq Putinin “çətin anda arxanda duran müttəfiq” obrazına inanmır.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə Avropada yaşayan jurnalist Elbəyi Həsənli “Politiko”nun məqaləsinə istinadla qeyd edib.

“Politiko” yazır ki, bu, ilk dəfə deyil. Bu etibarsızlıq artıq Dağlıq Qarabağda, Suriyada və İranda müşahidə olunub. Moskva formal mövcudluq göstərib, amma həlledici anda riski öz üzərinə götürməyib.

Venesuela epizodu isə bu zəifliyi daha alçaldıcı formada üzə çıxardı. Çünki bu dəfə yalnız Rusiya passiv qalmadı, eyni zamanda Donald Tramp Kremlin arzuladığı, amma reallaşdıra bilmədiyi “avantürist supergüc müdaxiləsi”ni həyata keçirən tərəf kimi göründü. Bu, Moskva üçün təkcə geosiyasi yox, psixoloji məğlubiyyətdir.

Bu məğlubiyyət sadəcə Venesuela ilə məhdudlaşmır. Onun simvolik təkanı beynəlxalq sistemə və qlobal nüfuza dair dərin dəyişiklikləri göstərir. Qərb üçün bu hadisə çoxqatlı mesaj daşıyır:

Birincisi, Amerika bu əməliyyatla yalnız Venesuelanın liderini devirməklə kifayətlənmədi, həm də öz geosiyasi iradəsini göstərə bildi — bu, 19-cu əsr Monro Doktrinasının müasir iterasiyası kimi oxuna bilər. ABŞ-ın bu cür açıq müdaxilələrdə istək və qabiliyyət göstərməsi bir çoxları tərəfindən dünyada “normal qaydalar”ı zorla dəyişdirən davranış kimi qəbul edilir və bu, Qərbin dominant mövqeyini var-gücü ilə sübut edir - "Taym” belə yazır.

İkincisi, bu hadisə Putinin etibarlılıq böhranını daha da dərinləşdirir. Rusiya xarici siyasətində bir çox ali müttəfiqini Bakıdan (Dağlıq Qarabağ), Dəməşqdan (Suriya) Tehrana (İran) qədər, arxa plana keçirmişdi; amma bu dəfə Venesuela kimi ən uzunmüddətli xarici dayaqlarından biri çox açıq şəkildə ABŞ tərəfindən alt-üst edildi. Bu, sadəcə siyasi uğursuzluq deyil — bu, Qərb-Rusiya geosiyasi balansında ciddi dəyişiklik əlamətidir - BNN belə yazır.

Üçüncüsü, bu taktiki üstünlük Qərbi yalnız geopolitik meydanda üstün etməklə qalmır; həm də qlobal nüfuz diskursunu dəyişir. Dünya görür ki, ABŞ təkcə “kənar qorxu elementi” deyil, lazım gəldikdə təzyiq göstərən və hədəfə çatma qabiliyyətinə malik supergücdür. Bu, Putin üçün sarsıdıcıdır, çünki Kremlin illərdir təqdim etdiyi “qlobal balansı qoruyan” obrazı sorğulanır - "Le Monde” belə yazır.

Beləliklə, Rusiyanın “etibarlı müttəfiq” mifi artıq çöküb, və bu sırf Latın Amerikası məsələsi deyil. Bu, Qərb-Rusiya münasibətlərində balansın — ən azı geosiyasi təsir sahələrində — Rusiya ziyanına dəyişdiyini göstərən açıq siqnaldır.

Bu, həm də mesajdır ki, qlobal siyasətdə dominantlıq yalnız ən böyük hərbi gücə sahib olmaqla ölçülmür; həm də “risk aparmaq və reallıqda iradə göstərmək” qabiliyyəti ilə ölçülür — və bu gün bu görüşlərdə daha çox Qərb üstün görünür - “Moderndiplomacy.eu” belə yazır”, - deyə jurnalist sitatını tamamlayıb.