ABŞ və Rusiya arasında çirkin sövdələşmə: Masa 500 milyard dollara açıldı

Üç ildir davam edən müharibəyə son qoymaq üçün dünən Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtı Ər-Riyadda keçirilən ABŞ-Rusiya danışıqlarında əsas diqqət Ukraynanı xilas etməkdən daha çox onun resurslarının bölüşdürülməsi və ticarət maraqları üzərində qurulmuşdu. Kiyevin iştirak etmədiyi danışıqlar da təxminən 4,5 saat davam edib.

Turkustan.az xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin “Hürriyət” qəzeti yazır.

Nəşr bildirir ki, Moskvanın Vaşinqtona cəlbedici təkliflərdən ibarət tərəfdaşlıq planının təqdim olunduğu müzakirələr daha çox ticarət danışıqlarına bənzəyib:

“Rusiya lideri Putinə yaxınlığı ilə tanınan Birbaşa İnvestisiya Fondunun prezidenti Kiril Dmitriyev ABŞ tərəfi ilə görüşdən sonra maraqlı açıqlama verib:

“Ukrayna münaqişəsi səbəbindən Rusiya bazarlarını tərk edən amerikalı iş adamları təxminən 300 milyard dollar zərər çəkiblər. Burada aramızda yeni bir başlanğıc təklif edirik. Əməkdaşlıq təklifimiz ABŞ-nin itkilərini kompensasiya edəcək və Donald Trampın böyük və güclü Amerikanın yenidən qurulması məqsədinə töhfə verəcək. Arktika bölgəsində hasil olunmağı gözləyən milyardlarla dollar dəyərində enerji ehtiyatları var. Bunları birlikdə idarə edə bilərik”.

Kiyevin sövdələşmə masasındakı payı “iqtisadi istismar” oldu. Tramp Kiyevdən yardım qarşılığında qiymətli metallar istəyib, Ukrayna lideri Volodimir Zelenski əvvəlcə onun bu istəyinə “yaşıl işıq” yandırsa da, fevralın 7-də ona gələn saziş layihəsini rədd edib. Britaniyanın “The Telegraph” qəzetinin əldə etdiyi razılaşmanın təfərrüatlarına görə, Trampın 500 milyard dollar ödəmə tələbi Ukraynanın nadir metalları üzərində nəzarətdən kənara çıxır.

Müqavilə layihəsində deyilir: “ABŞ 2022-ci ilin fevralında Rusiyanın işğalı başlayandan bəri Ukraynaya önəmli maliyyə dəstəyi verib. Amerika xalqı azad və təhlükəsiz Ukraynaya sərmayə qoymaq istəyir”.

Məqalədə vurğulanır ki, ABŞ Ukraynanın yeraltı sərvətlərinin hasilatı və üçüncü tərəflərə verilmiş lisenziyalardan əldə olunan gəlirlərin 50 faizini istəyir:

“ABŞ həmçinin sövdələşmənin Nyu-York qanunları ilə tənzimlənməsini tələb edir. Layihədə qeyd olunur ki, ABŞ və Ukrayna münaqişənin düşmən tərəflərinin Ukraynanın yenidən qurulmasından faydalanmamasını təmin etmək üçün birgə investisiya fondu yaratmalıdır. Fond limanlardan tutmuş infrastruktur, neft-qaz və ölkənin geniş yeraltı sərvətlərinə qədər demək olar ki, hər şeyi əhatə edir. ABŞ-nin Ukraynanı iqtisadi müstəmləkəyə çevirən şərtləri Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Versal müqaviləsi ilə Almaniyadan tələb olunan təzminatlardan daha böyük payı ehtiva edir.

Analitiklərin fikrincə, Trampın tətbiq etmək istədiyi razılaşma ilə Zelenskinin iki yolu qalır: ya Putinin hərbi, ya da ABŞ-nin iqtisadi işğalı.

Ər-Riyadda masa arxasında ticari bazarlıq edən iki kritik fiqur diqqət çəkmişdi. Rusiya nümayəndə heyətinə Birbaşa İnvestisiya Fondunun prezidenti Kiril Dmitriyev və ABŞ heyətinə isə prezidentin xüsusi nümayəndəsi, daşınmaz əmlak investoru Stiv Vitkoff daxil idi”./teleqraf